نئولیبرالیسم؛ برچسب یا واقعیت؟
عدهای مشکلات اقتصادی سالهای اخیر را ناشی از سیاستهای لیبرالی و نئولیبرالی میدانند. هر چند واژههای لیبرال و نئولیبرال در حوزههای مختلف، معانی یکسانی ندارند، اما به نظر، مراد این گروه، نقد «اقتصاد آزاد و رقابتی» است. «دنیایاقتصاد» ادعاهای این گروه در سه حوزه سیاستهای کلان، قیمتی و ارزی را سنجیده است. بررسیها خلاف نظر منتقدان است. بهعنوان مثال در حوزه قیمتی، مبانی اقتصاد آزاد، رقابتی کردن قیمتها و پرهیز از برهمزدن موازنه قیمتهای نسبی را توصیه میکند و راهکاری جز این را فراخ کردن بستر قاچاق و رانت میداند. مثال عینی آن در اقتصاد ایران قیمت بنزین است. اقتصاد رقابتی پیشنهاد میکند به جای حمایت از اقشار محروم از طریق دستکاری قیمت بنزین بهتر است قیمت آزاد شود و دولت از گروههای کمدرآمد به صورت هدفمند حمایت کند. اما نتیجه روش اتخاذ شده در ایران این است که سهم پولدارها از یارانه پنهان بنزین ۱۷ برابر گروه کمبضاعت است. یا در مورد ارزش پول ملی، تاکید جریان اصلی علم اقتصاد، مدیریت نرخ تورم و پرهیز از ناتناسبی نرخ ارز با نرخ تورم است؛ چون ریسک جهش ارزی را به دنبال دارد. اما در ایران دولتها همواره با تزریق پول نفت آثار تورم در نرخ ارز را سرکوب کردهاند. با توجه به این فاصله آیا نئولیبرالیسم یا لیبرالیسم واقعیت است یا برچسبی علیه مدافعان رقابتی شدن اقتصاد؟
