۱۰۰ چهره تاثیرگذار هوش مصنوعی

شماره روزنامه: ۶۶۴۲

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۷

شماره خبر: ۴۲۹۱۴۱۸

بازار دیجیتال

دنیای اقتصاد - حسین موسوی : مجله تایم در شماره اخیر خود، ۱۰۰ چهره برتر در حوزه هوش مصنوعی را روی جلد خود آورده است. مشخصا دیدن چهره‌هایی مثل ایلان ماسک، داریو و دنیل آمودی و سم آلتمن عجیب نیست. اما حضور چهره‌هایی مثل پاریس هیلتون یا برنی سندرز، چپ افراطی، در این لیست عجیب است. در این لیست نام افراد در زیرمجموعه گروه‌هایی مثل رهبران، نوآوران، شکل‌دهندگان و متفکران آمده است. پیداست که رهبران هوش مصنوعی کسانی جز توسعه‌دهندگان آن مثل آمودی، ماسک، مارک چن، سم آلتمن یا جف بزوس نیستند. در بخش نوآوران نام‌هایی مثل بن افلک، بازیگر معروف ‌هالیوودی، یا دانیل نادلر، موسس و مدیرعامل «Openevidence» دیده می‌شود. نام افرادی همچون پاریس هیلتون یا برنی سندرز در حوزه شکل‌دهندگان در حوزه هوش مصنوعی دیده می‌شود. در میان این چهره‌های موثر چندین چینی هم دیده می‌شوند، از جمله ژو بووِن، مدیر و دانشمند ارشد آزمایشگاه شانگهای. ما در این گزارش قصد داریم افرادی را معرفی کنیم که حضورشان یا خیلی مهم یا اینکه برای خوانند‌گان ما عجیب بوده است.

ادامه نوشته

از تاب‌آوری تا فرسایش ساختاری

شماره روزنامه: ۶۶۴۲

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۷

شماره خبر: ۴۲۹۱۳۹۰

سرمقاله

بهروز‌ هادی‌زنوز* تحریم‌های طولانی‌مدت علیه ایران دیگر صرفا یک محدودیت تجاری یا مالی نیستند؛ این تحریم‌ها به عاملی ساختاری در شکل‌دهی به اقتصاد ایران تبدیل شده‌اند.

ادامه نوشته

سکته صنعتی قاره سبز

شماره روزنامه: ۶۶۴۲

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۷

شماره خبر: ۴۲۹۱۴۹۹

صنعت و تجارت

دنیای اقتصاد : اروپا در سه دهه گذشته بخشی از جایگاه خود در صنعت جهان را به آسیا واگذار کرده است. این تغییر را می‌توان به مسیر متفاوت سیاستگذاری در دو سوی جهان نسبت داد. کاهش وزن تولید کارخانه‌ای، آسیب‌پذیری در برابر بحران‌های پیاپی و افزایش نگرانی از عقب‌ماندن در رقابت با آمریکا و چین، سیاستگذاران اروپایی را بار دیگر به سمت حمایت از صنعت سوق داده است. اما، اختلاف اعضای اتحادیه بر سر نقش دولت، یارانه‌ها و تامین مالی، مسیر احیای صنایع اروپا را پیچیده کرده است.

ادامه نوشته

مردی برای بحران

شماره روزنامه: ۶۶۴۲

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۷

شماره خبر: ۴۲۹۱۴۸۱

سیاست گذاری

اقتصاد ایران با تورم، کسری بودجه، ناترازی بانک‌ها، کمبود انرژی و افت سرمایه‌گذاری دست‌وپنجه نرم می‌کند و بسیاری از راه‌حل‌ها نیز شناخته شده‌اند؛ اما اجرای آنها تصمیم‌هایی سخت و پرهزینه می‌خواهد. در چنین شرایطی، تاریخ ایران روایتی برای امروز دارد. در شهریور ۱۳۲۰، وقتی اشغال کشور نظم سیاسی را لرزاند، محمدعلی فروغی پس از ۶سال خانه‌نشینی بازگشت تا کشور را از یکی از دشوارترین بزنگاه‌های تاریخ عبور دهد. تجربه او نشان داد که بحران، متخصصان را به قدرت بازمی‌گرداند؛ اما اختیار نیز برای اثرگذاری آنان ضروری است. شماره جدید هفته‌نامه «تجارت فردا» به این دوره از تاریخ پرداخته است.

