پارادوکس در نظام وام‌دهی

شماره روزنامه: ۵۵۲۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۳۱

شماره خبر: ۳۸۹۲۵۳۱

دنیای‌اقتصاد : روز گذشته سیدعباس حسینی، معاون وزیر اقتصاد به وجود پارادوکس میان تکالیف مربوط به تسهیلات‌‌دهی با مدیریت نقدینگی و کنترل تورم در کشور اشاره کرد. به گفته او در حال حاضر به میزان ۱۰۵درصد از سپرده‌های قرض‌‌الحسنه کشور تسهیلات قرض‌‌الحسنه پرداخت شده است. حسینی همچنین توضیح داد که بر اساس دستور قانون‌‌گذار در حال حاضر بانک‌‌ها موظفند ۵۰درصد از سپرده‌های جاری را برای پرداخت‌‌های مربوط به تسهیلات تکلیفی تخصیص دهند که حتی با وجود این ۵۰درصد هم معمولا عملکرد حدود ۵ الی ۶درصد مازاد بر تکالیف رقم می‌‌خورد.

ادامه نوشته

رونمایی از پادزهر مقررات آنی

شماره روزنامه: ۵۵۲۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۳۱

شماره خبر: ۳۸۹۲۵۵۳

دنیای‌اقتصاد : گام جدید دولت برای جلوگیری از صدور بخشنامه‌های آنی برداشته شد. بعد از بخشنامه معاون حقوقی رئیس‌جمهور که بر اجرای ماده۲۴ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار تاکید شده ‌بود، این‌بار وزارت اقتصاد در یک بسته پیشنهادی چگونگی تغییرات در ۲۷ سیاست مرتبط با کسب‌وکار را ارائه کرد؛ بسته‌ای که در اتاق بازرگانی ایران از سوی فعالان اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت. آنها نداشتن ضمانت اجرا را مهم‌ترین مشکل این بسته عنوان کردند. اما این اتفاق را گامی مثبت برای پایان دادن به تصمیمات یک‌شبه دانستند.

ادامه نوشته

نسخه برد-برد دستفروشی

شماره روزنامه: ۵۵۲۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۳۱

شماره خبر: ۳۸۹۲۵۵۹

دنیای اقتصاد : تجربه کشور ترکیه در سامان‌دهی پدیده دستفروشی نشان می‌دهد که رویکرد قهری، چاره‌ساز نیست. این کشور سعی کرده است با سامان‌دهی دستفروشان، استانداردهایی را در زمینه بهداشت و بیمه ایجاد کند. همچنین فعالیت در بازارهای محلی به‌گونه‌ای تنظیم شده است که این گروه از فعالان، اقدام به پرداخت مالیات می‌کنند و این سیاستگذاری تبدیل به یک بازی برد-برد شده است.

ادامه نوشته

روتوش آماری تورم ملکی

شناسايي ۲۰۰ هزار خانه خالي در شهر تهران

شماره روزنامه: ۵۵۲۸

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۳۱

شماره خبر: ۳۸۹۲۵۷۳

دنياي اقتصاد : متولی بخش مسکن درباره سه مساله اصلی این بازار، متفاوت از آمارهای رسمی، موضع‌گیری کرد. معاون مسکن وزارت راه ‌و شهرسازی معتقد است، نرخ تورم اجاره که بانک مرکزی اعلام می‌کند با واقعیت همخوانی ندارد و نرخ‌ها در بازار کمتر از این است. او همچنین داده‌های سازمان مالیاتی از کارنامه مالیات بر خانه‌خالی را زودهنگام توصیف می‌کند. این مقام دولتی تعداد خانه‌های خالی تهران را اعلام کرد.

