چرا رونق قیمتی مسکن خیر نداشت؟

دکتر تیمور رحمانی اقتصاد ایران در طول حدود یک سال و نیم گذشته یکی از شدیدترین رونق‌های قیمتی خود را تجربه کرد؛ به این معنی که پس از دوره‌ای رکود قیمتی و عقب ماندن رشد قیمتی مسکن از تورم، افزایش بسیار شدید در حد بیش از ۱۰۰ درصد را شاهد بود. در نمودار شماره یک لگاریتم متوسط قیمت هر متر مربع آپارتمان در تهران(که رفتار عمومی آن متفاوت از کل کشور نیست)، برای دوره زمانی ۹۷-۱۳۷۰ نشان داده شده است.

ادامه نوشته

محیط ظهور قحطی اقتصادی

دنیای اقتصاد : قحطی و گرسنگی در چه کشورهایی هرگز رخ نمی‌دهد؟ پاسخ به این پرسش یکی از مهم‌ترین محورهای مطالعات «آمارتیاسن» بود. این اقتصاددان هندی و برنده نوبل اقتصاد، پاسخ این سوال را در یک جمله خلاصه می‌دهد: «قحطی در یک محیط آزاد هرگز رخ نمی‌دهد.» برمبنای استدلال «سن»، بسیاری از قحطی‌ها ریشه در حوادث غیرمترقبه ندارند، بلکه دستمایه سیاست‌های سیاست‌گذاران‌هستند. بنابراین در کشوری که آزادی سیاسی و اقتصادی وجود داشته باشد، تکامل انگیزه‌ها هم در سمت عموم مردم و هم در سمت حاکمان، مجال شکل‌گیری قحطی نمی‌دهد. این یافته «سن» با تجربه کشورهای مختلف سازگاری دارد.

ادامه نوشته

اقلیم ۵۲۰ شهر در ۲۰۵۰

آب و هوای «تهران» تا سال ۱۴۲۹ به اقلیم امروز «سن‌برناردینو» تغییر می‌کند

دنیای اقتصاد : آب و هوای سه دهه آینده ۵۲۰ شهر اصلی جهان، شبیه‌سازی شد. تیم تحقیقاتی هواشناسی در یک دانشگاه برتر سوئیس مطالعه‌ای جامع درباره شکل تغییر اقلیم پایتخت‌ها و کلان‌شهرهای منتخب دنیا انجام داده است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد در خوش‌بینانه‌ترین حالت، شهرهای نیمکره شمالی زمین در سال ۲۰۵۰ میلادی،‌ آب و هوایی شبیه وضعیت کنونی مناطق استوایی و عرض‌های پایین جغرافیایی پیدا می‌کنند. اقلیم گرم‌تر و خشک‌تر به همراه اختلاف شدید دمای روز و شب در انتظار اکثر شهرها است. این شبیه‌سازی با دو هدف «درک صحیح عموم مردم از سرنوشت واقعی اقلیم محل سکونتشان» و «فرصت‌سازی برای دولت‌ها بابت انجام اقدامات سازگار با وضعیت پیش‌رو» انجام شده است. بیشترین تغییر در شرایط دمایی را شهرهای اروپایی تجربه خواهند کرد و در نواحی استوایی اگر چه تغییرات دمایی، خفیف اما تغییرات در الگوی بارش شدیدتر است. آنچه در انتظار اقلیم شهرهای منتخب جهان است، ۵ مخاطره برای محیط زیست و کیفیت زندگی در این شهرها به همراه دارد. هوای تهران در سال ۱۴۲۹ شمسی، شبیه امروز شهر سن‌برناردینو - در ایالت کالیفرنیا - می‌شود. این شهر، رطوبت بالا دارد و روزهای بارشی در آن بسیار کم و در عین حال، حداقل دمای هوا در زمستان در این شهر، بالای صفر درجه سانتی‌گراد است.

ادامه نوشته

محاسبه ریسک کسب‌وکارها

دنیای اقتصاد : جدیدترین گزارش پایش امنیت سرمایه‌گذاری به تفکیک ۹ حوزه کاری با نظرسنجی از ۴۹۵۵ فعال اقتصادی منتشر شد. نتایج این پایش که از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس برای پاییز ۹۷ انجام شده است، نشان می‌دهد که از نگاه فعالان اقتصادی حوزه‌های صنعت (شامل همه صنایع و موارد مرتبط با ساختمان) بیشترین ریسک را برای سرمایه‌گذاری دارند. در مقابل فعالان اقتصادی در حوزه‌های هتل، رستوران، تهیه و توزیع غذا و حوزه‌های نفت‌خام و گاز طبیعی، تامین آب و برق و گاز به‌طور مشترک بهترین ارزیابی را از وضعیت امنیت سرمایه‌گذاری ارائه کرده‌اند.