ادامه نوشته

مسیریابی تورم تا پایان ۱۴۰۵

شماره روزنامه: ۶۶۴۲

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۷

شماره خبر: ۴۲۹۱۴۸۲

سیاست گذاری

دنیای اقتصاد- : بر اساس تازه‌ترین آمارهای منتشرشده، مرکز آمار ایران تورم ماهانه مرداد را ۳.۴درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه را ۸۹درصد اعلام کرده است. در مقابل، بانک مرکزی نرخ تورم ماهانه را ۳.۷درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه را ۸۴.۴درصد برآورد کرده است. اگرچه میان دو نهاد در سطح ارقام اختلاف اندکی وجود دارد، اما هر دو گزارش از تداوم تورم بالا و شکنندگی روند کاهش آن حکایت دارند. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» پیش‌تر در گزارشی، با فرض تداوم شرایط «نه جنگ و نه صلح»، تورم نقطه‌ای مرداد را ۸۶.۹درصد پیش‌بینی کرده بود که اختلاف اندکی با آمارهای نهایی دارد. اکنون با انتشار داده‌های جدید، می‌توان مسیر تورم تا پایان سال را در سه سناریو به‌روزرسانی کرد.در سه‌ماه نخست سال، همزمان با جنگ و محاصره دریایی، میانگین تورم ماهانه به ۶.۴درصد رسید. اما پس از اجرای تفاهم اسلام‌آباد و تداوم آتش‌بس، این میانگین در تیر و مرداد به ۳.۲درصد کاهش یافت. این امر نشان می‌دهد کاهش تنش‌های خارجی می‌تواند به تعدیل فشارهای تورمی کمک کند. در سناریوی نخست، اگر تنش‌ها دوباره تشدید شود یا محاصره دریایی ادامه یابد و میانگین تورم ماهانه ۶.۴درصد تا پایان سال وجود داشته باشد، تورم نقطه‌ای اسفندماه به ۹۹.۲درصد خواهد رسید؛ وضعیتی که اقتصاد را در آستانه تورم سه‌رقمی قرار می‌دهد و فشار قابل‌توجهی بر قدرت خرید خانوارها وارد می‌کند. در سناریوی میانی یا «نه جنگ و نه صلح»، با فرض تداوم میانگین تورم ماهانه ۴.۸درصدی پنج‌ماه نخست سال، تورم نقطه‌ای پایان سال به ۸۰.۳درصد می‌رسد. البته کاهش نرخ تورم در این سناریو به معنای کاهش قیمت‌ها نیست، بلکه تنها از سرعت افزایش آنها کاسته می‌شود. در خوش‌بینانه‌ترین سناریو نیز، با فرض تداوم تفاهم، آتش‌بس و میانگین تورم ماهانه ۳.۲درصدی، تورم نقطه‌ای اسفندماه می‌تواند به ۶۱.۷درصد کاهش یابد. این برآوردها نشان می‌دهد که در شرایط کنونی، مهار پایدار تورم بیش از هر زمان دیگری به کاهش تنش‌های سیاسی و ثبات در روابط خارجی گره خورده است و تنش‌زدایی می‌تواند یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های کنترل تورم و بهبود رفاه خانوارها باشد.