ادامه نوشته

پاشنه آشیل مهار تورم

شماره روزنامه: ۵۵۲۷

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۳۰

شماره خبر: ۳۸۹۲۱۸۴

دنیای‌اقتصاد : با وجود اینکه مساله استقلال بانک مرکزی در اقتصادهای بزرگ جهان پذیرفته شده است و دیگر بدیهی به نظر می‌‌رسد این مساله همچنان در اقتصاد ایران در مرحله امتناع قرار دارد. بسیاری از کارشناسان فارغ ازعوامل برون‌زا مانند تحریم‌‌ها علت حل نشدن مساله تورم در اقتصاد ایران را قانون بانک مرکزی و عدم استقلال این نهاد می‌‌دانند. برای رفع همین مشکل طرح جدید قانون بانک مرکزی ارائه شد و پس از چندبار بازبینی و اعمال اصلاحات این‌‌روزها در انتظار کسب رای نمایندگان مجلس در صحن علنی است.

ادامه نوشته

وزن اجاره در سبد هزینه

«دنیای‌اقتصاد» فشار اجاره‌‌‌بها در ۳۱ استان را براساس هزینه‌‌‌های زندگی در ۱۴۰۰ سنجش کرد

شماره روزنامه: ۵۵۲۷

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۳۰

شماره خبر: ۳۸۹۲۱۸۷

دنیای‌اقتصاد : وزن اجاره‌بها در سبد هزینه خانوارهای شهری افزایش پیدا کرد. اطلاعات مربوط به سطح مخارج سالانه خانوارهای ساکن در ۳۱استان کشور در سال۱۴۰۰ و همچنین متوسط اجاره‌بها در هر استان نشان می‌دهد، سال گذشته هزینه تامین مسکن دست‌کم برای مستاجرها از «سقف متعارف جهانی» فراتر رفت. این اضافه‌وزن ناشی از دو عامل اصلی موثر بر تورم اجاره - جهش قیمت مسکن و کنترل دستوری اجاره‌بها- رقم خورد که نتیجه‌اش، افزایش جمعیت اجاره‌نشین‌ها در مناطق شهری بوده است. سهم اجاره‌بها در سبد هزینه خانوار در ابتدای دهه۹۰ به میزان یک‌پنجم هزینه‌ها بود.

ادامه نوشته

هزینه گسترش شهرک‏‏‌های صنعتی

شماره روزنامه: ۵۵۲۶

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۲۹

شماره خبر: ۳۸۹۱۸۸۵

دنیای اقتصاد : آمارها نشان می‌‌‌دهد که تعداد شهرک‌‌‌ها و نواحی صنعتی مصوب و در حال بهره‌‌‌برداری، واحدهای به بهره‌‌‌برداری رسیده و اشتغال آنها تا پایان خرداد امسال نسبت به سال ۱۴۰۰ افزایش جزئی حدود ۲ تا ۳درصدی داشته است.

ادامه نوشته

قانون‌گریزی دستگاه‌های دولتی در مجوز دهی

شماره روزنامه: ۵۵۲۶

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۲۹

شماره خبر: ۳۸۹۱۸۷۳

دنیای‌اقتصاد : اهمیت نظام حقوقی و قانون‌گذاری مناسب در خلق اقتصاد بازار موثر بر هیچکس پوشیده نیست. فراتر از آن، یک محیط قانونی ضعیف، هزینه‌‌‌‌‌‌های کسب‌وکار را افزایش داده و متعاقبا اثرات نامطلوبی بر اشتغالزایی، سرمایه‌گذاری، بهره‌وری و رفاه اجتماعی خواهد کرد. طبق گزارش بانک جهانی درخصوص اصلاح فرآیند صدور مجوز کسب‌وکار، مجوزدهی کسب‌وکار به‌عنوان یکی از اجزای نظام حقوقی، یکی از ارکان کلیدی محیط کسب‌وکار هر کشوری است، زیرا مجوزهای دولتی معمولا برای راه‌اندازی فعالیت‌های اقتصادی الزامی است.

