دنیای اقتصاد : آمار منتشر شده توسط مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت کار از بودجه خانوار برای سال ۹۷ نشان میدهد تراز دخلوخرج برای خانوارهای روستایی در ۶ استان کشور منفی است؛ به عبارتی مقدار هزینه متوسط سالانه خانوارهای روستایی در این استانها بیشتر از مقدار متوسط درآمدشان است. در این بین خانوارهای روستایی هرمزگان با شکاف منفی ۵ میلیون و ۵۱۷ هزارتومانی بدترین وضعیت را دارند.
مجید کریمی* طی ۴۵ سال گذشته میزان تولید ناخالص داخلی واقعی در اقتصاد کشور ۲/ ۲ برابر شده است؛ یعنی اگر در سال ۵۲ یک جفت کفش تولید میکردیم، الان اندکی بیش از دو جفت کفش تولید میکنیم. درصورتیکه، میزان نقدینگی ما چیزی بیش از ۳۰ هزار برابر شد. برای درک میزان بزرگی این عدد مقایسه با اقتصاد آمریکا جالبتوجه است: در آمریکا، طی همین مدت تولید ناخالص داخلی واقعی ۴ برابر شده است، درصورتیکه در همین مدت نقدینگی ۹/ ۱۳ برابر شده است. اگر با همین نرخ رشد نقدینگی پیش برویم، تقریبا هر سه سال نقدینگی ما دوبرابر میشود. یعنی تا سهسال آینده میزان نقدینگی فعلی ۳۲۰۰ هزار میلیارد تومان خواهد شد.
دکتر فرخ قبادی دکتر رضا مبصری براساس آمار رسمی، در سال ۱۳۸۴ مصرف سرانه گوشت مرغ در بین مردم ایران ۱۴کیلوگرم بوده است. در آن زمان برنامهریزان کشور تصمیم گرفتند این سرانه را تغییر دهند. طبق آن تصمیم قرار شد طی ۱۰ سال (برنامههای چهارم و پنجم توسعه)، مصرف سرانه گوشت مرغ در ایران را با افزایشی ۱۰۰درصدی به ۲۸ کیلوگرم در سال برسد. ظاهرا متولیان امر در هدف خود موفق بودهاند.
دنیای اقتصاد : چه عواملی موجب بالا آمدن رشد غیرنفتی در بهار از مدار زیر صفر درجه شد؛ طبیعت و ارز. اقتصاد غیرنفتی ایران در بهار ۹۸ با ثبت رشد خفیف ۴/ ۰ درصدی، از انقباض خارج شد. در این بین رشد بالای بخش کشاورزی به مدد بارندگیهای ابتدای سال و حفظ تولیدات صنعتی با افزایش صادرات (به سبب اصلاح قیمتی در بازار نیما)، بیشترین تاثیر را داشتهاند. با این حال پیگیریهای «دنیای اقتصاد» نشان میدهد در مجموع اقتصاد ایران در بهار امسال نسبت به بهار ۹۷ حدود ۵ درصد کوچک شده است.
ریشه ناکارآمدیها، سوداگرایی نهادی و ترکیب آن با اقتصاد کلان پوپولیستی (عوامگرایانه) است
دنیای اقتصاد : جهشهای قیمتی در اقتصاد ایران محصول چه نظمی است؟ آیا این جهشها که هر از چند گاهی در حوزه مسکن، ارز، طلا و... رخ میدهد به واسطه عمل به قواعد اقتصاد آزاد رقابتی است؟ عباس آخوندی، اقتصاددان و وزیر پیشین راه و شهرسازی در مطلبی تحلیلی این سوال را بررسی کرده است. بهانه این مطلب نامه احمد توکلی به سران سه قوه است که در آن از آخوندی به عنوان «شیفته سرمایهداری» یاد شده است. آخوندی در این مطلب با اشاره به خلط مفهوم اقتصاد آزاد رقابتی با نظم سوداگرایانه تلاش دارد این دو مفهوم را از یکدیگر تمییز دهد. نظام سوداگری نهادی که عموما به جای نظام بازار آزاد رقابتی منصفانه و مبتنی بر حاکمیت قانون اشتباه گرفته میشود یکی از عوامل جهشها و نوسانها در اقتصاد ایران است. از نگاه آخوندی در ساختار سوداگرایی، نهادهای حقیقی و حقوقی قدرتمند سهیم هستند و نظام قیمتگذاری هم بازار فروش آنان را تضمین میکند و هم سرمایه آنان را در چتر پوششی قرار میدهد و در مقابل نهادهای حرفهای مدنی و خارج از دایره قدرت از درون تهی، بیهویت و بیاعتبار میشوند. دراین تحلیل نظم مرکانتلیستی در ترکیب با اقتصاد کلان پوپولیستی (عوامگرایانه) ریشه اصلی ناکارآمدی اقتصاد ملی شناخته میشود. تحلیلگر برای اثبات نظر خود به شواهد مختلف در بازار مسکن و عملکرد اقتصاد کلان اشاره کرده است.