ادامه نوشته

فرصت‌سوزی در رشد جمعیت

شماره روزنامه: ۶۶۴۱

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۵

شماره خبر: ۴۲۹۱۱۵۱

سیاست گذاری

دنیای اقتصاد : جمعیت ایران از اواخر دهه۱۳۵۰ تا اوایل دهه۱۳۷۰ با یک انفجار جمعیتی روبه‌رو شد؛ رخدادی که نسل پرجمعیت متولدان دهه۶۰ را شکل داد. در نگاه نخست، انتظار می‌رفت با ورود این نسل به سن اشتغال و ازدواج، تولید ناخالص داخلی، شمار ازدواج‌ها و میزان فرزندآوری نیز رشد قابل‌توجهی را تجربه کند. با این حال، آمارها نشان می‌دهد که شمار ازدواج‌ها و تولد نوزادان نه‌تنها متناسب با جمعیت این نسل افزایش نیافته، بلکه روندی نزولی را طی کرده است. بر اساس داده‌های مرکز آمار، تعداد وقایع ازدواج از حدود ۸۷۵هزار مورد در سال۱۳۹۰ به کمتر از ۴۳۲هزار مورد در سال۱۴۰۴ کاهش یافته است. همچنین نرخ باروری نیز به سطحی پایین‌تر از نرخ جایگزینی جمعیت رسیده، درحالی‌که شمار طلاق‌ها طی سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته است. «دنیای‌اقتصاد» در گفت‌وگو با زهرا افشاری، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا و نادر مطیع حق‌شناس، استادیار موسسه تحقیقات جمعیت کشور، ریشه‌های این تناقض جمعیتی را بررسی می‌کند. به اعتقاد این کارشناسان، پرجمعیت بودن یک نسل به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش ازدواج و فرزندآوری نیست؛ زیرا حضور جمعیت زیاد در سن ازدواج تنها ظرفیت بالقوه ایجاد می‌کند و تحقق آن نیازمند بسترسازی مناسب سیاستگذاران است. در این میان، افزایش سن ازدواج و گسترش تجرد قطعی موجب شده است ورود به سن ازدواج الزاما به تشکیل خانواده بیشتر منجر نشود. از سوی دیگر، نااطمینانی اقتصادی، بیکاری، ناپایداری اشتغال، کاهش قدرت خرید و افزایش هزینه مسکن، تشکیل خانواده را به تعویق انداخته است. همچنین تغییرات فرهنگی و ارزشی، از جمله افزایش سطح تحصیلات، شهرنشینی، تغییر سبک زندگی، فردگرایی و تحول نگرش به ازدواج و فرزندآوری نیز در این روند نقش داشته‌اند. در نتیجه، پنجره جمعیتی تنها در صورت همراهی با اشتغال، ثبات اقتصادی و همسویی تحولات فرهنگی می‌تواند به فرصتی برای رشد جمعیتی و اقتصادی تبدیل شود.

ادامه نوشته

کاهش شتاب تورم در مرداد

شماره روزنامه: ۶۶۳۹

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۳

شماره خبر: ۴۲۹۰۶۶۷

بازار پول و ارز

دنیای اقتصاد : رئیس‌کل بانک مرکزی روز گذشته در نشست با اعضای مجمع کارآفرینان ایران، تازه‌ترین آمارهای تورمی و پولی کشور را تشریح کرد و از برنامه‌های این نهاد برای مدیریت بازار ارز و حمایت از تولید خبر داد. به گفته او، تورم ماهانه مردادماه حدود ۴درصد بوده و رشد نقدینگی نیز در محدوده ۵۵ تا ۵۶درصد قرار دارد. با این رقم نرخ تورم نقطه به نقطه در مرداد ماه به ۸۴.۹درصد خواهد رسید. بررسی‌ها نشان می‌دهد اگر تورم ماهانه در سطوح کنونی یا پایین‌تر حفظ شود، پس از مدت‌ها امکان کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه در ماه‌های آینده فراهم خواهد شد. البته تحقق این هدف همچنان به تحولات بازار ارز و میزان انتقال نوسانات ارزی به سطح عمومی قیمت‌ها وابسته است. همچنین عبدالناصر همتی با اشاره به وضعیت منابع ارزی کشور تاکید کرد که ذخایر ارزی از بهمن‌ماه سال گذشته تقویت شده و تامین ارز موردنیاز کالاهای اساسی، دارو و بخش تولید بدون وقفه ادامه خواهد داشت.