ادامه نوشته

سقوط رقابت‏‏‌پذیری صنعتی ایران

شماره روزنامه: ۵۵۲۶

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۲۹

شماره خبر: ۳۸۹۱۸۸۶

دنیای‌اقتصاد : رقابت‌‌‌پذیری صنعتی ایران چه وضعیتی دارد؟ آخرین نسخه از گزارش «یونیدو» پیرامون تولید صنعتی رقابت‌‌‌پذیر در جهان، وضعیت ایران را رو به افول نشان می‌دهد. صنایع ایران در حالی در سراشیبی رقابت‌‌‌پذیری قرار دارند که هم سهم صنعت از صادرات کل کشور و هم ‌وزن تولیدات با فناوری بالا کاهش یافته است. با اینکه گزارش ۲۰۲۲ سازمان جهانی «یونیدو» درباره قدرت رقابت‌‌‌پذیری صنعتی (Competitive Industrial Performance Index) در ایران، برمبنای داده‌‌‌های سال ۲۰۲۰ ایران و سایر مناطق جهان منتشر شده؛ اما در همین قاب نسبتا قدیمی نیز سقوط ایران شش‌پله بوده که قابل‌توجه است. این گزارش که از دو بخش «شاخص صادرات صنعتی» و «شاخص ارزش‌فزوده صنعتی» تشکیل شده است، نشان می‌دهد ایران نسبت به سال ۲۰۱۹ وضعیت بهتری دارد؛ اما در مقایسه با سال ۲۰۱۷ شرایط کشور نزولی است.

ادامه نوشته

لرزه بازار انرژی در زمستان

دنیای‌اقتصاد : گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می‌دهد ذخایر استراتژیک این کشور به‌دلیل طرح دولت مبنی بر آزادسازی روزانه یک‌میلیون بشکه به کمترین مقدار طی ۳۷سال گذشته رسیده است. ادامه این طرح یک معضل برای آینده کوتاه‌مدت بازار است و توقف آن اجتناب‌ناپذیر. تداوم این برنامه تا پاییز، منجر به افت بیشتر ذخایر و به‌تبع آن کاهش امنیت انرژی در برهه اضطراری زمستانه خواهد شد. از سوی دیگر، برداشت از ذخایر نفت‌خام استراتژیک آمریکا طبق برنامه در اکتبر متوقف خواهد شد که باعث کاهش عرضه جهانی می‌شود. علاوه بر این، با توجه به افزایش سنتی تقاضای گاز در زمستان، کاهش عرضه روسیه و پیش‌بینی‌ جهش ۶۰درصدی بهای گاز، احتمالا گزارش آژانس بین‌المللی انرژی مبنی بر سوئیچ تقاضای گاز به‌سمت فرآورده‌های نفتی سریع‌تر از انتظار محقق خواهد شد. همچنین دبیر کل اوپک عنوان کرد استفاده حداکثری از تمام ذخایر و ظرفیت تولید عاقلانه نیست. تحت این سناریوها، بازگشت بشکه‌های نفت ایرانی می‌تواند تا‌حدی برای بازار انرژی در زمستان راهگشا باشد.

ادامه نوشته

نسخه عقبگرد در سیاستگذاری

دکتر فرهاد نیلی* طرح بانکداری جمهوری اسلامی ایران که در جلسه علنی روز ۲۶/ ۲/ ۱۴۰۰ مجلس شورای اسلامی برای بررسی مجدد در شور دوم به کمیسیون اقتصادی ارجاع شده بود، در جلسه ۱/ ۳/ ۱۴۰۱ کمیسیون، با تغییرات زیاد در متن به تصویب رسید و طی نامه مورخ ۲۵/ ۳/ ۱۴۰۱، برای تصویب در صحن علنی به مجلس گزارش شد. نسخه اخیر طرح که در انتظار تصویب قریب‌‌‌الوقوع مجلس قرار دارد، با قانونی‌‌‌کردن انحرافات بنیادین فراوان در نظام پولی و مالی کشور و ریل‌‌‌گذاری کژراهه‌‌‌های زیاد در مسیر سیاستگذاری پولی، ارزی و اعتباری و تنظیم‌‌‌گری و نظارت بر بانک‌ها، ظرفیت قانونی موردنیاز برای کنترل تورم و تحقق سلامت بانکی را تا سال‌ها و بلکه دهه‌‌‌ها از کشور سلب خواهد کرد.این یادداشت برای رعایت اختصار، صرفا بر نظام حکمرانی بانک‌مرکزی (مندرج در فصل سوم طرح) متمرکز شده و بررسی مخاطرات تصویب سایر ابعاد طرح را به مجالی دیگر موکول می‌کند. مهم‌ترین ایرادات ساختار بانک‌مرکزی شامل موارد ذیل هستند.

