احصای عوامل اخلال در محیط کسب‌و‌کار

دنیای‌اقتصاد : نتایج اولیه فراخوان وزارت صنعت، معدن و تجارت درخصوص شناسایی چالش‌های کسب‌وکار بنگاه‌های اقتصادی ایران منتشر شد. ارزیابی‌ نظرسنجی از ۷۲ بنگاه صنعتی، معدنی و تجاری در بازه تقریبی دوماهه نشان می‌دهد «تامین مواد اولیه»، «دریافت مجوز» و «فروش و بازار داخلی» به‌عنوان مهم‌ترین عوامل مخل محیط کسب‌وکار شناسایی شده‌اند. این در حالی است که شامخ آبان‌ماه با تایید نتایج به دست آمده در این نظرسنجی، مهم‌ترین عامل کاهش تولید، افزایش قیمت مواد اولیه را معرفی کرده که میزان سفارش‌های جدید و در کنار آن میزان فروش را با کاهش روبه‌رو کرده است. همچنین نظرسنجی وزارت صمت از صاحبان کسب‌وکار حکایت از آن دارد که «سوخت»، «امور اراضی» و «وزارت بهداشت» کمترین اثر را در ایجاد چالش‌های محیط کار داشته‌اند.

ادامه نوشته

تکنولوژی‌­های پیشرو در ۲۰۲۱

دنیای‌اقتصاد- ندا لهردی : جهان تکنولوژی در حالی پا به سال ۲۰۲۱ می‌گذارد که پیش‌بینی می‌شود اثرات کووید-۱۹ بر کل اقتصاد و صنعت تکنولوژی همچنان ادامه یابد. براساس پیش‌بینی‌های مجله Inc ادامه گسترش دورکاری و استفاده از ویدئوکنفرانس، توسعه بهداشت و درمان از راه دور، آموزش آنلاین و یادگیری مجازی از مهم‌ترین تحولات تکنولوژیک در سال جدید خواهد بود.

ادامه نوشته

بورس و بودجه ۱۴۰۰

هدیه لطفی : لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور اواسط آذرماه به مجلس ارائه شد. در این میان بازار سرمایه به‌عنوان یکی از بازارهای معتبر مالی کشور در دو بعد کلان و خرد از قوانین بودجه کشور تاثیر می‌پذیرد، همچنین در مقابل بازار سرمایه نیز می‌تواند نقشی بسیار مهم و اساسی در تحقق بودجه مزبور و همچنین کسب درآمدهای موردنظر دولت داشته باشد. این درحالی است که در لایحه‌ بودجه‌ سال ۱۴۰۰ میزان اتکا به بازارهای مالی و بازار سرمایه برای تامین بخشی از هزینه‌های بخش عمومی افزایش چشمگیری نسبت به گذشته یافته است.

 به‌طوری‌که در بودجه جدید، سهم بازار سرمایه از تامین مالی دولت از حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان در بودجه سال ۱۳۹۹، به ۹۵ هزار میلیارد تومان افزایش یافته که رقم قابل‌توجهی است. به عبارت دقیق‌تر براساس ارقام پیش‌بینی شده در بودجه‌ سال آتی، فروش ۹۵ هزار میلیارد تومان سهام شرکت‌های دولتی و فروش ۱۲۵ هزار میلیارد تومان اوراق بدهی دولت دو مورد از اقلام اصلی منابع درآمدی دولت در سال پیش‌رو است. به عقیده کارشناسان بازار سرمایه، این افزایش از محل واگذاری سهام شرکت‌های دولتی که قرار است از بستر بازار سرمایه عملی شود، این امید را ایجاد می‌کند که با ورود شرکت‌های جدید و بعضا بزرگ به بورس، شاهد تعمیق بازار باشیم. به این ترتیب بازار سرمایه چه به لحاظ ضریب نفوذی که در اقشار مختلف جامعه داشته و چه به لحاظ دیدگاه جدید مسوولان اقتصادی، می‌تواند یک بازار سرمایه‌گذاری بسیار مناسب و مفید باشد. به عبارت دقیق‌تر از این پس شاهد افزایش نقش بازار سرمایه در اقتصاد کشور، در بخش‌های مختلف اجتماع‌ و حتی در بخش‌های سیاسی کشور خواهیم بود. البته باید در این میان مواردی مهم لحاظ شود؛ در واقع مساله‌ مهم و کلیدی هم برای موفقیت درازمدت‌تر تلاش دولت برای تامین مالی از طریق بورس و هم برای رعایت منافع همگان توجه و تاکید بر امر نحوه‌ قیمت‌گذاری سهام مشمول واگذاری در بورس است. عرضه‌ ۹۵ هزار میلیارد تومان سهام دولتی در بورس در نوع خود بی‌سابقه است و باید قیمت‌گذاری آن با رعایت تمامی مصلحت‌ها و مصالح عمومی صورت پذیرد. همچنین از سوی دیگر واضح است که برای تحقق این منابع درآمدی دولت، حتما باید بسترسازی‌های جدیدی نیز در بازار سرمایه صورت گیرد و ظرفیت‌سازی‌های تازه‌ای شکل گیرد تا در نهایت جذابیت بالایی برای جریان نقدینگی ورودی به  بازار سرمایه، ایجاد شود. فعالان بازار سرمایه تاکید دارند که هر چند به احتمال بسیار زیاد بودجه ۱۴۰۰ با تغییراتی همراه خواهد شد، ولی بودجه‌‌ای مناسب و مطلوب برای بازار سرمایه خواهد بود و چشم‌اندازی مثبت از این بازار برای سال آینده دارد.

