حمایت صنعتی شکست خورد؟

دنیای‌اقتصاد : سیاست‌های حمایتی از صنعت داخلی شکست خورد؟ بازوی پژوهشی مجلس با استناد به روند ایجاد بنگاه‌ها در کشور به این سوال پاسخ داده است. ارزیابی‌های این گزارش نشان می‌دهد سهم کارگاه‌های متوسط و بزرگ طی سال‌های اخیر روند ثابت و گاهی کاهشی داشته و مراحل بلوغ بنگاه‌های کوچک نیز با موفقیت انجام نشده است. مطابق این گزارش، سیاست‌های حمایتی دولت از صنایع ایران نیز به خطا رفته است؛ به‌گونه‌ای‌که فقدان توسعه تولیدات با ارزش افزوده از یکسو و فناوری بالا از سوی دیگر این موضوع را اثبات می‌کند.

ادامه نوشته

علامت دوم افت تورم پیش‏‏‌نگر

دنیای‌اقتصاد : آخرین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص‌‌‌بهای تولیدکننده بخش صنعت از کاهش تورم نقطه به نقطه تولیدکننده در سومین فصل سال حکایت دارد. بر اساس گزارش منتشر شده از سوی مرکز آمار شاخص بهای تولیدکننده بخش صنعت در پائیز ۱۴۰۰ نسبت به مدت مشابه سال گذشته شاهد ۴/ ۴۶‌درصد رشد بوده است؛ رقمی که در تابستان امسال ۳/ ۶۲‌ درصد ثبت شده بود و از کاهش قابل‌توجه تورم تولیدکننده صنعت حکایت دارد. سه بخش چاپ و تکثیر رسانه‌های ضبط شده، ساخت سایر محصولات کانی غیرفلزی و ساخت مواد شیمیایی و فرآورده‌های شیمیایی بیشترین تورم را در میان شاخه‌‌‌های مختلف صنعت تجربه کردند.

ادامه نوشته

ملک‌بازی علیه ملک‌سازی

راز «خروج بزرگ» سازنده‌ها از بازار مسکن

ریزش عایدی تولید مسکن

علت «خروج بزرگ» سازنده‌‌‌ها از بازار عرضه مشخص شد

دنیای‌اقتصاد : حاشیه سود ساخت‌و‌ساز در بازار مسکن تهران به زیر «کف انتظار سازنده‌ها» سقوط کرد. آخرین وضعیت عایدی خانه‌سازی در پایتخت نشان می‌دهد سبقت تورم مصالح ساختمانی از تورم مسکن در ماه‌های اخیر باعث شده است فاصله قیمت فروش نوساز با قیمت تمام‌شده به زیر ۳۰درصد کاهش پیدا کند. این نرخ، عایدی دو سال سرمایه‌گذاری ساختمانی است که رقم سالانه آن تقریبا کمتر از نصف سود ملک‌بازی برآورد می‌شود. این نرخ‌ها «خروج بزرگ» سازنده‌ها از بازار را توضیح می‌دهد و در عین حال بازتاب سیاستگذاری‌های غلط است.

ادامه نوشته

سیستم مالی در برابر آزمونی سخت

دنیای‌اقتصاد- شادی آذری : نشریه معتبر اکونومیست در سرمقاله این هفته خود به این سوال پرداخته است که اگر بازارهای مالی دچار فروپاشی شوند چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ اکونومیست با اشاره به وقایع تاریخی برای یافتن پاسخ به این سوال، به این نکته تاکید کرده که در بحران بعدی وضعیت متفاوت خواهد بود.

ادامه نوشته

فقر آبی در کمین ایران

دنیای‌اقتصاد : بازوی پژوهشی مجلس هشدار می‌دهد در افق ۱۴۲۰، سرانه منابع آب تجدیدپذیر کشور به کمتر از هزار مترمکعب به ازای هر نفر در سال برسد؛ به عبارت دیگر فقر آبی در کمین ایران است. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد دو عامل یا علت اصلی تعیین‌کننده وضعیت حاکم بر کشور در آینده است؛ عامل طبیعی و عامل انسانی. آیا برای عبور از این شرایط راهکاری هست؟