ادامه نوشته

عطش منابع در بازار پول

شماره روزنامه: ۵۵۲۴

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۲۶

شماره خبر: ۳۸۹۱۰۷۷

دنیای‌اقتصاد : بانک مرکزی آمارهای عملیات اجرایی سیاست پولی را به‌‌روز کرد. بر اساس اطلاعیه این بانک، موضع عملیاتی این نهاد سیاستگذاری در هفته جاری براساس وضعیت نقدینگی در بازار بین‌‌بانکی همچون هفته‌های قبل، توافق بازخرید (ریپو) بود. بر این اساس، بانک مرکزی در حراج ۲۴مردادماه اقدام به تزریق ۷۰هزار و ۳۳۰میلیارد تومان در قالب توافق بازخرید کرد. نکته حائز اهمیت این است که پس از حدود ۱۰هفته، میزان تزریق بانک مرکزی در قالب ریپو به بالای ۷۰هزار میلیارد تومان رسید. هرچند که این مقدار تا سقف ۹۴هزار میلیارد تومانی ریپو در فروردین‌‌ماه فاصله زیادی دارد، اما افزایش نسبی ریپو در هفته‌های اخیر و به‌‌خصوص در مقایسه با حراج‌‌های تیرماه نشان می‌‌دهد که تقاضای منابع مالی بانک‌‌ها درحال افزایش است. نرخ توافق بازخرید هم که در دو حراج قبل در سطح ۲۰ درصد ثابت مانده بود، با افزایش ۳/ ۰واحد درصدی به ۳/ ۲۰درصد رسید.

ادامه نوشته

ماراتن مسکن در۳۱ استان

تغییر زمان ماراتن مسکن؟

اثر جهش و کاهش تورم مسکن بر «مدت زمان انتظار تا خانه‌‌دار شدن»

شماره روزنامه: ۵۵۲۴

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۲۶

شماره خبر: ۳۸۹۱۰۹۱

دنیای‌اقتصاد : آمار به‌روزرسانی شده درباره فاصله درآمدی خانوارها با کلید خانه، نشان‌دهنده کاهش مدت زمان انتظار خانه‌‌اولی‌‌ها برای خرید مسکن در سال۱۴۰۰ است. بررسی‌‌های «دنیای‌اقتصاد» با استناد به آمارهای رسمی منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران درباره تغییرات درآمد‌‌ها وهزینه‌های خانوارهای ایرانی در سال۱۴۰۰ نشان می‌‌دهد، مدت زمان انتظار خانوارهای ایرانی با لحاظ متوسط درآمد سالانه خانوارها و همچنین براساس میانگین قیمت مسکن در کشور در سال گذشته، به ۳۱سال رسیده است. این میزان در سال۹۹ برابر با ۳۶ سال بود.

ادامه نوشته

نتیجه وارونه از اوراق بدهی

دنیای‌اقتصاد : پژوهشکده پولی و بانکی در گزارشی به تاثیر غیرمستقیم تامین مالی دولت از طریق فروش دارایی‌های مالی و تداوم سلطه مالی بر سیاست پولی پرداخت. بر این اساس درحالی‌که پیش از این بودجه دولت از کانال تامین مالی مستقیم از بانک مرکزی و تسهیلات تکلیفی مصوب در بودجه و برنامه‌های پنج‌ساله توسعه خود را بر سیاست پولی تحمیل می‌کرد، اکنون شیوه جدید تامین مالی دولت از طریق اوراق به شکل مستقیم و غیرمستقیم کانال‌های تازه‌ای را برای سلطه بخش مالی بر سیاست پولی فراهم کرده است. طبق این گزارش، الزام دولت به بانک‌ها برای خرید اوراق قرضه دولتی و رشد شکاف میان نرخ بهره بازار بین بانکی و بازدهی اوراق موجب شده است بانک‌ها با کسری منابع مواجه شوند و مجددا به اضافه‌برداشت از بانک مرکزی رو بیاورند. درحالی‌که تامین مالی از طریق اوراق قرضه یکی از شیوه‌های سلامت تامین مالی دولت است، اما الزام شبکه بانکی به خرید اوراق قرضه دولتی و تعیین محدودیت بر آنها موجب شده است این شیوه تامین مالی وارد مسیر انحرافی شود و نتیجه وارونه دهد.