ادامه نوشته

خطای سیاستی در صنعت

دنیای‌اقتصاد : تحلیل تازه مرکز خدمات سرمایه‌گذاری اتاق تهران از اهمیت شیوه سیاست‌گذاری برای بخش‌های مختلف اقتصاد به‌ویژه بخش صنعت و معدن حکایت دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد صنایع ایران در چهار گونه مستقل، وابسته، خودمختار و پیوندی قابل‌طبقه‌بندی هستند و هر یک از این انواع به‌دلیل روابط پیشینی و پسینی با سایر صنایع و بازارها، نیازمند نوع منحصربه‌فردی از سیاست‌گذاری صنعتی هستند. موضوعی که طی دهه‌های اخیر کمتر از سوی دولت‌ها مدنظر قرار گرفته و به تحولاتی در سطوح مختلف این مربع صنعتی منجر شده است.

ادامه نوشته

ریل سیاسی رشد اقتصادی

دنیای‌اقتصاد : یکی از مهم‌ترین سوالات سیاست‌گذاری به رابطه «اقتصاد» و «سیاست» و چگونگی تنظیم آن مربوط است تا در نهایت به یک بازی برد-باخت به نفع سیاست و ضرر اقتصاد منتج نشود. مساله اصلی در نظام حکمرانی ایجاد سازگاری بین سیاست و اقتصاد است؛ این سازگاری باید به‌گونه‌ای باشد که سیاست مسیر را هموار کند تا اقتصاد از آن عبور کند. به بیان دیگر، سیاست باید جاده بازکن و در خدمت اقتصاد باشد تا اقتصاد بتواند در یک مسیر مشخص حرکت کند و یک بازی برد-برد برای اقتصاد و سیاست شکل گیرد. در مقابل اگر رابطه این دو، به نوعی تنظیم شود که اقتصاد در خدمت سیاست باشد، در این شرایط فضا برای تولید رانت و توسعه فعالیت‌های غیرمولد ایجاد می‌شود و بنگاه‌ها به جای تلاش برای افزایش بهره‌وری، برای دریافت انواع رانت و منافع حاصل از قیمت‌گذاری چندگانه وارد رقابت می‌شوند. از این رو بنگاه‌ها مدام در جست‌وجوی دلالان سیاسی به‌منظور افزایش چانه‌زنی برای دریافت رانت هستند و پیوند برخی سیاستمداران و بنگاه‌داران رانت‌جو هرروز محکم‌تر می‌شود.

ادامه نوشته

انتشار شاخص توسعه انسانی ۲۰۲۰

دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد در جدیدترین گزارش خود شاخص توسعه انسانی ۲۰۲۰ را منتشر کرد. به گزارش پژوهشکده پولی و بانکی، در این رتبه‌بندی از تجزیه و تحلیل روند فعلی توسعه انسانی در کشورهای مورد مطالعه و دورنمای بلندمدت استفاده شده است. در این رده‌بندی کشورها بر اساس شاخص‌هایی چون توسعه انسانی (صفر کمترین و یک بیشترین توسعه)، متوسط امید به زندگی بر حسب سال، سال‌های مورد انتظار تحصیل بر حسب سال، حداقل زمان تحصیل بر حسب سال و متوسط درآمد سرانه ناخالص ملی رده‌بندی شده‌اند.

بالاترین توسعه‌های انسانی

در این رده بندی نروژ با ۹۵۷/ ۰ واحد مقام اول را در میان کشورها از نظر شاخص توسعه انسانی داراست. متوسط امید به زندگی در نروژ نیز ۸۲ سال و ۴ ماه اعلام شده است. سرانه تولید ناخالص داخلی این کشور در سال ۲۰۲۰، ۶۶ هزار و ۴۹۴ دلار محاسبه شده است.  

ایرلند با کسب نمره ۹۵۵/ ۰ واحد، رتبه دوم شاخص توسعه انسانی را از آن خود کرده است. متوسط امید به زندگی در ایرلند ۸۲ سال و ۳ ماه است. مردم در ایرلند از درآمد سرانه بالایی برخوردار هستند، به‌طوری که سرانه تولید ناخالص داخلی این کشور ۶۸‌هزار و ۳۷۱ دلار به دست آمده است. شاخص توسعه انسانی سوئیس مشابه رقم به دست آمده برای ایرلند است. با این حال متوسط امید به زندگی در سوئیس یک سال و پنج ماه از ایرلند بالاتر است. متوسط امید به زندگی در سوئیس ۸۳ سال و ۸ ماه ثبت شده است. سوئیس بالاترین درآمد سرانه را در میان کشور‌های جهان به ثبت رسانده است. به‌طوری که سرانه تولید ناخالص داخلی در سوئیس تنها ۶۰۶ دلار برای رسیدن به ۷۰ هزار دلار در سال فاصله دارد. سرانه تولید ناخالص داخلی سوئیس با ثبت رقم ۶۹ هزار و ۳۹۴ دلار بالاترین درآمد سرانه در میان کشورهای جهان است.  در رتبه‌بندی مربوط به شاخص توسعه انسانی رتبه چهارم مربوط به کشوری از شرق آسیاست. هنگ‌کنگ با رقم ۹۴۹/ ۰ واحد برای شاخص توسعه انسانی در رتبه چهارم این رده‌بندی قرار گرفته است. در میان این کشورها هنگ‌کنگ دارای بالاترین متوسط امید به زندگی است. امید به زندگی در هنگ کنگ ۸۴ سال و ۹ ماه ثبت شده است. با این حال درآمد سرانه در این کشور شرقی با اختلاف در رده پایین‌تری از کشورهایی مانند سوئیس، نروژ و ایرلند به دست آمده است. سرانه تولید ناخالص داخلی در هنگ کنگ ۶۲ هزار و ۹۸۵ دلار در سال ۲۰۲۰ ثبت شده است. رتبه پنجم رده‌بندی کشورها در مورد شاخص توسعه انسانی مربوط به کشور جزیره‌ای ایسلند است. شاخص توسعه انسانی ایسلند در سال ۲۰۲۰، ۹۴۹/ ۰ واحد برآورد شده است. متوسط امید به زندگی ۸۳ سال و رقم درآمد سرانه در این کشور ۵۴ هزار دلار و ۶۸۲ دلار ثبت شده است.