با توجه به شروع سال آبی از ابتدای مهرماه به بررسی موضوع مدیریت منابع آب پرداختهایم. تشدید کمآبی و تبدیل آن به معضلی جدی در ایران، ریشه در عوامل مختلفی دارد. به گفته کارشناسان، مهمترین علت عدمموفقیت مدیریت منابع آب زیرزمینی، رویکردهای موجود برای حل مساله است. این رویکرد سالها بهصورت متمرکز و از بالا به پایین بوده است. بهنظر میرسد برای تغییر در روش مدیریت و بهبود شرایط آبی کشور، دو کلیدواژه شفافیت و مشارکت باید بهعنوان رویکردهای اصلی و کلان نظام تصمیمگیری لحاظ شود. اما پیشنیاز این موضوع این است که مردم اطلاعی دقیق، جامع و کامل از آمار حوزه آب داشته باشند تا بتوانند در عرصه نقشآفرینی قدم بگذارند. باشگاه اقتصاددانان در پایان فصل تابستان، موضوع مدیریت منابع آبی را مورد بررسی قرار داده است.
اطلاعات جمعیتی کشور مربوط به سال ۹۸ از سوی مرکز آمار ایران به روزرسانی شد. مطابق با اطلاعات جدید جمعیتی کشور، از سال ۹۰ به بعد به لحاظ ترکیب سنی و جمعیتی ایران وارد فاز «میانسالی» شده است و پیشبینی میشود در سالهای آینده با افزایش سن جمعیت میانسال و عبور آنها از ۶۵ سالگی، کشور به لحاظ جمعیتی وارد فاز «سالمندی» شود.
براساس اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، در سال ۱۴۰۰ نسبت جمعیت سالمند به کل جمعیت کشور از مرز ۱۰درصد عبور خواهد کرد؛ این در حالی است که برآوردها حاکی از عبور نسبت جمعیت سالمند از نرخ ۴/ ۱۹درصد جمعیت کل ایران در سال ۱۴۲۰ است؛ برای سال ۱۴۳۰ نیز پیشبینیها از عبور نسبت جمعیت سالمند کشور از نرخ ۲۵درصد خبر میدهد؛ به معنای دیگر پیشبینی میشود در سال ۱۴۳۰ معادل یک چهارم جمعیت ایران در سنین سالمندی قرار داشته باشند. این در حالی است که بعد از مقطع زمانی سال ۹۴ که حداکثر میزان تولد در آن معادل یک میلیون و۵۷۰ هزار به ثبت رسید، زاد و ولد در کشور در سالهای بعد به میزان قابلتوجهی کاهش یافت؛ زاد و ولد در سال ۹۵ به یک میلیون و ۵۲۷ هزار نفر، در سال ۹۶ به یک میلیون و۴۸۰ هزار نفر و در سال ۹۷ به یک میلیون و ۳۶۶ هزار نفر کاهش یافته است که این موضوع نشاندهنده افت قابلتوجه میزان زاد و ولدها در مقطع زمانی حاضر و استمرار کاهش تولد است.