ادامه نوشته

ریسک قیمت‌های تضمینی

دنیای اقتصاد : سیاست قیمت تضمینی گندم، اگرچه به‌منظور تضمین رفاه اجتماعی طراحی شده، اما در مقاطع بحرانی می‌تواند خطرساز باشد. در شرایط آرامش، دولت گندم را با قیمتی بالاتر از قیمت تعادلی از کشاورز می‌خرد و زنجیره‌های بعدی عرضه را به نحوی تنظیم می‌کند تا نان با قیمت پایین به دست مصرف‌کننده برسد؛ اما این هدف در شرایط شوک‌های تورمی به سختی محقق می‌شود. در شوک تورمی جاری که قیمت‌های نسبی تغییر کرده آیا کشاورزان حاضرند گندم را با قیمت تعیین‌شده به دولت عرضه کنند یا آن را به متقاضیان خصوصی می‌فروشند؟

 

 

 

ادامه نوشته

خسارت شمال از یارانه ملکی

دنیای اقتصاد : یارانه ملکی به مالکان چند خانه‌ای، سه خسارت به استان‌های شمالی وارد کرده است. مالکان ویلاها در ازای خدماتی که از منطقه محل استقرار ملک دریافت می‌کنند، از پرداخت شارژ شهری یا روستایی (عوارض نوسازی با بهای واقعی) معاف هستند. اگر دو اهرم «مالیات سالانه بر املاک یا همان شارژ شهری در قالب عوارض نوسازی» و «مالیات بر خانه‌های خالی» فعال شود، روند «فروش جنگل برای ویلاسازی» متوقف و منابع ساخت مراکز رفاهی و تفریحی در شهرهای شمالی تامین می‌شود. همچنین زمینه تشکیل بازار «اجاره ویلا» با پوشش سراسری مسافران نیز فراهم می‌آید.

ادامه نوشته

نامعادله اقتصاد ایران

دنیای اقتصاد : به نظر می‌رسد اقتصاد ایران در یک نامعادله گرفتار شده است. چالش‌ها همان چالش‌هایی هستند که در طول دهه‌ها وجود داشتند و واکنش تصمیم‌گیران نیز همچون یک نوار، در دور تکرار گرفتار شده است. مسعود نیلی معتقد است که کیفیت سیاست‌گذاری اقتصادی دچار توقف شده است. شاید دلیلش در این بین، جزیره‌ای اندیشیدن و جزیره‌ای عمل کردن است. طول و عرض نظام تصمیم‌گیری به حدی رسیده که جریان‌هایی با افکار اقتصادی کاملا متعارض، در آن نقشی موثر ایفا می‌کنند. حاصل چنین جزیره‌ای تاکنون درجا زدن و ماندن در مفاهیم پایه بوده است.

ادامه نوشته

رتبه اول ایران در یارانه کور

دنیای اقتصاد : آخرین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی از اختصاص یارانه به سوخت‌های فسیلی نشان می‌دهد ایران با پرداخت بیش از ۶۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸ بیشترین یارانه انرژی را در جهان پرداخت کرده است. این آمار همچنین گویای آن است که میزان یارانه اختصاصی به مشتقات نفتی از جمله بنزین و گازوئیل در کشور جهش ۶۲ درصدی را تجربه کرده و ایران با جا گذاشتن عربستان در سال گذشته میلادی به جایگاه اول پرداخت یارانه کور رسیده است. افزایش قیمت‌های جهانی در کنار ثبات قیمت‌های داخلی و افزایش نرخ ارز سه عامل جهش یارانه‌ای ایران بوده است.

ادامه نوشته

دمای مسکن ۹۷ در ۳۰ استان

بازار مسکن ۹۷ در کدام شهرها با «رونق» به پایان رسید؟

دنیای اقتصاد : بازار معاملات مسکن در شهرها طی سال گذشته، شرایط متفاوتی از پایتخت را تجربه کرد. رصد بازار کشوری ملک با فیلتر «پایتخت» نشان می‌دهد ۳۰ استان کشور در سال ۹۷ با «رونق» معاملات خرید و در عین حال «افزایش محسوس اما بدون صعود تند» قیمت روبه‌رو بودند. این در حالی است که معاملات مسکن در تهران از تابستان پارسال وارد فاز «پیش‌رکود» توام با «جهش قیمت» شد. سطح قیمت در شهرها به‌طور متوسط به اندازه یک‌سوم تهران رشد کرده است. قیمت کشوری انتهای پارسال به مرز ۳ میلیون تومان در مترمربع رسید.