بدترین وضعیت‌ها در جهان

بدترین وضعیت شاخص توسعه انسانی در سال ۲۰۲۰ مربوط به نیجریه است. شاخص توسعه انسانی این کشور آفریقایی ۳۹۴/ ۰ واحد برآورد شده است. متوسط امید به زندگی در نیجریه ۶۲ سال و ۴ ماه ثبت شده است. بعد از نیجریه می‌توان بدترین کشور را از نظر شاخص توسعه انسانی، کشور جمهوری آفریقای مرکزی دانست. شاخص توسعه انسانی این کشور ۳۹۷/ ۰ واحد به دست آمده است. متوسط امید به زندگی در جمهوری آفریقای مرکزی ۵۳ سال و سه ماه ثبت شده است.  سومین رده بدترین‌های شاخص توسعه انسانی، مربوط به چاد است. چاد که در همسایگی هر دو کشور نیجریه و جمهوری آفریقای مرکزی واقع است، شاخص توسعه انسانی آن۳۹۸/ ۰ واحد محاسبه شده است. متوسط امید به زندگی در کشور چاد ۵۴ سال و ۲ ماه ثبت شده است.  سودان جنوبی که هم مرزی زیادی با کشور جمهوری آفریقای مرکزی دارد، دارای شاخص توسعه انسانی با رقم ۴۳۳/ ۰ واحد شده است. همچنین متوسط امید به زندگی در این کشور آفریقایی ۵۷ سال و ۹ ماه ارزیابی شده است.  هم‌ردیف با سودان جنوبی بدترین شاخص توسعه انسانی برای کشور کوچک بروندی ثبت شده است. شاخص توسعه انسانی برای این کشور کوچک آفریقایی که دقیقا در مجاورت مرز استوا قرار گرفته است، رقم ۴۳۳/ ۰ به دست آمده است. متوسط امید به زندگی در بروندی ۶۱ سال و ۶ ماه ثبت شده است.

رتبه دیگر کشورها

در این رده‌بندی همچنین آلمان در رتبه ششم، هلند در رده هشتم، انگلیس سیزدهم، کانادا شانزدهم، آمریکا هفدهم، امارات سی‌و‌یکم، روسیه پنجاه و دوم، ترکیه پنجاه‌و‌چهارم، چین هشتاد‌و‌پنجم، آذربایجان هشتاد و هشتم و هند صد و سی و یکم قرار گرفته‌اند.

امید به زندگی

هنگ کنگ، ژاپن، سوئیس، سنگاپور و اسپانیا بالاترین میزان امید به زندگی را دارند و کمترین امید به زندگی مربوط به گینه‌استوایی، گینه بیسائو، لسوتو، سیرالئون و نیجریه است.

وضعیت ایران

ایران از نظر شاخص توسعه انسانی از بین ۱۸۹ کشور در رده ۷۰ قرار دارد. ایران در این رده‌بندی پایین‌تر از کشورهایی نظیر گرجستان، کویت و صربستان در رده هفتادم و بالاتر از کشورهای مکزیک، اوکراین، برزیل و چین قرار دارد. شاخص توسعه یافتگی ایران ۷۸۳/ ۰ واحد و متوسط امید به زندگی در آن ۷۶ سال و ۷ ماه عنوان شده است. سرانه تولید ناخالص داخلی ایران نیز طبق این گزارش ۱۲ هزار و ۴۴۷ دلار برآورد شده است.

پاس‌گل تورمی کسری بودجه

دنیای‌اقتصاد : گزارش بازوی پژوهشی‌ مجلس نشان می‌دهد کسری بودجه یکی از چالش‌های اصلی سال آینده است. در نتیجه به منظور اصلاح بودجه باید به کاهش کسری بودجه توجه بیشتری کرد. از این‌رو برای نیل به این هدف، دو دسته از اقدامات باید به‌طور همزمان پیگیری شود؛ کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمدها. در بخش کاهش هزینه‌ها، باید تمرکز بر هزینه‌های جاری به ویژه هزینه‌های مرتبط با حقوق و دستمزد کارکنان دولت باشد.

ادامه نوشته

فرصت انقلاب دیجیتالی برای صنایع

دنیای‌اقتصاد : آخرین گزارش موسسه مکنزی که به‌طور مشترک با مجمع جهانی اقتصاد تهیه شده است، از فواید دیجیتالی شدن اقتصاد و صنعت در انقلاب چهارم صنعتی می‌گوید. این گزارش با بررسی روند حرکت ۴۴شرکت پیشرو که عمدتا متعلق به چین، آمریکا و آلمان هستند، درزمینه دیجیتالی شدن توصیه‌هایی برای کشورهای در حال توسعه و صنعتی دارد.