ادامه نوشته

تحریف بزرگ در اقتصاد ایران

دنیای‌اقتصاد : موتور اصلی تخریب تولید و رفاه خانوار در ایران چیست؟‌ اگرچه کارشناسان پاسخ‌های گوناگونی برای این پرسش ارائه کرده و روی میز سیاستگذاری قرار داده‌اند، اما دو اقتصاددان برجسته معتقدند که یک «تحریف بزرگ» موتور اصلی تخریب منابع، فعالیت‌های مولد و رفاه خانوار در اقتصاد ایران است. پروفسور هاشم پسران و دکتر موسی غنی‌نژاد، مهم‌ترین مشکل اقتصاد ایران را تحریف قیمت‌های نسبی می‌دانند. از نگاه این اقتصاددانان‌ برجسته، در نیم‌دهه گذشته، تحریف قیمت‌های نسبی با فرمول «قیمت‌گذاری» یا «اعمال یارانه‌ها» باعث شده است که هم تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان دچار سوءبرداشت شوند. در این شرایط هم رفاه خانوار تخریب شده و هم جریان سرمایه‌گذاری در تولید به سمت سوداگری در دارایی‌ها منحرف شده است. در شرایطی که قیمت‌های نسبی با تحریف روبه‌رو می‌شوند، میزان مصرف خانوارها از کالاهای مفید و ضروری کاهش می‌یابد، اما مصرف کالاهای غیرمفید در سبد خانوار رشد می‌کند. همچنین اختلال در قیمت‌های نسبی، تخریب منابع و سوداگری را نسبت به سرمایه‌گذاری مولد توجیه‌پذیر می‌کند.

ادامه نوشته

رالی صعودی آمارهای پولی

دنیای‌اقتصاد : آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد در آذرماه سال جاری رقم نقدینگی به ۴هزار و ۴۲۷هزار میلیارد تومان رسیده که به نسبت مدت مشابه سال گذشته رشد ۴/ ۴۱درصدی را ثبت کرده است. از سوی دیگر رقم پایه پولی نیز در پایان فصل پاییز سال جاری به رقم ۹/ ۵۶۰ هزار میلیارد تومان رسیده که رشد نقطه‌ای آن ۶/ ۳۷درصد بوده است. نگاهی به روند رشد نقطه به نقطه نقدینگی از ابتدای سال۹۷ تا پاییز۱۴۰۰ نشان می‌دهد اگرچه در برخی از ماه‌ها رشد نقدینگی کاهشی بوده است، اما ترند آن مثبت است و به‌طور میانگین حدود ۲۰ واحد درصد به نسبت مدت مشابه سال گذشته خود رشد داشته است. بنابراین به نظر می‌رسد اگر سیاستگذار به دنبال مهار تورم است، باید رشد نقدینگی را در حد رشد نقدینگی سال۹۷ کاهش دهد. از سوی دیگر، روند پایه پولی نیز در مدت مورد بررسی حاکی از صعودی بودن آن است. در واقع موتور چاپ پول از ابتدای سال۹۷ سرعت گرفته و از سرعت آن نیز کاسته نشده است.

ادامه نوشته

آژیر قرمز موتور اقتصاد

دنیای‌اقتصاد : مطابق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس «رشد موجودی سرمایه در سال‌جاری برای سومین سال متوالی منفی خواهد بود.» درحالی‌که میانگین بلندمدت «رشد بهره‌وری» نزدیک به صفر بوده، رشد اقتصادی در ایران متاثر از «رشد سرمایه‌گذاری» است. حال چراغ هشدار این سوخت اقتصاد هم روشن شده است. مطابق این گزارش، در سه سال۹۸ تا ۱۴۰۰ میزان استهلاک از تشکیل سرمایه سبقت گرفته و رشد موجودی سرمایه منفی گزارش شده است. بازوی پژوهشی مجلس در تحلیل این آمار عنوان می‌کند: ‌« ادامه این روند باعث نگرانی برای پشتیبانی از تحقق رشد اقتصادی بالا و دستیابی به اهداف رفاهی شده است. مطابق این گزارش، نرخ فقر در دهه۹۰ از رقم ۱۸درصد به ۲۹درصد افزایش یافته است.» این گزارش برای تغییر وضعیت موجودی سرمایه پیشنهاد می‌دهد «با در نظر گرفتن سیاست‌های بودجه‌ای، پولی، تجاری و ارزی مناسب در کنار اصلاحات ساختاری برای ثبات اقتصادی و کاهش نااطمینانی و فراهم کردن زمینه‌های مناسب جذب سرمایه‌گذاری خارجی، جلوی کاهش سرمایه‌گذاری گرفته شود.»