ادامه نوشته

میزان سرمایه‌گذاری در بنادر ایران طی ۱۰ سال

میزان سرمایه‌گذاری در بنادر ایران توسط بخش غیردولتی و دولتی از سال ۱۳۸۸ تا پایان سال ۱۳۹۷ در یک بازه زمانی ۱۰ ساله تشریح شد.

با توجه به میزان سرمایه‌گذاری بخش غیر دولتی در بنادر کشور در سال ۱۳۹۷ مبلغ ۱۳,۵۴۲ میلیارد ریال در قالب ۱۸ قرارداد، مجموع میزان سرمایه گذاری غیردولتی در بنادر کشور تا پایان سال ۱۳۹۷ رقمی بالغ بر ۱۰۲,۸۹۸ میلیارد ریال در قالب ۳۱۸ قرارداد را نشان می‌دهد که نسبت به میزان تجمعی سال قبل حاکی از رشد ۱۵ درصدی است. همچنین سازمان بنادر و دریانوردی طی سال ۱۳۹۷ بالغ بر ۱۶,۲۴۹ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری مستقیم در بنادر تابعه انجام داده است و این رقم در بازه زمانی ۱۰ ساله از سال ۱۳۸۸ تا پایان سال ۱۳۹۷ معادل ۷۲۶۴۲ بوده است.

ادامه نوشته

جزئیات گزارش شاخص رقابت‌پذیری جهانی؛ ایران در جایگاه ۸۹ جهان

مجمع جهانی اقتصاد، جدیدترین گزارش رقابت پذیری جهانی را منتشر کرد. در این گزارش که جمهوری اسلامی ایران به مدت ۹ سال پیاپی در آن حضور داشته است، رتبه و امتیاز رقابت‌پذیری کشور به همت همکاری معاونت اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با مجمع جهانی اقتصاد محاسبه می‌شود.

مجمع جهانی اقتصاد به طور سالانه به سنجش میزان رقابت‌پذیری کشورهای حاضر در نظرسنجی مجمع می‌پردازد و نتایج آن را در قالب گزارش رقابت‌پذیری جهانی منتشر می‌کند. این گزارش، میزان پیچیدگی اقتصاد کشورها، موانع توسعه اقتصادی و نقاط ضعف و قوت اقتصاد هر کشور را در قالب ۱۲ رکن نشان می‌دهد.

ادامه نوشته

مهار موج مکزیکی قیمت‌ها

دنیای اقتصاد : یکی از چالش‌های سیاست‌گذار در اقتصاد ایران، مهار نوسانات بازارها بوده است. این نوسانات عموما مانند یک موج مکزیکی از بازاری آغاز شده و گام به گام سایر بازارها را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد در این شرایط، واکنش سیاست‌گذار این بوده که با ابزار موجود، راهکاری مجزا برای کنترل هر یک از این بازارها اتخاذ کند، اما برای سیاست‌گذاری مناسب و موفق یک چارچوب کلی معرفی نشده است. «دنیای‌اقتصاد» در یک بررسی، ریشه وقوع این رفتار را نبود سیاست منسجم در حوزه سیاست‌های پولی و مدیریت انتظارات تورمی معرفی کرده است. این بررسی در پنج مرحله، راهکارهای کنترل انتظارات تورمی توسط سیاست‌گذار پولی را ارائه کرده است. بر این اساس، در گام نخست باید یک هدف‌گذاری تورمی در افق زمانی دو ساله معرفی و در گام بعد شرایط برای افزایش تدریجی نرخ سود هدف در بازار بین بانکی در مقاطع ماهانه و با گام‌های محدود فراهم شود. در مرحله سوم می‌توان دست بانک‌ها را برای تعیین نرخ سود تسهیلات و سپرده‌ها متناسب با نرخ سود بازار بین بانکی باز گذاشت. همچنین انتشار مجدد نرخ تورم ازسوی سیاست‌گذار پولی و بهره‌گیری از عملیات بازار باز به‌عنوان دو گام تکمیلی معرفی شده است. مجموعه این پنج گام می‌تواند راهکاری برای مهار موج مکزیکی قیمت‌ها باشد.

ادامه نوشته

آینده ۱۰ ساله تولید غذا

دنیای اقتصاد : فائو و OECD در گزارشی چشم‌انداز کشاورزی جهان را تا ۲۰۲۸ پیش‌بینی کرده‌اند. بر این اساس با توجه به اینکه تقاضای موادغذایی اساسی برای عمده جمعیت جهان به حالت اشباع رسیده است، انتظار می‌رود طی سال‌‌های آتی مصرف سرانه این گروه موادغذایی روندی باثبات داشته باشد. در مورد اقتصاد ایران، هر چند در سال ۲۰۱۹ رشد منفی ۹/ ۳ را تجربه خواهد کرد؛ اما در سال‌ ۲۰۲۰ دوباره به رشد مثبت بازخواهدگشت و در سال ۲۰۲۱ به ۶/ ۱ درصد و در سال‌های پس از آن تا ۲۰۲۸، به ۳/ ۲ درصد می‌رسد.