ادامه نوشته

بازنده پنهان جهش مسکن

گزارش «دنیای‌اقتصاد» از صعود و سقوط «سود سفته‌بازی» و «عایدی خانه‌سازی» طی سه سال

دنیای‌اقتصاد : عصر جهش قیمت‌ها طی دست‌کم یک‌سال‌ونیم اخیر همان‌طور که در بازارهای مختلف فقط یک برنده داشت در بازار مسکن نیز باعث شد دو گروه اصلی، بازنده بزرگ حباب ملکی شوند و یک گروه «نفع کامل» ببرد. بررسی‌ها درباره پیامدهای حباب مسکن طی دوره اخیر نشان می‌دهد با جهش تند قیمت زمین و مسکن در تهران از سال ۹۷، «سود سفته‌بازی» از «عایدی خانه‌سازی» سبقت گرفت. تا پیش از این، همواره حاشیه سود سرمایه‌گذاران ساختمانی بیشتر از سود سفته‌بازهای ملکی بود. اما روند این دو شاخص که از سال ۸۵ تا کنون محاسبه شده است، مشخص می‌کند عصر متفاوت رونق و رکود معاملات مسکن در این دوره -جهش بی‌سابقه قیمت مسکن به لحاظ میزان و مدت زمان رشد و رکود بی‌سابقه معاملات خرید- سبب شد هم سمت عرضه و هم سمت تقاضا به عنوان گروه‌های اصلی بازار ملک بازنده این وضعیت شوند. سفته‌بازها اما با موج‌سواری روی تورم ملکی ناشی از «انتظارات تورمی» و دیگر عوامل بیرونی، سود بی‌سابقه کسب کردند.

ادامه نوشته

برنامه وزارت اقتصاد برای جذاب‌تر شدن بورس

فرهاد دژپسند

وزیر امور اقتصادی و دارایی ضمن تشریح برنامه‌ها و اهداف این وزارتخانه برای جذاب تر کردن بازار سرمایه، چشم انداز کوتاه‌مدتی از این بازار ارائه کرد.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا،  رونق تولید و رشد اقتصادی پویا بدون شک به سیاست های اقتصادی مناسب، سرمایه گذاری و نظام تامین مالی نیاز دارد. اگر بخواهیم دستگاه اصلی متولی تنظیم سیاست های اقتصادی و مالی کشور و همچنین ایجاد هماهنگی در امور مالی و اجرای برنامه های سیاست های مالی در کشور را معرفی کنیم، باید به سراغ وزارت امور اقتصادی و دارایی برویم.

وزیر اقتصاد به سبب سابقه اجرایی و علمی خود از هنگام تصدی این وزارتخانه به آنها اشاره کرده است که نظام تأمین مالی کارا و اثربخش در کشور می تواند زمینه لازم برای تولید و سرمایه گذاری را فراهم آورد و یکی از چالش های اقتصاد کشور عدم توسعه یافتگی نظام تأمین مالی و وابستگی بیش از حد به نظام بانکی است.

اکنون فرصتی پیش آمده است فرهاد دژپسند در این خصوص گفت و گو کنیم و از نظرات سکاندار وزارت اقتصاد در خصوص تحولات نظام تأمین مالی و نقش آن در اقتصاد کشور جویا شویم. هرچند به علت اهمیت و جذابیت موضوع بازار سرمایه در شرایط حاضر، بخش مهمی از این گفت وگو به این موضوع اختصاص یافت و مواضع وزارت اقتصاد در خصوص تحولات بازار سرمایه و بورس از نگاه وی مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه مشروح این گفت‌و گو به شرح زیر ارائه می شود.

ادامه نوشته

چتر حمایتی در عصر کرونا

نگار باقری : چندی پیش محمد نهاوندیان، معاون اقتصادی رئیس‌جمهوری اعلام کردند، ستاد ملی مقابله با کرونا برای کسب‌و‌کارهای آسیب دیده اقداماتی را در نظر دارد. از جمله این اقدامات، می‌توان به متوقف شدن عملیات اجرایی وصول مالیات تا بهمن و همچنین تمدید مهلت قانونی برای اعتراض به مالیات‌های ابلاغی به مدت یک ماه و نیم اشاره کرد.

پرداخت تسهیلات بانکی و بیمه بیکاری از جمله عمده‌ترین اقدامات دولت برای مشاغل آسیب دیده بر اثر کرونا بوده است، مشاغلی که در اثر قرنطینه و محدودیت‌های وقفه‌ای و طولانی بسیار ضربه خورده و حتی تعطیل شده‌اند. همزمانی شیوع کرونا و تحریم‌های اقتصادی، دولت ایران را برای حمایت از خانوارها و افراد روزمزد و همچنین کسب و کارهایی که در این مدت از بین رفتند، با چالش جدی روبه‌رو کرده است.

 در صفحه باشگاه اقتصاددانان امروز، نظر کارشناسان را در مورد تصمیمات و اقدامات دولت برای کسب و کارهای آسیب دیده، می‌خوانیم.