علاوهبر این، اطلاعات جدید ترکیب جمعیتی مربوط به سالجاری حاکی از افزایش متوسط طول عمر افراد (نرخ امید به زندگی) است. برآوردهای انجام شده نشان میدهد متوسط طول عمر افراد (نرخ امید به زندگی) از ۵۹ سال در اوایل انقلاب، هماکنون به ۷۴ سال افزایش یافته است؛ این موضوع یکی از عوامل موثر در افزایش سهم سالمندان در ترکیب جمعیتی کشور است.اطلاعات اعلام شده همچنین نشان میدهد تعداد خانوارهای کشور در سال ۹۸ به ۲۵ میلیون و۶۰۰ هزار افزایش یافته است این در حالی است که این رقم در سرشماری سال ۹۵ معادل ۲۴ میلیون و۲۰۰ هزار خانوار عنوان شده بود. همچنین آمارها نشان میدهد هماکنون ۶/ ۲۴درصد جمعیت کشور را افراد زیر ۱۵ سال تشکیل میدهند؛ جوانان ۱۵ تا ۲۹ سال ۲۲درصد از ترکیب جمعیتی کشور، افراد میانسال واقع در بازه سنی ۳۰ تا ۶۴ سال، ۴۷درصد جمعیت و افراد سالمند ۶۵ سال به بالاتر ۴/ ۶درصد جمعیت کشور را به خود اختصاص دادهاند. سهم جوانان از کل جمعیت در سال ۹۵ معادل ۲۵درصد و سهم میانسالها و سالمندان نیز به ترتیب ۸/ ۴۴ و ۱/ ۶درصد بوده اما الان، سهم جوانان کم شده و سهم دو گروه سنی دیگر افزایش یافته که بیانگر شتاب پیرشدن ناشی از کاهش نرخ باروری است. مجموع اطلاعات جدید و به روز شده از ترکیب جمعیتی کشور نشان میدهد برخی پارامترهای اجتماعی و اقتصادی در جامعه متناسب با آن باید تغییر کند. از جمله الگوی تامین مسکن باید متناسب با جمعیت سالمند جامعه تامین شود. در صفحه امروز باشگاه اقتصاددانان این موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
دنیای اقتصاد : براساس یک پژوهش در بازه زمانی سالهای ۱۳۵۵ تا ۱۳۹۴ حجم اقتصاد سایه با روندی فزاینده همراه بوده و به طور میانگین ۳۵/ ۱۶ درصد از کل اقتصاد ایران را در بر گرفته است. در این بازه زمانی، سال ۹۳ بالاترین حجم اقتصاد سایه با ۵۴/ ۳۱ درصد را ثبت کرده که رقم این بخش به ۶۴ هزار میلیارد تومان میرسد. این موضوع باعث میشود که رقم تولید ناخالص داخلی محاسبهشده، کمتر از مقدار واقعی آن لحاظ شود. یافتههای دیگر این پژوهش نشان میدهد تغییرات نرخ بیکاری، اثر مستقیمی بر بخش غیررسمی اقتصاد دارد.
دنیای اقتصاد : گزارش دو موسسه معتبر بینالمللی از اثرات مخرب جنگ تجاری حکایت دارد و نتیجه این جنگ را باخت-باخت پیشبینی میکنند. از یکسو، موسسه اعتبارسنجی «فیچ» در بیانیهای اعلام کرده که سیاستهای تجاری اخلالگر شامل تشدید تنشهای تعرفهای میان آمریکا و چین، پیشبینیها از رشد اقتصادی جهان را کاهش داده است. از سوی دیگر، موسسه «مودیز» هشدار داده جنگ تعرفهها بهطور قابلتوجه جریان تجارت کالایی دوجانبه میان دو غول اقتصادی دنیا یعنی آمریکا و چین را تضعیف کرده و در عین حال آسمان اقتصادهای آسیایی را تیرهتر خواهد کرد.