ادامه نوشته

بار تورم «دارا» و «ندار»

دنیای اقتصاد : گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد گرچه در فصل بهار، تورم دهک‌های پایین هزینه‌ای، کمتر از تورم دهک‌های بالا بوده است اما دهک‌های دارا در خرداد با افت بار تورمی مواجه شدند. تورم ماهانه دهک اول، دوم و سوم در طول اردیبهشت و خرداد یکسان مانده اما تورم دهک‌های بالا با کاهش قابل‌توجهی همراه شده است. مثلا در مورد دهک دهم، تورم ماهانه از ۱/ ۳ درصد در اردیبهشت به ۵/ ۰ درصد در خرداد ماه نزول یافته است. آنچه عامل افت تورم ماهانه کل در ماه قبل بوده، بیشتر به سبد مصرفی دهک‌های پردرآمد جامعه مربوط بوده است.

ادامه نوشته

تاکتیک‌های متغیر مالی

سپهر خادم/ مدیر مارکتینگ استارت‌آپ رشد سریع مهم‌ترین عامل برای حیات یک استارت‌آپ است. برای رسیدن به این رشد سریع، استارت‌آپ‌ها اقدام به جذب سرمایه می‌کنند. از این رو جذب سرمایه یکی از فرآیندهای مهم در طول عمر یک استارت‌آپ است. استارت‌آپ‌ها عموما در دو فاز به جذب سرمایه دست می‌زنند. فاز اول سرمایه اولیه یا به اصطلاح سرمایه کشت ایده (Seed Money) است.

ادامه نوشته

حجم کالاهای رسوب کرده در ۱۱ بندر ایران

میزان رسوب (موجودی) کالا اعم از کالاهای کانتینری و اساسی در ۱۱ بندر ایران طی سه ماه نخست سال جاری به ترتیب معادل ۹۷ هزار و ۵۳۲ TEU در حوزه کالاهای کانتینری و چهار میلیون و ۲۴۹ هزار و ۳۷ تن در بخش کالاهای اساسی است.

 موجودی کالا در بنادر، کالاهایی است که از کشتی تخلیه شده و در محوطه‌های بندری در انتظار ورود به سرزمین اصلی است و پس از ورود کالا به بندر و انتقال به محوطه‌های بندری، مهلت مشخصی برای انجام فرایندهای ترخیص کالا و انجام تدارکات لازم به منظور حمل کالا از بندر برای صاحب کالا در نظر گرفته شده است و صاحبان کالا با توجه به مهلت یاد شده و برنامه ریزی های حمل می‌توانند نسبت به خروج کالا از بندر اقدام کنند. باید خاطرنشان کرد که مدت ماندگاری کالا در بنادر ممکن است بنا به دلایل مختلفی به حداکثر مدت قانونی خود برسد.

مجموع موجودی کالاهای کانتینری در ۱۱ بندر کشور شامل بنادر امام خمینی (ره)، شهید رجایی، انزلی، امیرآباد، شهید باهنر، بوشهر، چابهار، خرمشهر، لنگه، آبادان و نوشهر معادل ۹۷ هزار و ۵۳۲ TEU (یونیت واحد در حمل و نقل کانتینر) بوده و میزان کالاهای اساسی در این ۱۱ بندر طی سه ماه نخست سال جاری برابر با چهار میلیون و ۲۴۹ هزار و ۳۷ تن بوده است.

بنادر امام و رجایی؛ رتبه‌های اول

میزان کالاهای کانتینری و اساسی در بندر امام به ترتیب معادل ۸۳۳۹ TEU و نیز سه میلیون و ۵۲ هزار و ۵۷ تن بوده است تا بیشترین میزان کالاهای اساسی در کشور به بندر امام اختصاص یابد. همچنین میزان کالاهای کانتینری در بندر شهید رجایی معادل ۷۵ هزار و سه TEU بوده و میزان کالاهای اساسی در این بندر معادل ۴۶۰ هزار و ۴۰۹ تن بوده است تا بر اساس این آمار، بندر شهید رجایی رتبه اول در میزان کالاهای موجود کانتینری را در بنادر ایران به خود اختصاص داده باشد.