ادامه نوشته

تغییر پارادایم صنایع در ۲۰۲۱

دنیای‌اقتصاد : گروه مشاوره اقتصادی آکسفورد چشم‌انداز صنایع مختلف را پس از عصر پاندمی و تا سال ۲۰۲۲ ترسیم کرد. این پژوهش تاکید می‌کند که از فصل سوم سال ۲۰۲۱ جهان به رشد اقتصادی مثبت بازخواهد گشت. بررسی‌های این مطالعه نشان می‌دهد برخی از صنایع مانند نفت به آسانی به وضعیت قبل از کرونا برنمی‌گردند؛ اما از آن سو صنایع بزرگی مانند صنایع دارویی و پزشکی تصویر اقتصاد در جهان را بازسازی خواهند کرد. در عین حال پیش‌بینی شده است کشورهایی مثل چین وکره جنوبی برندگان دنیای پساکرونا باشند.

ادامه نوشته

دلا‌رهای نفتی در سه سناریو

دنیای اقتصاد : مهم‌ترین سوال اقتصادی این روزها درباره «سهم اقتصاد ایران از درآمدهای نفتی سال آینده» است. پاسخ این سوال می‌تواند تا حد زیادی درجه شکاف منابع و مصارف بودجه را تعیین کند. پیش‌تر مرکز پژوهش‌های مجلس در یک گزارش تحلیلی، سناریوهای ممکن فروش نفت و کسری بودجه در سال آینده را به تصویر کشیده بود. حال دیوان محاسبات کشور به‌عنوان بازوی نظارتی مجلس، در گزارشی سه سناریو از صادرات نفت در سال آینده را به تصویر کشیده است. براساس بررسی‌های این گزارش در سناریوی اول، مطابق با لایحه بودجه، صادرات نفت و میعانات گازی ۳/ ۲میلیون بشکه در نظر گرفته شده است. در سناریوی دوم این رقم ۵/ ۱ میلیون بشکه محاسبه شده و در سناریوی سوم میزان صادرات یک میلیون بشکه لحاظ شده است. این گزارش در بخش دیگری، سطح کسری بودجه با سناریوی میانه یعنی صادرات ۵/ ۱ میلیون بشکه‌ای را ۲۳ درصد منابع کل بودجه ارزیابی کرده است و تاکید می‌کند که کاهش درآمدهای نفتی در سال آینده اثر دومینویی بر سایر منابع دارد.

ادامه نوشته

برآورد اولیه از کسری بودجه ۱۴۰۰

دنیای‌اقتصاد : گزارش بازوی پژوهشی مجلس نشان می‌دهد ۸ ایراد اساسی متوجه لایحه بودجه ۱۴۰۰ است. کسری بودجه ساختاری قابل‌توجه، بیش برآوردی از منابع حاصل از صادرات نفت، کاهش سرمایه‌گذاری دولت، افزایش قابل‌توجه هزینه‌های جاری، کاهش سهم درآمدهای مالیاتی، افزایش کسری تراز عملیاتی، پیش‌بینی منابع قابل‌توجه از فروش نفت و حرکت غیرهمسو با اصلاح ساختاری بودجه از جمله این موارد است. بررسی‌های این گزارش همچنین نشان می‌دهد کسری بودجه ۱۴۰۰ به میزان ۳۲۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود که باید از پایه پولی تامین شود که حتی در بهترین شرایط نیز ۱۷۵ هزار میلیارد تومان کسری بودجه برای دولت قابل پوشش نخواهد بود. در نتیجه این امر به طور کلی آثار تورمی شدیدی بدنبال خواهد داشت.

ادامه نوشته

تغییر فاز انتظارات تورمی

دنیای‌اقتصاد : بانک مرکزی در یک گزارش رسمی با ارزیابی کاهش نوسانات در بازارهای دارایی، تغییر فاز انتظارات تورمی را تایید کرد. شاه‌بیت این گزارش، این جمله است که: «با توجه به کاهش نوسانات در بازار‌های ارز، خودرو و مسکن پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های آینده، روند انتظارات تورمی تعدیل شود.» پیش‌تر «دنیای‌اقتصاد» در گزارش‌های تحلیلی بازارها به این اتفاق اشاره کرده بود که با حباب‌شکنی سریالی در بازارها، ثبات قیمتی در ماه‌های آتی حکم‌فرما خواهد شد. حال بانک مرکزی با رصد عواملی نظیر «توقف رشد فزاینده پول»، «کاهش نسبی التهابات در بازار ارز»، «افت قابل‌توجه قیمت خودرو»، «کاهش سرعت رشد قیمت مسکن در آبان‌ماه» و «بهبود رشد شاخص تولید صنعتی در آبان‌ماه نسبت به مهرماه»، پیش‌بینی می‌کند که قیمت‌ها، ثبات بیشتری را تجربه خواهد کرد. در آبان‌ماه رشد متغیرهای پولی، نظیر نقدینگی، پایه پولی و پول نسبت به مهرماه روند کاهشی داشته که این موضوع تاییدکننده افت فشار پول‌های تورم‌ساز و مهار موتور تورم در میانه پاییز است.

ادامه نوشته

رشد اقتصادی و رشد شاخص بورس

نیما نامداری در فضای عمومی ایران رایج است که برخی عبارت‌ها به طرز عجیبی در معنای اشتباه، آن هم به‌صورت گسترده به کار برده می‌شوند. یکی از این خطاهای پرتکرار «هدایت نقدینگی» است. برخی از مدیران چنان از هدایت نقدینگی صحبت می‌کنند، انگار نقدینگی خودروی شخصی آنها است که به هر طرف فرمان را بگردانند، خواهد چرخید. یک سال پیش که حجم نقدینگی در بازار سرمایه رشد شدیدی داشت، بسیاری از مدیران دولتی به خود مدال افتخار می‌دادند که در نتیجه اقدامات آنها نقدینگی مردم به سمت بورس هدایت شده و حالا که بازار سقوط کرده است همین‌ها دنبال مقصرانی هستند که نقدینگی را به جای دیگری هدایت کرده‌اند!