ادامه نوشته

بازار پول در منگنه رویکرد دستوری

دنیای اقتصاد- فاطمه نصیری : بررسی‌ها نشان می‌دهد اجرای سیاست‌های دستوری در بازار پول، بیش از آنکه تاثیرات مثبتی در راستای کنترل پایه‌ پولی و تورم داشته باشد، موجب شده است که بانک‌ها با سردرگمی مواجه شوند و با تداوم وضعیت کنونی، شرایط تامین مالی برای وام‌گیرندگان سخت‌تر خواهد شد. در واقع سیاستگذار در نظر دارد که رشد نقدینگی را در نهایت از طریق محدودیت ترازنامه‌ای کنترل کند.

ادامه نوشته

طرح تغییر نظام بودجه‌ریزی

دنياي‌اقتصاد-هنگامه عليقلي : طرح اصلاح قانون برنامه و بودجه تا یک‌ماه دیگر به صحن علنی می‌آید. در این طرح که در ۱۱فصل و ۶۰ماده تنظیم شده است، تغییراتی در شیوه تقدیم لایحه بودجه به مجلس، چگونگی تخصیص بودجه به شرکت‌های دولتی، زمان تقدیم لایحه بودجه سنواتی به پارلمان و چگونگی مجوز برداشت بودجه دستگاه‌ها از خزانه قابل مشاهده است.

ادامه نوشته

تایید دوم رکود تولید

شماره روزنامه: ۵۵۲۰

تاریخ چاپ: ۱۴۰۱/۰۵/۲۲

شماره خبر: ۳۸۸۹۷۲۷

دنیای‌اقتصاد : تایید دوم رکود تولید در جدیدترین گزارش شاخص تولید شرکت‌های صنعتی بورسی منعکس شده است. ارقام گزارش، نمودی از صورت وضعیت اقتصادی ۳۰۲ شرکت صنعتی و معدنی حاضر در بورس تهران است. گرچه شرایط تولید در تیرماه امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل بهبود یافته است، اما در مقایسه با خرداد۱۴۰۱ روند کاهشی دارد. این وضعیت تایید می‌کند بخش تولید در سال جاری نوسانات شدیدی را تجربه می‌کند. نوساناتی که بخشی از آن به واسطه قطع برق رخ داده و بخشی نیز به اعمال سیاست‌هایی مضر برای تولید صنعتی و معدنی مربوط است.

ادامه نوشته

راز سقوط تولید مسکن

دنياي اقتصاد : مانع بزرگ سرمایه‌گذاری ساختمانی در بهار۱۴۰۱ در بازار مسکن شهر تهران مشخص شد. روند تغییرات قیمت مصالح ساختمانی - بازار بالادست ساخت‌وساز- که با داده‌های جدید مرکز آمار به‌روز شده است، نشان می‌دهد در بهار امسال یعنی مقطعی که «رکود خانه‌سازی در پایتخت رکورد ۱۸ساله را به ثبت رساند»، هزینه خرید مصالح و خدمات ساختمانی ۴۳درصد نسبت به بهار سال گذشته جهش کرد؛ به‌طوری‌که این میزان رشد هزینه تولید مسکن، ۸/ ۱ برابر نرخ رشد قیمت فروش مسکن بوده است. نامعادله تورم ساخت و تورم مسکن در فصل اول سال جاری عملا فعالان ساختمانی را در باتلاق هزینه‌ها قرار داد؛ چون امکان برآورد حاشیه سود حداقلی با توجه به اختلاف معکوس بین تغییرات هزینه تولید و تغییرات قیمت محصول وجود ندارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد افزایش چشمگیر هزینه تولید در بنگاه‌های صنعتی باعث رشد شدید قیمت مصالح ساختمانی در بازار شده است. این شوک هزینه‌ای به ساخت‌وساز، ابتدای امسال نقش پررنگ -در مقایسه با سایر عوامل رکودساز ملکی- در توقف نسبی فعالیت سرمایه‌گذاران ساختمانی داشته است.