طبق اعلام روانبخش بهزادیان، مدیرکل امور بندری سازمان بنادر و دریانوردی، در حال حاضر حدود چهار میلیون تن کالای اساسی در بنادر کشور وجود دارد که برنامه‌ریزی لازم در جهت خروج آنها صورت گرفته است و از این میزان رسوب کالا در بنادر بالغ بر ۱.۶ میلیون تن آماده حمل بوده و کلیه مجوزهای ترخیص آنها و ورود به سرزمین اصلی انجام شده است.

در ذیل جدول مربوط به آمار رسوب (موجودی کالا) در ۱۱ بندر ایران طی سه ماهه ابتدایی سال جاری که در اختیار ایسنا قرار گرفته آمده است.

 

روایت دوم از رسوب کالا

دنیای اقتصاد : معضل رسوب کالا این روزها خبرساز شده و دستگاه‌ها و نهادهای متولی هر کدام متناسب با مسوولیت‌هایشان در صدد پاسخگویی به این مساله برآمدند و دلایل آن را ریشه‌یابی کردند. گمرک ایران معتقد است که موضوع ماندگاری کالاها در گمرکات تنها متوجه این نهاد نیست و سایر دستگاه‌های مربوطه نیز در این خصوص مسوولیت دارند. پیش از این گمرک ایران دلایل رسوب کالا را در دو بخش پیش از اظهار و پس از اظهار کالا به گمرک تشریح کرده بود و بخشی از مسوولیت ماندگاری کالاها را متوجه سایر دستگاه‌ها از جمله وزارت صمت دانست.

ادامه نوشته

طلس جهانی هزینه کسب‌وکار

اثر دلار، اجاره‌بها و قیمت مسکن بر رتبه‌بندی شهرهای جهان

دنیای اقتصاد : شهرهای منتخب جهان با معیار «هزینه زندگی» برای کسب‌وکارهای بین‌المللی رتبه‌بندی شدند. موسسه «مرسر» که سالانه با مطالعه مجموعه‌ای از شاخص‌ها، مناطق شهری جهان را با معیار «کیفیت زندگی» رتبه‌بندی می‌کند، در گزارش جدید خود «هزینه زندگی» در ۲۰۹ شهر از کشورهای مختلف را مورد بررسی قرار داده است تا هزینه توسعه فعالیت اقتصادی در هر نقطه از دنیا را برای شرکت‌ها مشخص کند. اطلس جهانی هزینه کسب‌وکار نشان می‌دهد هنگ‌کنگ گران‌ترین شهر جهان - بالاترین رتبه - برای اعزام نیروی کار به این شهر معرفی شده است. ۸ شهر از ۱۰ شهر گران برای کسب‌وکار، در آسیا واقع شده‌اند. ارزش برابری ارزها با دلار، هزینه اجاره مسکن و همچنین قیمت خرید خانه از جمله فاکتورهای کلیدی در تعیین هزینه زندگی در شهرها و به تبع هزینه اعزام نیروی کار به شهرهای منتخب است که در کنار آن، سایر هزینه‌ها همچون حمل‌ونقل و خوراکی نیز لحاظ شده است. نتایج بررسی این موسسه جهانی درباره هزینه‌های زندگی ۲۰۱۹ حاکی است جایگاه شهرهای اروپایی در این رتبه‌بندی نسبت به قبل، تنزل پیدا کرده است. تضعیف ارزهای اروپایی برابر دلار آمریکا و موضوعات امنیتی عامل این تغییر نزولی بوده است. تونس ارزان‌ترین شهر برای توسعه فعالیت اقتصادی معرفی شده است.

ادامه نوشته

انرژی های تجدیدپذیر در برزخ حمایت جدی مجلس و دولت

تهران– ایرنا- وضعیت نامطمئن آبی دشت ها، گرانی برق حرارتی، نرخ اقتصادی به صرفه و غیرآلاینده بودن انرژی های تجدیدپذیر، ضرورت توجه بیش از پیش مجلس شورای اسلامی و دولت را در سیاست گذاری دقیق به منظور توسعه زنجیره ارزشمند انرژی های تجدیدپذیر در كشورمان ضروری ساخته است.

به گزارش خبرنگار گروه علمی ایرنا، انرژی تجدیدپذیر(Renewable energy) كه انرژی برگشت‌پذیر نیز نامیده می‌شود، به انواعی از انرژی می‌گویند كه منبع تولید آن، برخلاف انرژی‌های تجدیدناپذیر(فسیلی) قابلیت دارد كه توسط طبیعت در یك بازه زمانی كوتاه تجدید شود.
انرژی خورشیدی انرژی زمین‌ گرمایی، انرژی بادی، نیروی برق‌آبی، انرژی دریایی، انرژی جزر و مدی، انرژی موج، انرژی جریان اقیانوسی، سیستم‌های انرژی تجدیدپذیر هیبریدی، زیست‌توده و زیست‌سوخت از جمله انواع انرژی های تجدیدپذیر یا همان انرژی های نو محسوب می شوند.
اما مروری بر آخرین وضعیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر یا همان انرژی های نو در كشورمان كه خردادماه سالجاری از سوی وزارت نیرو اعلام شد، نشان می دهد از تیرماه 1388 تا ابتدای خردادماه امسال حدود 2 میلیارد و 72 میلیون كیلووات ساعت برق از محل انرژی‌های نو و تجدیدپذیر تولید شده كه این میزان باعث صرفه‌جویی 456 میلیون لیتری مصرف آب در كشور شده است.
ضمن اینكه، این میزان تولید برق از محل انرژی‌های تجدیدپذیر توانسته از انتشار حدود یك میلیون و 430 هزار تن گاز گلخانه‌ای بكاهد.