ادامه نوشته

خطر بازگشت به عصر تورم

دنیای‌اقتصاد، شادی آذری : به اعتقاد اکونومیست، غربی‌ها برای دهه‌ها به تورم پایین عادت کرده بودند و این باعث شده بود که بانک‌های مرکزی نرخ‌های بهره خود را به حدود صفر کاهش دهند و همین مساله توضیح می‌دهد که چگونه دولت‌ها می‌توانستند هزینه‌های زیادی را شکل دهند و مقادیر هنگفتی استقراض کنند تا بتوانند در برابر خسارت ناشی از کرونا در امان بمانند. اما در عصر پساکرونا جهان با خطر انفجار موقتی نرخ تورم مواجه می‌شود؛ چراکه شاهد هجوم خیل عظیم مصرف‌کنندگان ولخرجی خواهیم بود که در مدت قرنطینه بر پس‌اندازهای خود افزوده‌اند و این می‌تواند فراتر از توان طرف عرضه باشد. در همین حال شاهد فشارهای قیمتی دائمی‌تر در غرب و آسیا هستیم که ناشی از بحران کمبود نیروی کار است. سیاستمداران بیش از پیش به سوی کسری بودجه گام برمی‌دارند؛ اما از طرف دیگر اگر بانک‌های مرکزی برای متوقف کردن روند خارج از کنترل افزایش قیمت‌ها، نرخ‌های بهره را افزایش دهند، در این صورت شرکت‌های بدهکار دچار چالش خواهند شد.

ادامه نوشته

بودجه بحران یا بحران بودجه

محسن کرمانی : بودجه سال آینده چند روز پیش با تمام حاشیه‌هایی که به همراه داشت تقدیم مجلس شد. این بودجه نیز همانند سال‌های پیشین مملو از نواقصی بود که اقتصاد ایران بار‌ها از آن ضربه خورده اما عبرتی از آن گرفته نشده است.

سالی که در آن هستیم یک سال پرتنش و سخت برای اقتصاد ایران بود. بیماری کرونا و تحریم‌های سنگین علیه ایران سفره مردم را کوچک‌تر از گذشته کرد و این امر کار دولت را بسیار سخت کرده بود. متعاقبا باید گفت با در نظر گرفتن این شرایط بودجه سال آینده نیز به‌رغم امید به برطرف شدن تحریم‌ها، باید متناسب با شرایط فعلی باشد اما در مقایسه بودجه ۱۴۰۰ با بودجه امسال این تناسب را نمی‌توان یافت. اگر به بخش هزینه‌های دولت نگاه کنیم، بودجه سال آینده نسبت به امسال با رشد ۷۳ درصدی مواجه شده است. مساله تعجب‌برانگیز دیگر بحث فروش نفت است که روزانه بیش از ۲ میلیون بشکه در نظر گرفته شده است. در پرونده باشگاه اقتصاددانان امروز با کارشناسان اقتصادی به بررسی بودجه ۱۴۰۰ از دریچه‌های متفاوت پرداخته‌ایم.

ادامه نوشته

موتور ۹۸ پمپاژ نقدینگی

دنیای‌اقتصاد : مرکز پژوهش‏های مجلس در گزارشی ضمن ارزیابی عملکرد بودجه سال ۹۸، موتور پمپاژ نقدینگی در این سال را معرفی کرد. بررسی گزارش این مرکز نشان می‏دهد در سال ۹۸ دولت معادل ۹ میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی استفاده کرده که ۷ میلیارد دلار آن از طریق پایه پولی و توسط بانک مرکزی تامین شده است. بررسی‏ها نشان می‏دهد رقم مذکور باعث رشد ۸۰ هزار میلیارد تومانی پایه پولی شده است که در نتیجه بیش از ۵۰۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی از این طریق، پمپاژ شده است.

ادامه نوشته

تداوم خوش‌بینی مدیران به تولید

دنیای‌اقتصاد : شاخص مدیران خرید صنعت در آبان‌ماه روی عدد ۶۳/۴۷ ایستاد. شامخ صنعت آبان‌ماه که طی هفت ماه گذشته یکی از کمترین مقادیر خود را به ثبت رسانده است، نشان می‌دهد از یک‌سو تا‌ثیر کاهش در تقاضا- ناشی از محدودیت‌های کرونا- و همچنین امیدواری به کاهش قیمت‌ها و از سوی دیگر کمبود شدید نقدینگی تولیدکنندگان باعث رکود در این بخش شده است. با این حال همچنان اکثر فعالان اقتصادی نسبت به ماه آینده خوشبین هستند اما درصد انتظارات مثبت تولیدکنندگان نسبت به ماه قبل کاهش داشته است.