دنیای اقتصاد : شکاف درآمد و هزینه ۶ دهک درآمدی در سال ۹۷ نسبت به سال ۹۶ در جهت منفی حرکت کرد و تنها وضعیت ۳ دهک بهبود یافت و وضعیت دهک پنجم نیز تغییر خاصی نکرده است. براساس گزارش مرکز آمار، چهار دهک کمدرآمد جامعه جزو دهکهایی بودهاند که در آنها هزینهها بر درآمدها فزونی یافته است و دو دهک بالای درآمدی یعنی دهک نهم و دهم وضعیت شکاف دخل و خرجشان بهتر شده. موضوعی که نشان میدهد در سال ۹۷ که با تورم بالا همراه بود، فشار مضاعفی بر اقشار آسیبپذیر وارد شده است.
دنیای اقتصاد : بیست و هشت سال بعد از حمله صدام حسین به چاههای نفت کویت، انفجار در تاسیسات شرکت ملی نفت عربستان بزرگترین جهش بهای طلای سیاه را برای ساعاتی در بازار نفت رقم زد. روز گذشته شاخص نفت خام برنت لحظاتی بعد از بازگشایی معاملات، با جهشی ۵/ ۱۹ درصدی به بیش از ۷۱ دلار بر بشکه صعود کرد. هرچند این روند در ادامه معاملات بازار با عقبگرد نسبی قیمتها همراه شد. تاکید بر استفاده از ذخایر استراتژیک نفت خام دنیا، مازاد عرضهای که در بازار وجود دارد، آمادگی اوپک برای افزایش تولید احتمالی و همچنین مشاهده نشدن واکنشهایی تند از سوی سعودیها، از علل این عقبگرد به شمار میرود. با این حال برنت تا عصر روز گذشته، رشد حدود ۱۱ درصدی خود را حفظ کرد. کارشناسان عقیده دارند در صورت طولانی شدن روند بازیابی نیمی از تولید روزانه نفت عربستان که بر اثر حملات اخیر از دست رفته، بهای نفت به راحتی از سطوح ۷۰ دلار در هر بشکه عبور کرده و به پیشبینی نفت ۱۰۰ دلاری نزدیک میشود. ضربه خوردن به ذخایر استراتژیک نفت خام دنیا، از دیگر تهدیدهایی است که میتواند در صورت بروز اختلال در عرضههای بیشتر، بازار نفت را با کمبود مواجه سازد.
مترجم: مهدی نیکوئی منبع: hbr : پژوهش سالانه بانک جهانی روی فعالیت کسبوکارها گاهی بهعنوان «جام جهانی» یا «المپیک» دولتهایی خوانده میشود که برای جذب کسبوکارها به رقابت میپردازند. ردهبندی حاصل از این پژوهش به بررسی این موضوع میپردازد که با توجه به قوانین و مقررات هر کشور، فعالیت کسبوکارها تا چه اندازه در آنها راحت است. اما مهمتر آنکه الهامبخش کشورها برای بهبود قوانین و مقرراتشان است و تاکنون ۳۵۰۰ اصلاح و بهبود مقررات در ۱۹۰ کشور جهان از آن نشات گرفته است. در سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸، رقم اصلاحات قوانین به رکورد ۳۱۴ مورد در ۱۲۸ کشور رسید.
دکتر فرخ قبادی در اواخر سال ۱۹۹۱ و اوایل سال ۱۹۹۲ ژاپن دچار بحرانی شد که با ترکیدن حباب قیمت داراییها آغاز شد و بانکهای این کشور را که طی سالهای قبل از آن، بی محابا و به پشتوانه ارزش حبابی آن داراییها وامهای کلان داده بودند، در معرض ورشکستگی قرار داد. دولت و بانک مرکزی ژاپن وارد ماجرا شدند و سرمایههای هنگفتی به بانکها تزریق کردند تا از ورشکستگی آنها جلوگیری شود و سرنوشت محتوم آنها به تعویق افتد.
دنیایاقتصاد : مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت کار در یک گزارش نشان داد که بیش از یک سوم از بیکاران کشور، دچار بیکاری بلندمدت شدهاند. در حقیقت یک میلیون و ۲۳۲ هزار نفر در سال گذشته، به مدت یک سال و بیشتر، در جست وجوی شغل ناکام ماندهاند. بررسیها نشان میدهد که اتاق انتظار بیکاری برای گروه سنی جوان، شلوغ تر از سایر گروههای سنی است. نرخ بیکاری بلندمدت جمعیت ۲۵ تا ۲۹ ساله، معادل ۱۱ درصد بوده؛ درحالیکه این شاخص برای گروه سنی بیش از ۳۰ سال، تنها ۸/ ۲ درصد گزارش شده است.