ادامه نوشته

ریزش و رویش مسافران ترکیه

شماره روزنامه: ۶۶۳۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۲

شماره خبر: ۴۲۹۰۴۷۱

مسکن و شهری

دنیای اقتصاد - نیلوفر ادیب‌نیا : شمار گردشگران خارجی ورودی به ترکیه در ماه ژوئیه با کاهشی نسبی همراه شد؛ روندی نزولی که زیر سایه تشدید نااطمینانی‌های امنیتی و تنش‌های منطقه‌ای شکل گرفته است. بر پایه تازه‌ترین داده‌های وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، در ماه ژوئیه ۷.۱میلیون گردشگر خارجی وارد این کشور شدند که افتی ۰.۳درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می‌دهد. همچنین در مجموع هفت ماه نخست سال، شمار مسافران بین‌المللی با ۲.۲۹ درصد کاهش، به ۲۷.۸۶‌میلیون نفر رسیده است.

ادامه نوشته

شوک چندلایه اختلال تجارت

شماره روزنامه: ۶۶۳۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۲

شماره خبر: ۴۲۹۰۴۷۹

یادداشت

دکتر میترا راه‌نجات* کاهش قابل‌توجه صادرات و واردات ایران در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را باید فراتر از یک افت عادی و معمول در تجارت خارجی دانست. در شرایط تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک، تحریم‌ها و اختلال در مسیرهای تجاری، کاهش تجارت می‌تواند به‌عنوان یک شوک چندلایه برای اقتصاد ایران تعریف و بررسی شود.

ادامه نوشته

تجارت در تنگنای جنگ و محاصره

شماره روزنامه: ۶۶۳۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۲

شماره خبر: ۴۲۹۰۴۸۰

صنعت و تجارت

دنیای اقتصاد : افت همزمان صادرات و واردات، تجارت خارجی ایران را در تنگنای تازه‌ای قرار داده است. مجموع تجارت غیرنفتی در پنج ماه نخست امسال حدود ۲۷درصد کاهش یافته است. تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه، محدودیت‌های ارزی و تحریم‌ها، جریان مبادلات را کند کرده‌اند. کارشناسان هشدار می‌دهند تداوم این وضعیت می‌تواند تامین کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید را دشوارتر کند. در این شرایط، باز کردن مسیرهای تجاری و استفاده از ظرفیت همسایگان، در کنار اولویت‌بندی شفاف واردات، یک ضرورت فوری برای جلوگیری از تبدیل شوک تجاری به آسیب ساختاری اقتصاد است.

ادامه نوشته

تناقض تاریخی در بازار مسکن

- «دنیای‌اقتصاد» درس اصلی از «وضع موجود عرضه و تقاضای مسکن» را به همراه ۳ پاسخ برای معمای موجود بررسی می‌کند

- گفت‌وگو با نویسنده نسخه جدید طرح جامع مسکن درباره «سیاست‌های قابل‌اجرا برای اصابت عرضه‌های جدید به بازار تقاضا»