ادامه نوشته

منـاظـره ارزی در شـورای گفت‌وگـو

دنیای اقتصاد : شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی در روز دوشنبه محلی برای مناظره بخش خصوصی و سیاست‌گذاران درخصوص بازگشت ارزهای صادراتی شد. مناظره‌ای که تقابل دیدگاه‌ها در آن واضح و شفاف بود. نماینده بانک مرکزی بر درستی موضع و تصمیمات این نهاد سیاست‌گذار اصرار می‌ورزید، اما سوی دیگر میز، فعالان بخش خصوصی بودند که انتقادات خود را از این تصمیمات از پشت میکروفن فریاد می‌زدند.

ادامه نوشته

علامت مثبت از چک‌های برگشتی

دنیای اقتصاد : بررسی‌ها نشان می‌دهد که میزان چک‌های برگشتی در اردیبهشت‌ماه سال‌جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است. براساس این آمارها تعداد چک‌های برگشتی نسبت به سال قبل افت ۵۴ درصدی را تجربه کرده است، همچنین ارزش چک‌های برگشتی نیز نسبت به سال قبل به میزان ۳۳ درصد کاهش یافته است. این موضوع می‌تواند نشانه مثبتی از بهبود وضعیت کسب‌و‌کار نسبت به سال قبل باشد؛ زیرا دلیل اصلی چک‌های برگشتی، کسری موجودی حساب است.

ادامه نوشته

دهه تکرارناپذیر ۱۳۶۰

محمود صدری این روزها که اقتصاد ایران زیر فشار ناکارآمدی داخلی و تحریم خارجی قرار گرفته، پیشنهادهایی پرشمار به دولت شده و می‌شود. یکی از این پیشنهادها اجرای سهمیه‌بندی و اصطلاحا کوپنی کردن همه یا بخش‌هایی از اقتصاد مانند دهه ۱۳۶۰ است. استدلال پیشنهادکنندگان و طرفداران آنها در دولت و بیرون دولت این است که منابع ارزی و کالایی کشور کمیاب‌تر از چند سال پیش شده است.

ادامه نوشته

اقتصاد دهه ۶۰ قابل کپی است؟

دنیای اقتصاد : آیا سیاست‌های اقتصادی دهه ۶۰ را می‌توان تکرار کرد؟ از دو منظر می‌توان به این سوال پاسخ داد. در نگاه اول، برخی با تشبیه شرایط جنگ اقتصادی به جنگ نظامی، تکرار آن سیاست‌ها را تجویز می‌کنند. درحالی‌که در جنگ نظامی بخشی از مرزها و جغرافیای سرزمین در کانون حملات دشمن قرار می‌گیرد و در جنگ اقتصادی، شریان‌های اقتصادی مورد هدف هستند. بنابراین در جنگ اقتصادی، هر چه تمرکز بیشتر باشد امکان شناسایی از سوی دشمن راحت‌تر می‌شود. طبیعتا به‌واسطه تفاوت ماهیتی، به‌رغم اشتراک لفظی در واژه جنگ، اقتصاد باید در این وضعیت، کاملا غیرمتمرکز و مسیرهای تجاری و اقتصادی کشور، مویرگی و متکی بر پتانسیل‌های مردمی باشند تا ریسک شناسایی و تحریم به حداقل برسد. اگر منظور از تکرار، ادعای گروهی باشد که از این دهه به لحاظ عملکرد به عنوان دهه طلایی و حفظ سطح معیشت مردم یاد می‌کنند، باید به آمار و شاخص‌ها رجوع کرد. با وجود نقاط قابل دفاع آمارها نشان می‌دهند که عملکرد اقتصادی این دهه به واسطه شرایط جنگی، سلسله‌ای از عقب‌افتادگی‌ها را برجا گذاشته است. این عقب‌افتادگی‌ها در حوزه رشد و عملکرد کلان اقتصادی مشهود است. وضعیت شاخص‌های قیمتی نیز می‌تواند نقضی بر ادعای گروهی باشد که تصور می‌کنند وضعیت رفاهی مردم در دهه ۶۰ حفظ شده است.