ادامه نوشته

هزینه سربار وام مسکن

سند دیگری از وارونگی سیاستی در بخش مسکن آشکار شد. خانه‌اولی‌ها در اغلب کشورها در گروه اول مشمول «بیشترین حمایت اعتباری» قرار دارند، اما در بازار مسکن ایران، این گروه به جای پشتیبانی موثر بانکی، مشمول «هزینه سربار وام مسکن» شده است. بررسی‌ها درباره «ریز هزینه‌هایی که زوج فاقد مسکن برای دریافت وام خرید پرداخت می‌کند» حاکی است، با احتساب سطح فعلی قیمت اوراق،۳۰درصد از مبلغ وام صرف سه فاکتور هزینه‌ای می‌شود که برای وام ۴۸۰میلیونی بالای ۱۴۰میلیون تومان است. این وضعیت به معنای «پرداخت عوارض برای صاحب‌خانه شدن» است.

ادامه نوشته

بازی اقتصاد در مرز رکود

دنیای‌اقتصاد : تصویر فعالان اقتصادی از آینده منفی است. موضوعی که به جز تحریم و کاهش سرمایه‌گذاری، ناشی از اثر سوء سیاست‌های پولی-مالی انبساطی است. آخرین گزارش شاخص مدیران خرید به روشنی نشان می‌دهد چگونه سیاست‌های خطا زمینه‌ساز حجم عظیمی از نااطمینانی در اقتصاد شده و فرسایش ظرفیت‌های اقتصاد را تسریع کرده است. در گزارش شاخص مدیران خرید تیرماه۱۴۰۱، شامخ کل اقتصاد با حدود۵واحد افت، به عدد ۵۰ یا مرز رکود رسیده است. ضمن اینکه انتظارات فعالان اقتصادی از میزان فعالیت‌های آتی به یکی از کمترین مقادیر طی ۱۶ماه اخیر سقوط کرده است. بنابر آمار شامخ، سه حوزه مسکن، خدمات و کشاورزی در ماه گذشته منقبض شده‌اند؛ ضمن اینکه در شامخ صنعت، شاخص‌های تولید، فروش، دریافت سفارش، استخدام، موجودی انبار، مصرف انرژی و صادرات همگی روندی کاهشی دارند.همچنین فعالان بخش صنعت در ۱۲رشته فعالیت صنعتی تاکید دارند تقاضای داخلی و خارجی برای محصولات صنایع داخلی به‌شدت کم شده ‌است.

ادامه نوشته

جایگزین یک میلیون خانه

دنياي اقتصاد : سه دهه سیاستگذاری در بخش مسکن عمدتا یک نتیجه مشترک برای دولت‌ها داشته است؛ ناکامی در «تامین مسکن» اقشار هدف. نتایج یک تحقیق در این‌باره مشخص می‌کند، سیاستگذار در مواجهه با مشکل بازار مسکن مدام دچار خطای تشخیص می‌شود؛ به‌طوری‌که با فرض «کمبود واحد مسکونی در برابر تقاضای مسکن» سراغ طرح‌های خانه‌سازی می‌رود. این بررسی، مشکل واقعی را نه «کمبود مسکن» که «معادله اقتصادی حاکم بر بازار مسکن» می‌داند. حل معادله موجود نیازمند تفکیک شرایط سه دسته تقاضای مسکن است که برای هر کدام از آنها، نسخه سیاستی معرفی شده است.

ادامه نوشته

رهگیری دارایی سمی در بانک‌های تجاری

دنیای‌اقتصاد- رعنا رضوی : بررسی آمار پولی و بانکی خرداد ماه نشان می‌دهد که مطالبات غیرجاری بانک‌های تجاری در مدت یک سال منتهی به خرداد ۱۴۰۱ رشد ۷/ ۶۷‌درصدی را تجربه کرده‌اند که ادامه یک روند کاهشی که از اسفند ماه شروع شده است را نشان می‌دهد.