ارسال شده در تاریخ ۱۳۹۸-۰۶-۲۰
ارسال شده در تاریخ ۱۳۹۸-۰۶-۲۳
آمادگی ۱۴۰ کشور دنیا برای جذب گردشگر سنجش شد
دنیایاقتصاد : آمادهترین کشورها برای جذب توریست خارجی با بررسی وضعیت ۹۰ شاخص در بازارهای گردشگری معرفی شدند. گزارش مجمع جهانی اقتصاد از «رقابتپذیری سفر و گردشگری ۲۰۱۹» در ۱۴۰ کشور نشان میدهد اسپانیا برای سومین دوره متوالی، بهترین کشور برای گردشگران خارجی شناخته شده است. این بررسی جهانی، ایران را ارزانترین کشور برای سفرهای توریستی اعلام کرده؛ بهطوریکه تحت تاثیر افزایش نرخ دلار و سایر ارزها، ایران در شاخص «رقابتپذیری قیمتی در حوزه گردشگری» رتبه نخست را در بین سایر کشورها بهدست آورده است. نمره ایران در «ایمنی و جذابیتهای فرهنگی» نیز مناسب است.
دنیای اقتصاد : آیا التهابات اقتصادی به سمت نقطه پایان در حال حرکت است؟ اگر پاسخ این سوال مثبت است، آیا این پایان دائمی است یا موقتی؟ مجموعه اتفاقاتی که در دو سال گذشته در حوزه اقتصاد افتاده عموم جامعه را با سوالات متداول و گاه متناقضی مواجه کرده است. متناوب از این حیث که تمامی بازارها در معرض شوکهای کمسابقهای قرار گرفت و فشار زیادی به وضعیت معیشتی اقشار آسیبپذیر وارد شد.
پوریا فیروزنژاد دنیای اقتصاد : موسسه تحقیقاتی «فریزر» در گزارش سالانه خود که بهتازگی منتشر شده است، اقتصاد ۱۶۲ کشور را براساس دادهها و ارکان ثابتی که همهساله مدنظر قرار میدهد، بررسی کرده و میزان همخوانی اقتصاد این کشورها را با ارکان آزادی اقتصادی مطابقت داده و تعیین کرده است. براین اساس هنگکنگ بهعنوان آزادترین اقتصاد جهان شناخته شده است و ونزوئلا نیز عنوان بستهترین اقتصاد را یدک میکشد.
دنیای اقتصاد : شاخص مدیران خرید موسوم به �شامخ� برای مرداد ۷۹/ ۴۵واحد اعلام شده که نسبت به ماه ماقبل آن (تیر ماه) ۵/ ۸درصد کاهش یافته است. این میزان افت را در قالب دو سناریو میتوان ارزیابی کرد؛ در سناریوی اول، افت شاخص مدیران خرید در مرداد ماه شاهدی برای بازگشت رکود به فعالیت بنگاههای تولیدی است که افت اکثر مولفههای شامخ در مرداد نسبت به ماه قبل آن، این فرضیه را تایید میکند. در سناریوی دوم، ورود بخشی از صنایع به تعطیلات تابستانی (بعضا اجباری) دلیلی برای افت شامخ در این دوره زمانی است.