ادامه نوشته

امتیازات مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی در مقایسه با سرزمین اصلی در چیست؟

مناطق ویژه اقتصادی از نظر ماهیتی و کارکردی شبیه مناطق آزاد هستند و فقط در جزئیات با هم تفاوت دارند؛ در بسیاری از نقاط جهان مناطق آزاد و ویژه را تحت نظام واحد اداره می‌کنند و در ایران نیز وجود شورای عالی و دبیرخانه واحد، نشان از هماهنگی در سیاست‌ها و نظام اداری دارد.

 امتیازات مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی در مقایسه با سرزمین اصلی در چیست؟ از نظر جغرافیایی، مناطق آزاد اقتصادی جزو قلمرو سرزمینی یک کشور محسوب می شوند ولی از تمام یا برخی از مقررات سرزمین اصلی مستثنی و معاف بوده و ضوابط و مقررات خاص و ویژه بر آنها حاکم است. حاکمیت قوانین در این مناطق نیز با سهولت بیشتری انجام می شود. در ادامه با تاریخچه و تعریفی مختصر از مناطق آزاد و ویژه اقتصادی بیشتر آشنا خواهیم شد و سپس تفاوت قوانین در موضوعات مختلف با سرزمین اصلی را بیان خواهیم کرد.

ادامه نوشته

تیشه ترامپ به ریشه اقتصاد آمریکا

دکتر پویا جبل عاملی اقتصاد ایالات متحده یکی از بدهکارترین اقتصادهای جهان شناخته می‌شود. به عبارت دیگر، میزان بدهی آمریکا به کشورهای دیگر بیشتر از بدهی آنان به اقتصاد آمریکاست.

 

ادامه نوشته

آزمایشگاه دو نسخه اقتصادی

دنیای اقتصاد : قرن بیستم برای ژرمن‌ها پر از حادثه بود. حوادثی تلخ و شیرین که سرنوشت میلیون‌ها انسان را در داخل و خارج از مرز‌های این کشور نشانه می‌گرفتند. گاهی یک سیاست‌گذار با انتخاب یک استراتژی مغلوب، اقتصاد را تا مرز سقوط پیش می‌برد. گاهی سیاست‌گذاری با انتخاب استراتژی مسلط، ورق سرنوشت سیاه را برای شهروندان آلمانی به سمت روشنایی برمی‌گرداند. البته این فرازوفرودها در تاریخ عمده کشورهای دنیا وجود داشته است؛ اما یک فاکتور مهم تجربه ژرمن‌ها را از مابقی متمایز می‌کند؛ آلمان بعد از اتمام جنگ جهانی به دو قسمت تقسیم و تحت دو ایدئولوژی اقتصادی معکوس حرکت کرد. مکانی مشخص با فرهنگ ثابت، با ساختار اقتصادی مشابه و در زمانی معین به دو شقه تبدیل می‌شود؛ اما تنها عاملی که شرق را از غرب متمایز می‌کند «انتخاب استراتژی» است. غرب تحت لوای قدرت‌های بزرگ و زیر پرچم «بازار آزاد» مدیریت شد. شرق زیر پرچم شوروی و تحت چارچوب «ایدئولوژی کمونیست‌ها» به پیش‌رفت. غرب معجزه‌وار و آزادانه رشد کرد و شرق در اسارت خفقان، مسیر سقوط را در پیش‌گرفت. در نهایت شرق مغلوب اراده آزادی‌خواهان شد و دیوار برلین بعد از ۲۸ سال استقامت، فروریخت. به روایتی دیگر، تجربه آلمان، دو اندیشه اقتصادی معکوس «بازار آزاد» و «اقتصاد دستوری» را در یک قاب قرار می‌دهد و غلبه یکی بر دیگری را به تصویر می‌کشد.

 

ادامه نوشته

گردنه دسترسی به سند ملکی

مسیر قدیمی اخذ سند محضری در سه نقطه به نوسازی اساسی نیاز دارد

دنیای اقتصاد : مسیر دسترسی به «سند ملکی» برای خریداران املاک، به‌دلیل ناتمام ماندن فرآیند مدرن‌سازی نقل ‌‌و انتقالات رسمی دارای گردنه‌های متعددی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد خریدار و فروشنده برای صدور سند با چالش‌های مرتبط با «استعلام و مفاصاحساب از ادارات»، «مراجعه‌های فیزیکی سریالی» و «نامشخص بودن مدارک الزامی و مکمل سند برای ارائه از طرف فروشنده و تحویل به خریدار» روبه‌رو هستند. گردنه‌ها، متغیرهای بازار مسکن سازنده‌ها و متقاضیان مسکن را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. کارشناسان بازار ملک، نقشه تحول‌آفرینی معاملات رسمی را تشریح کرده‌اند.