ادامه نوشته

فاصله ایران تا «بلوغ دیجیتالی»

شیب آرام شرکت‌های ایرانی در تحول دیجیتالی

بر اساس اين ارزيابي ميانگين امتياز بلوغ ديجيتالي شرکت‌هاي ايراني ۲/ ۲ از ۴ است

دنياي‌اقتصاد- هانیه تقی‌زاده : نتایج بررسی‌های انجام‌شده براساس مدل‌های جهانی ارزیابی بلوغ دیجیتال نشان می‌دهد شرکت‌های ایرانی با کسب امتیاز ۲/ ۲ از ۴، هنوز فاصله زیادی تا رسیدن به بلوغ دیجیتالی دارند. با این حال این روند با شیب نسبتا ملایمی رو به مثبت شدن است. این گزارش بر تسریع تحول دیجیتال و افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از کل اقتصاد تاکید کرده است.

ادامه نوشته

سقلمه و کاربردهای آن در بورس

سعید اسلامی بیدگلی/ کارشناس ارشد بازار سرمایه بسیاری از نظریه‌‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی و مالی بر پایه دو اصل انسان عاقل اقتصادی و بازارهای کامل بنا شده‌‌‌‌‌‌‌‌اند. سیر مطالعاتی توسعه نظریه اقتصاد و مالی رفتاری هم نشان می‌دهد که ابتدا سایمون عقلانیت کامل بازیگران و تصمیم‌گیران اقتصادی را زیر سوال برد و موضوع عقلانیت محدود را طرح کرد. پس از آن مطالعات مفصل و جذاب کانمن و تورسکی نشان داد که مفهوم انسان عاقل اقتصادی (که یکی از مهم‌ترین پیش‌‌‌‌‌‌‌‌فرض‌‌‌‌‌‌‌‌های توسعه تئوری‌‌‌‌‌‌‌‌های کلاسیک بود) با چالش‌های بسیاری مواجه است و انسان عادی در بسیاری از موقعیت‌‌‌‌‌‌‌‌های تصمیم‌گیری براساس منافع اقتصادی خود تصمیم نمی‌گیرد. همزمان اقتصاددانان مالی نیز کامل و کارآ بودن بازارهای مالی را نقد کردند.

ادامه نوشته

اردوغان در سراب «نئوفیشریسم»

دنیای‌اقتصاد- گروه اقتصاد بین‌الملل : هفته‌نامه اکونومیست در جدیدترین مقاله خود به نقد توجیه اقتصادی اخیر رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، برای سیاست پولی کاهش نرخ بهره در این کشور و ارتباط آن با تورم پرداخته است. از منظر این مقاله، اردوغان برای توضیح تصمیمات اخیر اقتصادی خود به یک تئوری به نام «نئو فیشریسم» اشاره می‌کند که بیشتر اقتصاددانان به آن به عنوان یک سراب نگاه می‌کنند و دهه‌‌‌ها تجربه، آن را نقض می‌کند. تئوری‌ای که به این نام مطرح شده، معتقد است که افزایش نرخ بهره در اقتصاد منجربه افزایش تورم می‌شود، موضوعی که اقتصاددانان آن را رد می‌کنند.

ادامه نوشته

جای خالی سقلمه در بورس

دنیای‌اقتصاد - محمدامین خدابخش : از زمانی که ریچارد اچ‌ تیلر و کاس آر سانستین کتاب «سقلمه» را به چاپ رساندند، ۱۴سال می‌گذرد و این روزها سیاستگذاران به این می‌اندیشند که چگونه می‌توان روی تصمیم‌گیری افراد تاثیر مثبت گذاشت، بدون آنکه آزادی آنها را سلب کرد. این مهم از آنجا حائز اهمیت است که رفتار انسان‌ها درکوتاه مدت بیش از آنکه عقلانی باشد، عموما تابع احساسات است و سرمایه‌گذاران بازارهای مالی عموما تحت‌تاثیر کمبود آگاهی و اطلاعات، ضعف در کنترل رفتارهای شخصی و همچنین ملاحظات اجتماعی به‌شکلی تصمیم می‌گیرند که به رفتارهای توده‌وار منتهی می‌شود. در بازارهای سهام نیز همواره شاهد انحرافات رفتاری میان معامله‌گران، نهادهای مالی و حتی سیاستگذاران هستیم. این مهم در بورس تهران همزمان با متغیرهای نابازارسازی همچون دامنه نوسان و دخالت‌های دستوری، شرایط بغرنجی را پدید آورده است. این در حالی است که به نظر می‌رسد پس از رفع این نابازارسازها می‌توان از تکنیک‌های «سقلمه» برای جهت دادن به انحرافات رفتاری فعالان بورسی استفاده کرد و تا حدودی از معاملات هیجانی در بازار سهام کاست.