توصیه اکید به عرضه خانههای بدون برچسب
دنیای اقتصاد : کلید ساخت و تامین مسکن کمدرآمدها با هدف ارائه راهنمای تجربی به شهرداریها، معرفی شد. بررسی الگوی ۷ کشور موفق در حوزه عرضه واحدهای مسکونی با اجارهبهای ارزان نشان میدهد مجموعه دولت و شهرداری با واگذاری زمین به قیمت پایین، معافیت مالیاتی و همچنین تامین تسهیلات بلندمدت، امکان ساخت مسکناجارهای را برای سازندهها فراهم میکنند. حداقل ۱۵ درصد از کل موجودی مسکن شهری در این ۷ کشور، مسکن حمایتی است که بخش قابلتوجهی از آنها توسط تشکلهای محلی تحت نظارت شهرداریها ساخته و اجاره داده میشود. دولتها در این طرح ۵ نوع ظرافتکاری را رعایت میکنند که مهمترین آنها، پرهیز از برچسبزدن به این خانهها است. گروههای حمایتی تا زمان توانمندشدن میتوانند در این خانهها ساکن باشند. اجارهبهای این خانه ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از سایر واحدها است. واحدهای مسکونی اجارهای مخصوص کمدرآمدها در کشورهایی همچون فرانسه به شکل مختلط با سایر واحدها در یک ساختمان عرضه میشود. به این ترتیب محله فقیرنشین یا مجتمعهای مملو از کمدرآمدها وجود ندارد. سرتیم نویسندگان طرح جامع مسکن در توصیهای مشترک خطاب به دولت و شهرداری تهران اعلام کرده است: تنظیم بازار مسکن برای مستاجرهای کمدرآمد توسط دولت و بدون مشارکت شهرداریها امکانپذیر نیست.
پیشبینیهای مراکز مطالعاتی همچون مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد دولت در سال جاری و در صورت ادامه روند فعلی با کسری بودجه ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی مواجه خواهد شد. این میزان کسری احتمالی حدود یکچهارم کل بودجه عمومی کشور در سال ۹۸ خواهد بود که برابر با حدود ۴۴۸ هزار میلیارد است. به عقیده کارشناسان پیشبینیهای صورت گرفته از درآمدهای احتمالی دولت در لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ غیر واقعی بود و فروش روزانه حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت بسیار فراتر از انتظارات بود.
امروز دولت باید سیاستهای مهمی اتخاذ کند که تاثیرات عمیقی بر اقتصاد ایران طی سالهای آینده دارد. دوراهی پیشروی دولت دو عاقبت برای اقتصاد ایران خواهد داشت. عموم اقتصاددانان معتقدند رویکرد فعلی برای جبران کسری بودجه، افزایش پایه پولی را در پی خواهد داشت که عاقبتی مشابه ونزوئلا را برای کشورمان رقم میزند یا دولت شرایط سخت داخلی را به جان میخرد و هزینه سیاسی لازم را پرداخت میکند و اقتصاد ایران را از یک تورم لجامگسیخته دور میکند. اما مهمترین موضوع در این میان راهحل کارشناسی و علمی برای مواجهه با کسری بودجه خواهد بود. میتوان راهحلهای ارائه شده را به سه دسته تقسیم کرد: کاهش هزینههای دولت، مولد سازی داراییهای دولت و انتشار اوراق بدهی. اقتصاددانان بر سر راه حلهای موجود اختلاف نظر دارند و بسیاری کاهش هزینههای دولت را غیرممکن میدانند و مولد سازی داراییهای دولت را نیز یکی از راهحلهای پولی کردن اقتصاد معرفی میکنند. از سوی دیگر برخی اقتصاددانان دیگر نیز ظرفیت ممکن برای عملکرد بهینه انتشار اوراق را عملی نمیدانند و ترکیبی از راه حلهای موجود را تجویز میکنند.