ادامه نوشته

صنعت در محاصره ۹ گروه

دنیای اقتصاد : عوامل ضدرونق تولید در اقتصاد ایران شناسایی شد. بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که بخش صنعت در محاصره ۹ گروه قرار گرفته که در دو سطح ساختاری و کلان قابل‌بررسی و تحلیل است. ارتقای توان یا بنیه تولیدی کشور اگر کلید توسعه نباشد، بی‌شک بخشی ضروری از فرآیند توسعه است و از همین رو باید این مساله مورد توجه برنامه‌ریزان کشور قرار گیرد. با این حال، بررسی وضعیت شاخص ارزش افزوده بخش صنعت طی سال‌های ۹۶ و ۹۷ حاکی از آن است که این شاخص روند نزولی را در پیش گرفته است. گزارش جدید بازوی پژوهشی مجلس نشان می‌دهد که در کنار عوامل خارجی ناشی از تحریم‌ها که موانع مختلفی را برای بخش صنعت ایجاد کرده، ۹ گروه جلوی رونق تولید را گرفته و عملا صنعت کشور را محاصره کرده‌اند. در بعد ساختاری، «فقدان استراتژی توسعه صنعتی»، «فقدان نگاه صادرات‌محور» و «ضعف نهاد حقوق مالکیت» و در بعد کلان، عوامل ضدرونق در حوزه‌ «ارزی»، «بیمه‌ای»، «مالیاتی»، «گمرکی»، «تامین نقدینگی و سرمایه در گردش» و «فضای کسب‌وکار» واکاوی شده است. در این میان، برای حل هر یک از این مسائل راهکارهای اجرایی، نظارتی یا تقنینی باید در دستور کار قرار گیرد؛ در غیر این صورت صنعت ایران روی رونق را به خود نخواهد دید.

ادامه نوشته

به کجا می‌رویم؟

دکتر محمدمهدی بهکیش در سال ۱۹۸۰، الوین تافلر کتاب موج سوم را نوشت و دکتر شهیندخت خوارزمی آن را به زبان فارسی روان ترجمه کرد. این کتاب تا کنون به چاپ بیست و چهارم رسیده و هنوز خوانندگان پروپا قرصی دارد. تافلر در کتاب موج سوم زندگی دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ و... را به تصویر می‌کشد که بشر در موج سوم تحول اقتصادی- اجتماعی به دوران فراصنعتی پا می‌گذارد.

ادامه نوشته

قطب بعدی اقتصاد جهان

دنیای اقتصاد : مقصد بعدی خروش سرمایه‌های جهان کجاست؟ تا دهه‌ها پیش غرب تک‌قطب اقتصاد جهان بود؛ اما تکامل طبیعی اقتصاد به غرب اجازه نداد که تک‌قطب ابدی اقتصاد بماند. مکانیزم تجارت آزاد و سیالیت سرمایه‌ها به همراه سیاست‌های داخلی هوشمندانه، آسیای جنوب شرقی را به غرب وصل کرد و زمینه را برای ظهور قطب دوم اقتصادی فراهم آورد. در واقع غرب عوامل تولید را از شرق گرفت و در ازای آن کالاهای پیشرفته را صادر کرد؛ اما این یک بازی برد-برد بود؛ چراکه شرق در عوض، تکنولوژی و تولید را درون‌زا کرد. امروزه اگر چین بزرگ‌ترین تهدید جهانی آمریکاست، نتیجه همین جریان آزاد سرمایه‌ها و فرآیند یادگیری تکنولوژی است. آیا به همان دلیلی که در عصر جدید، اقتصاد تک‌قطبی دوام نیاورد، باید منتظر قطب سوم اقتصادی باشیم؟ امروزه قیمت عوامل تولید و استاندارد زندگی در آسیای جنوب شرقی افزایش یافته و این کشورها جذابیت لازم را برای جذب سرمایه‌ها ندارند. شواهد نشان می‌دهد خاورمیانه به‌رغم اینکه در دهه‌های اخیر محور تنش‌های سیاسی بوده، می‌تواند قطب جدید اقتصادی باشد. رشد بازارها در ترکیه و روانه شدن سرمایه‌ها به سمت امارات در سال‌های گذشته برخی از شواهد این روایت است. ایران اگر بخواهد دست رد به سینه سرمایه‌های پناه‌جو نزند باید به سمت سیاست‌های تجاری هوشمندانه و ثبات اقتصادی حرکت کند.

ادامه نوشته