ادامه نوشته

باخت دهه ۹۰ به سیاست

ریشه‌های باخت اقتصادی دهه ۹۰

دنیای‌اقتصاد : رصد آمارهای اقتصاد کلان نشان می‌دهد که دهه۹۰ از لحاظ تمام آمارهای مهم یکی از ضعیف‌ترین دهه‌های اقتصادی بوده است. بنابراین باخت دهه۹۰ به گواه آمارها، موضوع روشنی است که حتی با یک نگاه به آمارهای اصلی این موضوع، دریافت می‌شود. اما سوال مشخص این است که علل باخت اقتصادی دهه۹۰ چه بوده است؟ چرا اقتصادی که می‌توانست در زمان پنجره باز جمعیتی و افزایش اعتماد عمومی به سیاستگذار به یکی از اقتصادهای پیشرو تبدیل شود، کارنامه ضعیفی را ثبت کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد هم سیاستگذاری اقتصادی و هم بازخورد به سیاستگذار(یعنی هم دولت مستقر و هم منتقدان دولت مستقر) در این باخت سهیم هستند. سیاستگذار در مواردی که رویکردهای علمی را در سیاستگذاری اجرایی می‌کرد، به جای اینکه مورد همراهی و حمایت گروه‌های سیاسی قرار گیرد، با انتقادات تند آنان مواجه می‌شد؛ اما در زمانی که با رویکرد شبه‌علمی و پوپولیستی سیاستگذاری می‌کرد، اکثر گروه‌های سیاسی نیز با او همراه می‌شدند. نتیجه این شد که به مرور سیاستگذاری علمی متوقف و محیط برای تداوم سیاستگذاری شبه علمی و پوپولیستی فراهم شد.

ادامه نوشته

۱۰ خسارت دهه۹۰ به بازار مسکن

۱۰ ویرانی مسکن در ۱۰ سال

دهه متفاوت در انتظار بازار مسکن؟

دنیای‌اقتصاد- فرید قدیری : بازار مسکن دهه ۹۰ به‌خاطر دو دسته «سیاست‌های ناکارآمد» برای بازیگران اصلی این بخش به محل «سقوط» تبدیل شد؛ اما برای گروهی که تنها برنده «التهاب قیمت‌ها» به حساب می‌آیند، نقش «سکوی پرواز» را ایفا کرد. ۱۰خسارت در بخش مسکن طی یک دهه گذشته شناسایی شده است؛ از «جهش قیمت» در دو مقطع ناپیوسته که باعث تبدیل «حباب منفی» به «ابرحباب قیمت» شد تا «خروج بزرگ سرمایه‌گذاران ساختمانی از بازار ساخت‌وساز.» در فاصله ابتدا تا انتهای دهه۹۰، جای دو بازار مولد و غیرمولد ملکی در جذابیت سرمایه‌گذاری عوض شد.