ادامه نوشته

زنگ هشدار سرمایه‏‌گذاری

دکتر علینقی مشایخی سرمایه‌گذاری و ورود و خروج سرمایه در اقتصاد متغیرهای پیشرانی هستند که زنگ‌ها و گاهی آژیرهای هشدار را به صدا درمی‌آورند. سرمایه‌گذاری رونق ایجاد می‌کند، ظرفیت‌های تولیدی و زیربنایی را برای اقتصاد افزایش می‌دهد و اشتغال ایجاد می‌کند.

ادامه نوشته

تیغ دو لبه بازار بدهی

دنیای اقتصاد : بررسی یک پژوهش حاکی از آن است که استفاده از ابزار اوراق مالی در اقتصاد ایران دارای دو وجه متمایز است. وجه نخست که می‌تواند به یک مزیت تبدیل شود آن است که هنگامی که سیاستگذار در هزینه‌های خود با کسری منابع روبه‌رو شود، می‌تواند با انتشار اوراق بدهی ناترازی‌های بودجه را هموار سازد و از سوی دیگر می‌تواند یک بازار مشخص برای اوراق متناسب با نرخ سود هدف ایجاد کند. مزیت دیگر آن است که دولت‌ها از تامین مالی تورمی پرهیز می‌کنند و از یک ابزار تامین مالی غیر تورمی بهره می‌‌برند. اما استفاده از اوراق مالی وجه دیگری نیز دارد و آن این است که اگر دولت‌ها از این ابزار به شکل بی‌رویه استفاده کنند و به پایداری بدهی خود توجه نکنند، این ابزار در بلندمدت می‌تواند دردسرساز شود و خود فشار مضاعفی بر بودجه تحمیل کند. به همین دلیل توصیه می‌شود که نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی با توجه به ویژگی‌های اقتصاد هر کشور در سطح استاندارد نگه داشته شود.

ادامه نوشته

سکانس عربی از سریال بهره

دنیای اقتصاد- فاطمه نصیری : موج تورمی اکثر کشورهای دنیا را فراگرفته است. در پاسخ به این موج تورم، کشورها با بهره‌گیری از ابزار نرخ بهره، سعی می‌کنند جریان پول اقتصاد خود را تنظیم کنند. آمریکا و اروپا با افزایش نرخ بهره، سعی دارند که از دو رقمی شدن تورم جلوگیری کنند. روسیه نیز با بهره‌گیری از سیاست پولی مناسب، توانست مسیر تورم را کاهشی کند. حال سریال تنظیم نرخ بهره به کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس رسیده است. این کشورها عمدتا به‌دلیل سیاست ارزی میخکوب خود، نرخ بهره خود را با فدرال‌رزرو تنظیم می‌کنند. هرچند که این کشورها، با نرخ بالای تورم دست و پنجه نرم نمی‌کنند، اما افزایش نرخ بهره این امکان را می‌دهد که جریان پولی برای حمایت از هدف ارزی تنظیم شود. در ایران اما تنظیم سیاست پولی، با کاهش نرخ بهره بازار بین بانکی در دستور کامل قرار گرفته تا در شرایط تورمی از رشد بازارهای دارایی حمایت شود. با این حال کاهش نرخ بازار بین بانکی نیز تاکنون نتوانسته است باعث سبز شدن شاخص بازار سرمایه شود.

ادامه نوشته

شارژ خشکی با کشت آبی

دنیای‌اقتصاد- مریم رحیمی : جغرافیای کشت آبی در ایران شاهد دیگری بر سوءمدیریت بحران آبی است. گزارش مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت کشاورزی نشان می‌دهد از کل زمین‌های زیر کشت کشور، بیش از ۹۲درصد مربوط به کشت آبی و مابقی مربوط به کشت دیمی است. نکته قابل توجه آنکه وزن کشت آبی در استان‌هایی سنگین‌تر است که اقلیم گرم و خشک دارند. به‌عبارتی محصولات آب‌بر در زمین‌های این استان‌ها بیش از سایر اقالیم کشور کشت می‌شود. این در حالی است که کارشناسان عنوان می‌کنند کشت برخی از محصولات در استان‌های گرم و خشک توجیه منطقی ندارد.