ادامه نوشته

تاکتیک مولدسازی بورس

دنیای اقتصاد- پرواه کُبره : افزایش سرمایه از طریق سلب حق تقدم از محل صرف سهام، یکی از مناسب‌ترین روش‌های تا‌مین مالی شرکت‌ها در بازار سرمایه است که می‌تواند سرمایه‌های بورسی را به سمت تولید رهنمون کند. این روش اما به تا‌زگی در بورس تهران استارت خورده و انتظار می‌رود با رفع موانع، تا‌کتیکی برای مولدسازی این بازار باشد. سرعت بالاتر جذب منابع، نیاز به درصد پایین‌تر افزایش سرمایه، امکان جذب سرمایه‌گذاران جدید، افزایش سهام شناور و جلوگیری از نوسانات شدید قیمت از جمله مزایای افزایش سرمایه به روش صرف سهام است.

ادامه نوشته

پشت پرده حزب حاکم چین

دنیای‌اقتصاد - محمدحسین باقی : وقتی «شی جین‌پینگ» در سال ۲۰۱۲ به قدرت رسید من به چین بسیار امیدوار شدم. من به‌عنوان استاد در یک دانشگاه معتبر که رهبران عالی‌رتبه در حزب کمونیست چین را آموزش می‌دهد و برای آنها تدریس می‌کند، به قدر کفایت در مورد تاریخ می‌دانستم تا به این نتیجه برسم که زمان برای اینکه چین نظام سیاسی خود را باز کند گذشته است. خانم «کای شیا»‌- استاد و محقق نظریه‌های سیاسی چینی که به کادرهای رده بالای حزب کمونیست چین آموزش می‌داد اما در نهایت به دلیل حمایت از آزادسازی در چین و انتقاد از شی جین‌پینگ در آگوست ۲۰۲۰ از حزب کمونیست اخراج شد و از سال ۲۰۱۹ در آمریکا حضور دارد و به مخالف دولت چین تبدیل شده است- در مقاله ژانویه/فوریه ۲۰۲۱ برای مجله «فارن افرز» نوشت، حزب کمونیست چین (CCP) پس از یک دهه رکود، بیش از هر زمان دیگری به اصلاحات نیاز داشت و «شی» که به تمایل خود برای تغییر اشاره کرده بود همچون مردی به نظر می‌رسید که قرار است رهبری آن تغییر را عهده‌دار شود.

ادامه نوشته

جزئیات تامین مالی و استقراض بانک‌ها از بانک مرکزی

آنطور که مسئولان سازمان برنامه و بودجه می‌گویند در سال آینده نیز انتشار اوراق مالی اسلامی از گزینه‌های اصلی دولت برای تامین مالی در بودجه و همچنین تسویه بدهی‌های دولت، تغییر وضعیت استقراض بانک‌ها از بانک مرکزی و حتی سرمایه گذاری در طرح‎های توسعه‌ای خواهد بود.

ایسنا، مروری بر روند تامین مالی دولت طی سال های اخیر نشان می دهد که به تدریج و با کاهش درآمدهای نفتی، تامین مالی از طریق انتشار اوراق اسلامی بیش از گذشته در دستور کار قرار گرفته و در بودجه مورد توجه بوده است، این در حالی است که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ نیز از ۸۴۱ هزار میلیارد تومان منابع بودجه عمومی بیش از ۲۹۸ هزار میلیارد تومان از محل واگذاری دارایی های مالی تامین خواهد شد.

جریان انتشار اوراق مالی اسلامی در بودجه های سنواتی دولت طی سال های گذشته تا کنون و چگونگی تامین مالی، ابعاد انتشار این اوراق و همچنین چگونگی تسویه بدهی های دولت از این محل موضوعی است که با مژگان خانلو - رئیس امور پایش تعهدات دولت و تجهیز منابع سازمان برنامه و بودجه - مورد بررسی قرار گرفته و وی توضیحات مفصلی در این رابطه ارائه کرده است.

مزایای انتشار اوراق اسلامی برای تامین مالی دولت

ادامه نوشته

همه‌چیز درباره پالایش یکم

حبیب آرین : دارا دوم یا همان پالایشی یکم، از سهام شرکت‌های پالایش نفت تهران (شتران)، پالایش نفت تبریز (شبریز)، پالایش نفت اصفهان (شپنا) و پالایش نفت بندرعباس (شبندر) تشکیل شده است. پالایش یکم به‌عنوان دومین صندوق قابل‌معامله دولتی در بازار سهام با فراز و نشیب فراوان عرضه شد. عرضه این سهام تا ۳۰ شهریور‌ماه ادامه یافت. پس از عرضه نیز‌ سهام این شرکت به‌مدت زیادی بسته ماند. پالایش یکم بعد از دارا یکم عرضه شد‌ اما در فضا و شرایط متفاوتی؛ در زمان عرضه دارا یکم بازار در حال رکود‌زنی‌ بود و شاخص کل بی‌وقفه می‌تازید. اما ورود پالایش یکم به بازار سرمایه با اصلاح شاخص همراه بود. حالا باید دید که این صندوق چقدر ارزش دارد و چه مسیری پیش‌روی آن خواهد بود.

ادامه نوشته

پیام اعداد بودجه به روایت نوبخت

دنیای‌اقتصاد : روز گذشته، رئیس سازمان برنامه بودجه به همراه معاونان این سازمان و گلچینی از خبرنگاران، آخرین نشست بودجه‌ای در دولت روحانی را برگزار کردند. در این نشست، رتبه‌بندی میان خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها صورت گرفت، تا در جهت کنترل شیوع کرونا، خبرگزاری‌ها اجازه حضوری داشته باشند، اما روزنامه‌نگاران و سایر اصحاب رسانه به شکل آنلاین در این جلسه شرکت کردند. در این نشست ابتدا محمدباقر نوبخت، اثر تصمیمات بودجه‌ای را بر رشد اقتصادی سال‌جاری تحلیل کرد. از نگاه او، عملکرد این سازمان در افزایش حقوق‌ها باعث بهبود میزان مخارج بخش خصوصی و دولتی شد و این روند اثر خود را بر بهبود رشد اقتصادی گذاشته است.