ادامه نوشته

دیپلماسی اقتصادی چین

جمشید فرهنگ

مقد‌مه

وزیر امور خارجه ایران در سفری که اخیرا به چین داشت، ضمن اشاره به نقش مثبت چین و روسیه در حمایت از لغو تحریم‌ها در مذاکرات وین، شروع اجرای توافق جامع همکاری راهبردی بین چین و ایران را اعلام کرد. پیش از این وانگ‌یی، وزیر امور خارجه چین اعلام کرده بود که چین به حمایت خود از تقاضاهای منطقی ایران در مذاکرات هسته‌ای ادامه می‌دهد. یادآور می‌شود که پیش از این در شهریور ماه۱۴۰۰ وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگوی تلفنی با همتای چینی خود خواهان عملیاتی کردن توافق ۲۵ساله شده بود و آن زمان مقام چینی، پیگیری موارد توافق‌شده را وعده داده بود. به نظر می‌رسد اعلام خبر اجرایی کردن توافق ۲۵ساله در بحبوحه مذاکرات وین و همچنین تقریبا همزمان با آن، اعلام آمار رسمی واردات نفت‌خام چین از ایران طی سال گذشته، علی‌رغم محدودیت‌های آمریکا در این زمینه، نشان از علامت‌دهی به آمریکا در این برهه خاص داشته باشد. ازنگاه برخی نیروهای اصولگرا این نوع برخوردها از طرف چین می‌تواند به‌عنوان تلاش برای مقابله با آمریکا از طریق «ائتلاف‌سازی متوازن» تلقی شود. برخی دیگر پا را فراتر گذاشته و ضمن اشاره به «آغاز عصر جدید در روابط خارجی» ادعا می‌کنند که توسعه روابط همه‌جانبه چین و روسیه با ایران «دشمنان مستکبر غربی و برخی رقبای منطقه‌ای و حتی برخی افراد در داخل کشور را متحیر و غافلگیر کرده و به انفعال کشانده است.» آنها این اتفاقات را موفقیتی برای راهبرد «نگاه به شرق» می‌دانند.

ادامه نوشته

خیز تجارت با ۸ گروه اقتصادی

دنیای‌اقتصاد : تعاملات تجاری ایران با ۸گروه اقتصادی در سال جاری به ۸۸میلیارد و ۲۲۲میلیون دلار رسید. این رقم از خیز تجارت در ۹ماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته حکایت دارد. به نظر می‌رسد امیدواری ناشی از احیای برجام، موجب استقبال زودهنگام این کشورها از کالا و خدمات ایرانی و در ازای آن رشد فروش کالا و خدمات آنها به ایران شده است.

ادامه نوشته

بازندگان پایان کرونا

دنياي اقتصاد : هرچند در دوران کرونا برخی شرکت‌ها مانند زوم، نتفلیکس و پلوتون با خانه‌نشینی مردم و اشتیاق به استفاده از سرویس‌های آنلاین جزو برندگان پاندمی محسوب می‌شدند، اما با کمرنگ شدن نسبی کرونا در سراسر جهان و بازگشت کارکنان به محل کار حالا این شرکت‌ها با افت کاربر و ارزش روبه‌رو شده و جزو بازندگان پایان کرونا به شمار می‌آیند.

ادامه نوشته

افت تورم خوراکی‌‏های اصلی

انعکاس ثبات ارزی در تورم خوراکی‌‌ها

دنیای‌اقتصاد- احسان مرادی : بررسی‌ها نشان می‌دهد اغلب خوراکی‌ها در ۱۰ماه نخست سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل با افت تورم روبه‌رو شدند. به نظر می‌رسد یکی از دلایل اصلی کاهش نرخ تورم خوراکی‌ها، ثبات نرخ ارز در سال جاری نسبت به سال گذشته بوده است. میزان رشد نرخ ارز در ۱۰ماه نخست سال جاری نسبت به سال قبل ۴۷واحد درصد کاهش یافته است.

ادامه نوشته

تصویر آماری از دهه۹۰

دنیای‌اقتصاد : بررسی آمارهای اقتصاد کلان در دهه۹۰ حاکی از آن است که در این دهه یکی از ضعیف‌ترین عملکردهای اقتصادی ثبت شده است. درآمد سرانه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های رفاه در این دهه یک روند نزولی را داشت؛ به‌نحوی‌که این رقم از ۴/ ۷میلیون تومان در ابتدای این دهه به ۷/ ۴میلیون تومان در پایان دهه رسیده است. میزان تشکیل سرمایه به قیمت ثابت در سال۹۰ به میزان ۱۷۱هزار میلیارد تومان بوده، اما در پایان سال۹۹ این رقم به ۱۰۰هزار میلیارد تومان رسیده و حتی در دو سال۹۸ و ۹۹، میزان استهلاک سرمایه از تشکیل سرمایه بیشتر بوده است. در دهه ۹۰، نرخ تورم دو قله تورمی حدود ۴۰درصد را ثبت کرد؛ حال آنکه در سال‌های قبل تنها در دهه۷۰ نرخ تورم به بالای ۴۰درصد رسیده بود. متوسط رشد اقتصادی نیز در دهه۹۰ تقریبا صفر بوده که این رقم برای دهه۸۰ رقمی حدود پنج درصد گزارش شده است.در دهه۹۰ نیمی‌از سال‌ها با رشد منفی سپری شد.