ادامه نوشته

اردوغان در توهم رونق

دنیای‌اقتصاد- گروه اقتصاد بین‌الملل : اکونومیست در یک مطلب با بررسی سیاست‌های نامتعارف اردوغان برای رسیدن به رشد اقتصادی بالا در شرایط تورمی، به این پرسش جواب می‌دهد که چرا رونق تورمی در یک اقتصاد نمی‌تواند به یک برد دسته‌جمعی ختم شود؟ این در حالی است که برخی از سیاستمداران نظیر رئیس‌جمهور ترکیه، کنترل و مهار تورم را اولویت اصلی یک اقتصاد نمی‌دانند و از ابزارهای پولی برای ایجاد رشد اقتصادی با تورم بالا بهره می‌برند.

ادامه نوشته

کشف رمز قیمت مسکن دولتی

گزارش «دنیای‌اقتصاد» از پاشنه آشیل وام ۷۰۰‌میلیونی برای «مسکن حمایتی»

دنیای‌اقتصاد : همان‌طور که پیش‌بینی شده بود، دولت برای مدیریت ساخت خانه‌های دولتی، استفاده از مدل «قیمت شناور» را در دستور کار قرار داده است. این شیوه که با تعیین قیمت ساخت مسکن‌مهر - رقم ثابت- متفاوت است، سه پارامتر را برای نحوه افزایش قیمت در طول پروژه در نظر می‌گیرد. با این حال بررسی‌ها نشان می‌دهد این مسیر، برای صاحب‌خانه‌شدن مشمولان طرح «یک میلیون مسکن»، از دو بابت دارای ریسک است.

ادامه نوشته

نبرد کریدوری شرق با غرب

دنیای‌اقتصاد : روسیه حدود دو دهه بود که برنامه جاه‌طلبانه‌اش برای ایجاد مسیری تحت عنوان کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال-جنوب به طول ۷۲۰۰کیلومتر روی میزش خاک می‌خورد. اما به نظر می‌رسد این طرح بزرگ اکنون از رویا به واقعیت تبدیل شده است. جنگ اوکراین و تحریم‌های غرب انگیزه‌های مهم ژئوپلیتیک و اقتصادی لازم را برای راه‌اندازی این کریدور بین‌المللی ایجاد کرده است. روس‌ها از طریق این کریدور می‌خواستند از طریق آسیای مرکزی، دریای خزر، ایران و در نهایت دریای عرب به هند برسند که به نظر می‌رسد این آرزوی آنها در ژوئن برای اولین‌بار محقق شد. در این ماه ایران اولین ترانزیت آزمایشی کالا از روسیه به هند را با استفاده از این کریدور و از طریق بندرعباس انجام داد. به دنبال آن، ۴۱ کانتینر از روسیه به بندر «ناوا شوا» در هند ارسال شد. هند نیز در کنار ایران یکی از برندگان این کریدور است؛ چراکه می‌تواند با دور زدن پاکستان راهی جدید به سوی افغانستان و آسیای مرکزی بگشاید.

ادامه نوشته

دومین فشار تورمی به کم‌درآمدها

دنياي اقتصاد : براساس آمارهای رسمی بیشترین تورم نقطه به نقطه به تفکیک دهک‌‌های درآمدی متعلق به دهک اول درآمدی بوده است. در تیرماه سال جاری تورم نقطه‌‌ای کل برابر با ۵۴ درصد بوده، این در حالی است که تورم نقطه‌ای دهک اول درآمدی برابر با ۷/ ۶۶ درصد و تورم دهک دهم درآمدی ۴۹ درصد بوده است. می‌توان گفت دلیل اصلی این تفاوت آن است که وزن کالاهای خوراکی در دهک‌‌های پایین درآمدی بیشتر است و تغییر قیمت در کالا‌‌های خوراکی به صورت چشمگیری ارزش سبد مصرفی دهک‌‌های پایین را تحت تاثیر قرار می‌دهد. از آنجا که تغییر سیاست ارز ترجیحی در اردیبهشت ۱۴۰۱ قیمت کالاهای اساسی خوراکی را به میزان قابل توجهی تحت تاثیر قرار داد، بنابراین تورم ناشی از این سیاست بیش از همه در دهک اول درآمدی منعکس شده است.

ادامه نوشته