ادامه نوشته

آینده مسکن از لنز عرضه

گزارش «دنیای‌اقتصاد» از واکنش مدیران ساختمانی به کاهش ریسک خارجی

دنیای‌اقتصاد : فعالان ساختمانی تحت‌ تاثیر کاهش ریسک خارجی - عامل بیرونی التهاب‌آفرین در بازار مسکن- نسبت به آینده سرمایه‌گذاری در حوزه ساخت‌وساز تغییر نگاه دادند. نتایج جدید یک نظرسنجی دوره‌ای - ماهانه- از مدیران شرکت‌های ساختمانی، نشان می‌دهد بدبینی سمت عرضه به آینده بازار ملک متوقف شده و انتظارات سازنده‌ها روی مرز خوش‌بینی قرار گرفته است. بررسی‌ها درباره این تغییر نگاه حاکی است شرایطی که آبان‌ماه در مسیر رشد قیمت مسکن رقم خورد، مطلوب سازنده‌ها است. جهش قیمت در حداقل یک‌سال اخیر نه تنها تقاضای مصرفی را آسیب زد که برای سازنده‌ها نیز از بابت «رشد شدیدتر قیمت زمین» و «نبود تقاضای موثر و پایدار» گران تمام شد. فعالان ساختمانی، آینده معاملات ملک را «غیرهیجانی» می‌بینند و در عین حال به «بازگشت خریداران مصرفی به بازار هرچند نه خیلی زود» امیدوار هستند. ریزش قیمت در بازارهای مختلف، مطابق آنچه مدیران ساختمانی اعلام کرده‌اند،‌ اثر خود را بر قیمت تمام‌شده ساخت مسکن گذاشته است.

ادامه نوشته

ذوب شدن یخ فروش اوراق

دنیای اقتصاد : گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد تا پایان هفته بیست و هفتم حدود ۷/ ۸۰ هزار میلیارد تومان اوراق دولتی به فروش رسیده که از این رقم حدود ۵ هزار میلیارد تومان آن در دو هفته نخست آذرماه به فروش رسیده است. براساس گزارش ۱۱ آذرماه، ۵۰۰ میلیارد تومان از اوراق دولتی در فرآیند حراج و ۴/ ۱ هزار میلیارد تومان آن در فرآیند خارج از حراج فروخته شده است. در عملیات بازار باز دو هفته نخست آذرماه نیز در مجموع بانک مرکزی حدود ۸ هزار میلیارد تومان در قالب قرارداد ریپو و ۴/ ۱ هزار میلیارد تومان در قرارداد اعتبارگیری قاعده مند تامین نقدینگی کرده است.

ادامه نوشته

مالیات مسکن؛ هیاهو برای هیچ

نقشه ۹۰۰ میلیارد تومانی برای مالکان «خانه خالی دوم» و «آپارتمان  گران قیمت»

دنیای‌اقتصاد : دولت بدون توجه به «اشکال ریشه‌ای قانون ۵ سال پیش مرتبط با خانه‌های خالی»، باز هم روی مالیات انحرافی حساب باز کرد. سال ۹۴ مصوب شد خانه‌های خالی مشمول مالیات شوند اما به‌خاطر مجموعه‌ای از حقایق همچون «اثرگذار نبودن این مالیات در مقایسه با مالیات سالانه بر املاک»، هیچ‌وقت اجرا نشد. با این حال، این مالیات در بودجه ۹۹ -قانون موازی- گنجانده شد و مجلس هم طرح دیگری تصویب کرد. اکنون نتیجه آن شده که برای چندمین بار برای دریافت این مالیات ناکارآمد نقشه کشیده شده است.

ادامه نوشته

مهار تورم ۹۹ در ۹ گام

دنیای‌اقتصاد : مرکز پژوهش‌های مجلس با تحلیل روند تورم تابستان، ۹ راهکار برای کنترل تورم سال ۹۹ ارائه کرده است. در بخش پولی سه سیاست از جمله «کنترل سقف ترازنامه بانک‌ها» و «منع حمایت پولی از بورس» توصیه شده است. در بخش مالی نیز سیاست‌هایی همچون «تداوم فروش اوراق دولتی» و «تامین منابع مالی واقعی و غیرتورمی» مورد توجه قرار گرفته است. در بخش ارزی نیز «محدودسازی نوسانات»، «عدم تقابل با روندهای بنیادین اقتصاد» و «توقف تخصیص ارز ترجیحی» به سیاست‌گذار پیشنهاد شده است.

ادامه نوشته

اعداد حیثیتی در اقتصاد ایران

علی میرزاخانی نقل است یک بنده خدا هر کجا می‌نشست از امورات مملکت چنان می‌گفت که بی‌حساب و کتاب است و از جمله استدلال‌هایش این بود که سه بار سربازی رفته و هیچ کس نفهمیده است! مثال‌های شبیه این نوع شیرین‌کاری‌ در اقتصاد ایران کم نیست و داستان نرخ بهره از جمله این مثال‌هاست. این حکایت که اقتصاد ایران، نرخ تورمی در مرز ۴۰ درصد دارد و بازارها در معرض هجوم مستمر نقدینگی هستند...

ادامه نوشته