ادامه نوشته

حباب ملکی برسر دوراهی

مسیر برگشت دماسنج مسکن

رابطه از دست رفته «قیمت به اجاره» با جهش اجاره‌‌‌بها احیا می‌شود یا با تخلیه حباب؟

دنیای‌اقتصاد : مخالفان «بازگشت بازار مسکن به شرایط طبیعی قبل از جهش قیمت» بعداز ناکامی در القای «حباب صفر» اکنون با پذیرش «وجود حباب قیمت در بازار املاک پایتخت» ادعای تازه‌ای مطرح می‌کنند. گفته می‌شود «حباب قیمت مسکن از مسیر صعود تند اجاره‌بها در آینده، تخلیه می‌شود.» «دنیای اقتصاد» برای راستی‌آزمایی این فرضیه، سه شاهد را مورد بررسی قرار داد؛ الگوی نوسان اجاره‌بها، عوامل موثر بر آن و روند حرکتی تورم مسکن، تورم اجاره و تورم عمومی. نتایج توضیح می‌دهد که قیمت مسکن در مسیر برگشت از اضافه‌پرش، چگونه از دوراهی عبور می‌کند.

ادامه نوشته

پایان تلخ رفاه مصنوعی

سهند وفایی وضعیت اقتصادی خانوار در هر کشوری نشان‌دهنده این موضوع است که سیاست‌های اقتصادی آن کشور به چه شکل بوده است. اگر به اقتصاد کشورهای دنیا در نیم‌قرن اخیر نگاه کنیم، کشورهایی وجود داشتند که حتی تا سه یا چهار دهه گذشته، نتوانسته بودند امکانات اولیه رفاه خانوار خود را تامین کنند و اکثر این خانواده‌ها زیر خط فقر قرار داشتند؛ اما سیاستگذاری خوب، توانست معیشت این خانوارها را نجات دهد. کره‌جنوبی، چین و حالا کشورهای در حال توسعه از شرق آسیا و آفریقا از یک ابزار مهم برای بهبود رفاه خانوارها استفاده کردند. کشورهایی نیز وجود دارند که نه تنها با وجود منابع فراوان نتوانستند رفاه خانوار را افزایش دهند، بلکه سیاستگذاری اشتباه باعث شده است که از سطح رفاه گذشته نیز کاسته شود. اما سوال ساده این است که چرا برخی کشورها در افزایش رفاه خانوارها موفق بودند و چرا برخی کشورها شکست می‌خورند؟

ادامه نوشته

میانبر مخرب رفاه خانوار

دنیای‌اقتصاد : افزایش رفاه خانوارها، یکی از دغدغه‌های اصلی سیاستگذاران بوده است. اصولا سیاستگذاری برای افزایش رفاه خانوارها از دو مسیر صورت می‌گیرد: یکی با رویکرد علمی و دیگری با رویکرد شبه‌علمی که به یک «میانبر» شباهت دارد. رویکرد علمی این است که رشد اقتصادی کشورها افزایش یابد و با بزرگ شدن حجم اقتصاد، درآمد سرانه افراد نیز رشد کند. اما رویکرد شبه‌علمی این است که سیاستگذاران برای بهره‌مندی بیشتر خانوارها از کالاها، قیمت‌ها را در کنترل خود بگیرند. در رویکرد دوم، عمدتا دو نوع کالا با قیمت دستوری عرضه می‌شود یا کالاها قابل مبادله هستند که سیاستگذار در صورت افزایش تقاضا شروع به واردات می‌کند یا در انحصار دولت است که باید عرضه آن به‌صورت مستمر افزایش یابد. درنهایت اختلال در قیمت‌گذاری شرایط را برای ایجاد یک شوک بزرگ فراهم می‌کند که به‌دلیل ناتوانی در عدم تامین کالاها از سوی سیاستگذار صورت گرفته و این شوک باعث ایجاد نارضایتی عمومی می‌شود. بازنده روش دوم، سیاستگذار، مردم و درنهایت اقتصاد است.