شهابالدین رحیمی
دنیای اقتصاد : دادههای تفصیلی بازار کار در سال ۹۷ نشان میدهد حدود ۵۵۵ هزار نفر از شاغلان کشور، در دسته شغلی «قانونگذار، مقامات عالیرتبه و مدیران» فعال بودهاند. از این تعداد، مدیران با سابقه تحصیلی مهندسی، بیشترین فراوانی را داشتهاند. تقریبا ۲۷ درصد از کل مدیران، در یکی از رشتههای مهندسی تحصیلات آکادمیک خود را سپری کردهاند. پس از این گروه تحصیلی، فارغالتحصیلان «بازرگانی و علوم اداری»، بیشترین تعداد را در بین شاغلان مدیر و مقامات(۲۵ درصد از کل مدیران) دارا بودند. در نتیجه بیش از ۵۰ درصد پستهای مدیریتی، در اختیار این دو گروه بوده است. شاغلان تحصیلکرده در رشتههای «علوم اجتماعی و رفتاری» مانند علوم سیاسی، علوم اقتصادی و جامعهشناسی، تنها سهم ۴/ ۶ درصدی در بین مدیران داشتهاند. نکته تاملبرانگیز گزارش مرکز آمار، چگونگی فعالیت نیمی از شاغلان ۶ گروه تحصیلی در حوزه تخصصی خود است. یکی از ضعیفترین عملکردها مربوط به مهندسان است؛ تقریبا فقط یکپنجم آنها در حوزههای تخصصی مشغول بهکار بودهاند. در این زمینه، بیشترین توفیق را گروه «بهداشت» داشته است. بیش از سهچهارم شاغلان تحصیلکرده در حوزههای پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، مامایی، پرستاری و... در حوزه تخصصی شاغل هستند.
دنیای اقتصاد : سودهای نجومی چند صد درصدی سهام بازار پایه با اعمال قوانین جدید به زیانهای بعضا سنگینی تبدیل شده است. مسالهای که فارغ از ایجاد برخی آشفتگیها ریشه در مسیر خطای سیاستگذاری دارد؛ بهطوری که مقام ناظر به جای پرداختن به اصل صورت مساله و بحث کارشناسی به اعمال قواعد همسو با خواسته ذینفعان معدودی پرداخته است. به این ترتیب، مجموعه اصلاحات در قوانین در دور باطلی گرفتار شدهاند که نه تنها به نفع فعالان بورسی نیست، بلکه زیان عمومی را برای آینده بازار سرمایه به همراه دارد.
دنیای اقتصاد : آیا در جنگ تجاری چین و آمریکا، اقتصاد ایران نیز متاثر خواهد بود. کارشناسان دو نگاه دارند: گروهی معتقدند با توجه به نقش کم اقتصاد ایران در روابط تجاری بینالمللی، سهم ایران از این مجادله ناچیز است. اما گروهی دیگر تاکید میکنند با توجه به سهم بالای روابط تجاری ایران با چین و مناقشات سیاسی با آمریکا، اقتصاد ایران از این منازعه متاثر میشود. آیا آثار این منازعه به اقتصاد ایران منفی است یا میتواند غنیمتهایی نیز به دنبال داشته باشد؟ از دیدگاه کارشناسان سه کانال میتواند اقتصاد کشور را تحت تاثیر قرار دهد: نخست اثر افت یوآن در معاملات تجاری که میتواند بر ارزانتر شدن واردات از چین و کاهش ارزش دارایی خارجی ایران اثر گذار باشد. کانال دوم رکود اقتصادی چین است که میتواند موجب کاهش تقاضای انرژی از ایران شود. اقتصاد ایران از این کانالها طبیعتا تاثیر میگیرد. همچنین چین با توجه به ممنوعیت واردات محصولات کشاورزی از آمریکا، به دنبال تامین نیاز از دیگر عرضهکنندگان است. با توجه به حجم تقاضای چین اثر این چرخش نیز بر اقتصاد ایران مثبت ارزیابی نمیشود. اما جنگ تجاری فرصتهایی نیز برای اقتصاد ایران به همراه دارد. شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری و جذب چینیها به خصوص در حوزههای نفتی و همکاری با صنایع دچار محدودیت در آمریکا میتواند غنایم ایران از این جنگ باشد.
سرمایه گذارانی که در مناطق آزاد حضور پیدا می کنند علاوه بر جذابیت های ناشی از مزایا و معافیت های قانونی، با این پیش فرض وارد هر منطقه می شوند که تمامی زیرساخت ها و امکانات لازم برای فعالیت اقتصادی و تولیدی در آن محدوده جغرافیایی مهیا شده باشد. طرفه اینکه در این میان و در مسیر اجرای مزایا و معافیت های قانونی مناطق آزاد برای فعالیت های اقتصادی و تولیدی، تمامی نهادهای دولتی و غیر دولتی، برای اجرایی نشدن و ایجاد ممانعت در اعمال آن کمر همت بستند، تا هنوز بعد از ربع قرن-همزمان با ایجاد مناطق آزاد کشورمان- به دبی، به چشم حسرت و تعجب نگاه کنیم.