شماره روزنامه: ۶۶۳۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۲

شماره خبر: ۴۲۹۰۴۷۳

مسکن و شهری

دنیای اقتصاد : عارضه‌ای در بازار مسکن شکل گرفته که شاید به این سادگی قابل برطرف‌شدن نباشد؛ اما چنانچه زمینه‌های رشد آن مهار نشود، حتما به مشکلی حاد تبدیل خواهد شد. شاخص «مازاد واحدمسکونی» که از نسبت کل خانه‌ها به کل خانوارها به‌دست می‌آید، رکورد بیشترین میزان از ابتدای دهه۹۰ را زده و اکنون حدود ۲۰درصد است. در کنار این مازاد تاریخی عرضه، برای اولین‌بار از سال۶۵، شاخص «تراکم خانوار در واحدمسکونی» نیز به عدد یک کاهش یافت. این دو فاکتور، علامت مثبت از «تعادل در بازار مسکن» می‌دهد که در این صورت باید انتظار داشت، مشکلی به نام «خانه‌دارشدن» بین زوج‌ها وجود نداشته باشد؛ اما این فقط یک تصویر اسمی است. به‌رغم سبقت بی‌سابقه عرضه از تقاضا، شرایط مستاجرها نه‌تنها بهتر نشده که سخت‌تر هم شده است. در یک نمونه، نرخ «فقر اجاره‌نشین‌ها» در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۹۰، مطابق آمار رسمی ۲.۳ برابر شد. «تصویر واقعی» این بازار نشان می‌دهد، در ۱.۵دهه گذشته به‌دلیل «سیاست‌های نادرست تامین مسکن»، مسیر عرضه عملا موازی تقاضا بوده و مسکن‌سازی‌ها به هدف اصابت نکرده است. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره این «تناقض بزرگ»، ۳ علت را شناسایی کرده است. رفع این ماجرا ۲ راهکار دارد.

ادامه نوشته

ولی افتاد مشکل‌ها

شماره روزنامه: ۶۶۳۷

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۱

شماره خبر: ۴۲۹۰۱۳۲

سرمقاله

دکتر تیمور رحمانی* ۱. حدود چهار سال است که بحث بنزین و اصلاحات مرتبط با آن به طور جدی در دستور کار دولت و مجلس و سایر نهادهای تصمیم‌گیری قرار دارد و طرح‌های عجیب‌وغریب بسیاری مطرح شده است فقط به این دلیل که نظام سیاستگذاری ما واقعیتی به نام قیمت را به رسمیت نمی‌شناسد. اما دست‌آخر ناچار است تسلیم بدون قید‌و‌شرط همان چیزی شود که به رسمیت نمی‌شناسد و هزینه سنگینی هم بابت آن متحمل شود.

ادامه نوشته

متهم ردیف اول خاموشی صنایع

شماره روزنامه: ۶۶۳۷

تاریخ چاپ: ۱۴۰۵/۰۶/۱

شماره خبر: ۴۲۹۰۲۲۴

صنعت و تجارت

دنیای اقتصاد : سیاست خودتامینی برق صنایع با یک سیگنال متناقض سیاستگذاری مواجه شده است. دولت از یکسو همچنان متولی تولید، انتقال، توزیع و تنظیم بازار برق است و از سوی دیگر، جبران ناترازی را به سرمایه‌گذاری صنایع گره زده است. این در حالی است که بنگاه‌ها برای تامین برق خود قرارداد بسته و حق انشعاب پرداخت کرده‌اند. با وجود این، حتی پس از سرمایه‌گذاری برای احداث نیروگاه، همچنان با محدودیت شبکه، سوخت و دسترسی به برق مواجهند. کارشناسان این وضعیت را ناشی از اختلال در تقسیم نقش‌ها می‌دانند. به باور آنها، دولت همزمان بازیگر بازار برق و تنظیم‌گر آن است. از نگاه فعالان صنعت، خودتامینی زمانی می‌تواند به کاهش ناترازی کمک کند که نقش دولت و بخش خصوصی روشن باشد و قواعد سرمایه‌گذاری، انتقال و مالکیت برق نیز شفاف شود. در غیر این صورت، صنعت علاوه بر هزینه تولید، بخشی از هزینه ناکارآمدی زیرساخت انرژی را نیز متحمل خواهد شد.

ادامه نوشته