ادامه نوشته

خروجی «تا به تا» در ۲ بازار

پادزهر رکود مسکن

خوراک صعود پایدار بازار سرمایه در اسارت ملاکان بازار مسکن

دنیای اقتصاد: شاخص «قیمت بر بازده» در دو بازار مهم کشور، «تا به تا» و برعکس معیارهای جهانی در حال حرکت است. این شاخص که در بورس‌های جهانی بین‌ ۱۵ تا ۲۰ مرتبه است، در بورس تهران با تعدیل ۷۵ درصدی طی ۵۳۴ روز گذشته، به عدد ۵ نزدیک شده است. در بازار مسکن نیز در حالی شاخص قیمت بر بازده، اعداد نزدیک به ۳۰ واحد را نشان می‌دهد که عرف جهانی آن بین ۱۵ تا ۲۰ است. این دو خروجی نشانگر «خطای دید سیاستگذاری» به این دو بازار است و نشان می‌دهد که متولیان اقتصادی هم در خصوص کیفیت تصمیمات و هم فرجام آن‌ شکست خورده‌اند؛ جایی که به جای افزایش اصولی و بنیادی این نسبت در بازار سهام، شاخص قیمت بر بازده مسکن سر به فلک کشیده است. این در حالی است که سیاستگذار می‌تواند با دو راهکار «جذاب‌سازی تشکیل سرمایه ثابت» یا همان سرمایه‌گذاری در فعالیت مولد و همزمان با آن «جاذبه‌زدایی از فعالیت‌های غیرمولد»، این دو بازار و در نهایت اقتصاد کشور را نجات دهد.

ادامه نوشته

سیاست پولی موثر

دکتر پویا جبل‌عاملی رسیدن به سیاست پولی مطلوب با شناسایی ریشه تورم کنونی میسر است. هنر سیاستگذار آن است که با مدل‌سازی و ساده‌سازی شرایط به راهی واضح دست یابد که برای تکوین سیاست موثر، به آن نیازمند است. بگذارید پیش از بیان علل تورم، موضع خود را با سیاست پولی روشن کنیم. در یک تعریف بی حد و حصر، سیاست پولی می‌تواند شامل استفاده از هر ابزاری باشد که بانک مرکزی برای ایجاد ثبات قیمتی به آنها دست می‌یازد. در این تعریف سیاست ارزی، کنش‌های نظارتی، تعیین سقف برای ترازنامه‌های بانکی و... جزئی از سیاست پولی می‌شود. اما مشکل این تعریف عدم تمرکز بر ابزارهای مستقیمی است که بانک مرکزی با آنها سروکار دارد و انتظار است که به‌واسطه این ابزار به ثبات دست یابد. از این رو بگذارید تعریفی خالص‌تر از سیاست پولی را مانند یک بانکدار بانک مرکزی، در ذهن داشته باشیم و بر ابزار نرخ بهره در بازار وام‌های بسیار کوتاه‌مدت برای رسیدن به ثبات قیمتی تمرکز کنیم.

ادامه نوشته

دو متغیر برونزا در بازار مسکن

منبع رشد تورم پنهان ملک

کاهش فایل‌‌‌های فروش آپارتمان در دی ماه؛ رشد «قیمت پیشنهادی»

دنیای‌اقتصاد : تحولات یک ماه گذشته بازار معاملات مسکن از اثرگذاری دو متغیر برونزا حکایت دارد. آمارهای به‌دست آمده از «مرحله مقدماتی معاملات مسکن» در دی ماه نشان می‌دهد، روند افزایش «فایل فروش» در این ماه متوقف شد و تمایل به عرضه کاهش هر چند خفیف پیدا کرد. همچنین «تورم ماهانه پنهان» در بازار مسکن نیز به بالاترین سطح از ابتدای ۱۴۰۰ رسید. این دو اتفاق مشخص می‌کند،‌ یک سمت معاملات- بازیگران عرضه- عمدتا تحت تاثیر شرایطی قرار گرفتند که «سیاست‌های پولی و اقتصادی» از یک‌سو و «بازدهی بازارهای موازی» از سوی دیگر شکل دادند.