*کارشناس مناطق آزاد
بازار پایه فرابورس ایران در حالی درماههای اخیر با اخبار زیادی درباره تغییر مقررات مواجه بوده که سرانجام قوانین جدید معاملاتی این بازار اعلام شد. قوانینی که با ایجاد محدودیتهای تازه میخواهد نوسانات این بازار را کنترل کند و بهعنوان سریعترین و راحتترین راه در حل مشکلات این بازار قلمداد شده است.
رشدهای چند صد درصدی بدون پشتوانه، حجم معاملات غیرعادی و نوسانات نامتعارف طی یک روز از جمله ویژگیهای بارز سهام بازار پایه در این روزها بوده است. امری که تشکیل حباب را در برخی نمادهای این بازار به دنبال داشت و سبب شد تا مقام سیاستگذار برای تخلیه حباب قیمتی ایجادشده به محدود ساختن معاملات روی آورد. بار دیگر باید تاکید شود که محدود کردن معاملات به هر نحوی تنها پاک کردن صورت مساله و فرار از بار مسوولیتهای سنگینتری است که سیاستگذاران اقتصادی و مسوولان بازار سرمایه باید در انجام آنها دقت بیشتری به خرج دهند. گرچه در نگاهی عمیقتر مشخصا ریشه مشکلات بازار پایه و شرکتهای پذیرفتهشده در این بازار به قوانین حاکم بازمیگردد. عدم اصلاح قوانین حاکمیت شرکتی، قانون تجارت و ورشکستگی و مواردی از این دست باعث شده که سهام شرکتها با زیان انباشته سنگین سالهای طولانی در بازار پایه اجازه معامله پیدا کنند و سهام همین شرکتها به بهترین مکان برای جولان نقدینگی داغ تبدیل شود. به این ترتیب مشاهده میشود که قوانین بالادستی نیاز به بازنگری بیشتری دارد.
دنیای اقتصاد : شکاف ثروت در جامعه به اوج دهه ۹۰ رسید. دادههای مرکز آمار نشان میدهند که در سال گذشته، ضریب جینی خانوارهای کل کشور به ۴۰۹۳/ ۰ صعود کرده است که قله این شاخص در دهه جاری محسوب میشود. میتوان اینطور تحلیل کرد که تکانههای ارزی و تورمی در سال گذشته، بیشتر به ضرر گروههای کمدرآمد جامعه تمام شده و توزیع درآمدها به نفع دهکهای بالایی بوده است. این اتفاق در کنار نبود سیاستهای حمایتی و جبرانی کارآمد، ، موجب تشدید شکاف درآمدی شده است. ضریب جینی ثبتشده بیشترین میزان پس از سال ۸۹ بهحساب میآید.
دکتر موسی غنینژاد مفهوم کار مولد در اقتصاد بحثی دیرینه است. آدام اسمیت صرفا تولید کالاهای مادی ملموس را کار مولد میدانست و کارهای ناظر بر تولید خدمات نظیر تجارت، حمل و نقل، آموزش، خدمات پزشکی و حقوقی و مانند آنها را گرچه مفید میشمرد، اما مولد نمیدانست. اشتباه اسمیت ناشی از رویکرد ماتریالیستی به موضوع تولید بود و ریشه در نظریه ارزش داشت.
دکتر فرخ قبادی در دوسال و هفت ماهی که از انتخاب آقای ترامپ بهعنوان رئیسجمهوری ایالات متحده میگذرد، اکثر مردم این کشور دریافتهاند که وی شخصیتی ناهنجار دارد، نژادپرست است، زنان و اسپانیاییتبارها را تحقیر میکند، دروغگویی قهار است، به اخلاق متعارف جامعه پایبند نیست و به نئونازیها هم گوشه چشمی دارد. اما ظاهرا هیچ کدام از این خصلتها مانع از آن نشده که او خود را برنده انتخابات دور آینده ریاست جمهوری نداند.