ادامه نوشته

تغییر ریل صندوق ارزی؟

پایان بیراهه صندوق ارزی؟

دنیای‌اقتصاد : رئیس هیات عامل صندوق توسعه‌ ملی در یک نشست خبری با تشریح تجارب موفق صندوق‌های ثروت ملی دنیا، دلایل انحراف منابع در صندوق توسعه ملی را تشریح کرد. به گفته مهدی غضنفری، تفاوت اصلی صندوق توسعه ملی ایران با صندوق‌های موفق دنیا، چگونگی بهره‌گیری از منابع است. از نگاه او، صندوق توسعه ملی منابع خود را به شکل تسهیلات ارزی و ریالی پرداخت کرده و در پروژه‌های خارجی و داخلی سرمایه‌گذاری نکرده است، این در حالی است که صندوق‌های موفق دنیا، همواره در پروژه‌های موفق و سودآور، سرمایه‌گذاری می‌کنند. بنابراین ضرورت دارد که برای صیانت از منابع، یک تغییر رویکرد در ماموریت صندوق صورت گیرد. به گفته او، صندوق توسعه ملی در هیچ طرحی به صورت مستقیم تسهیلات‌دهی نکرده و این موارد از طریق بانک‌ها صورت می‌گیرد، تا در صورت عدم بازپرداخت تسهیلات از سوی مشتری، این ریسک بر دوش بانک‌ها باشد. اما در عمل اکثر بانک‌ها به این وظیفه عمل نکردند، در نتیجه، صندوق با مشکل بازپرداخت تسهیلات روبه‌رو شده است.

ادامه نوشته

بسته پرخطا برای رونق

دنیای‌اقتصاد- محمدحسین شاوردی : وزارت صمت هفته گذشته در جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت از بسته‌ای رونمایی کرد که با هدف مانع‌زدایی و حمایت از تولید تنظیم شده است. تمرکز اصلی این بسته بر پنج حوزه «تامین مالی»، «مالیات»، «تامین اجتماعی»، «زیرساخت‌های تولید» و «کسب‌وکار» است. دولت در حالی مصمم است که این بسته پیشنهادی را به سرعت تصویب و اجرا کند که مهمترین سوال این است که آیا این بسته برای رونق تولید نتیجه‌بخش است؟ به نظر می‌رسد دولت با راه‌حل‌های تکراری در صدد رفع موانع تولید است. ارزیابی‌ها حاکی است، این بسته پر از خطا، ‌اهداف مثبت دولت برای رونق تولید را محقق نمی‌کند. تحلیل کارشناسان نیز نشان می‌دهد که یک خطای اصلی در این بسته به بعد فنی آن باز می‌گردد. جایی که در متن بسته هیچ اشاره‌‌ای به صادرات‌محور شدن بنگاه‌های مورد حمایت و لزوم پیوند میان سیاست صنعتی، تجاری و سیاست ارزی نشده است. خطای بزرگ دیگر این بسته به بعد نظری آن برمی‌گردد که به رقابت توجهی ندارد.

ادامه نوشته

آلارم زمستانی چرخش تورم

دنیای‌اقتصاد : بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، پس از سه ماه روند نزولی تورم در پاییز سال جاری، سرانجام نرخ تورم ماهانه و نقطه‌ای در نخستین ماه زمستان افزایشی شد. در دی‌ماه، نرخ تورم ماهانه ۴/ ۲درصد و نرخ تورم نقطه‌ای ۹/ ۳۵ درصد گزارش شد تا نسبت به آذر ماه افزایش ۷/ ۰واحد درصدی را ثبت کنند. به نظر می‌رسد افزایش زمستانی سطح تورم، به‌دلیل حرکت ماشین چاپ پول با سوخت جدید باشد که بانک مرکزی در گزارش تحولات اقتصاد کلان به آن اشاره کرده است.

ادامه نوشته

سوخت جدید موتور چاپ پول

دنیای‌اقتصاد : بانک مرکزی در گزارش تحولات اقتصاد کلان نسبت به اثرگذاری ناترازی مالی به ناترازی بانک‌ها و اثر آن بر افزایش متغیرهای پولی هشدار داد. بانک مرکزی در متن گزارش خود تاکید کرده است: «با توجه به روند کاهنده حجم روزانه معاملات بازار (بین بانکی) که در پی کاهش منابع در دسترس بانک‌ها (ناشی از شکاف میان جریان درآمدی و هزینه‌ای دولت و در نتیجه ناترازی ذخایر بانک‌ها) از شهریورماه آغاز شده بود، بانک مرکزی در راستای حمایت از دالان نرخ سود و همچنین جلوگیری از افزایش بی‌رویه نرخ سود بازار، اقدام به انجام عملیات بازار باز در راستای تامین نقدینگی مورد نیاز بانک‌ها کرد.

ادامه نوشته