مشروح گزارش صندوق بین‌المللی پول از 12 شاخص‌ اقتصادی ایران در سال 2017

صندوق بین‌المللی پول در جدیدترین گزارش به بررسی 12 شاخص اقتصادی ایران پرداخته و از افزایش اندک سهم ایران از اقتصاد جهان، افزایش سرمایه‌گذاری، پس‌اندازهای ملی، تراز حساب جاری، کاهش درآمدها و مخارج دولت، کاهش رشد واردات و صادرات و بدهی ناخالص دولت خبر داد.

به گزارش خبرنگار اقتصاد بین‌الملل فارس، صندوق بین‌المللی پول در جدیدترین گزارش، برآورد خود از 12 شاخص‌ کلان اقتصادی ایران در سال 2017، و پیش‌بینی تا پایان سال 2018 را منتشر کرد.

بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2017 به 431 میلیارد و 920 میلیون دلار رسیده است. این رقم برای سال 2016 بالغ بر 404 میلیارد  و 447 میلیون دلار بوده است اما این رقم در سال 2018 کاهش خواهد یافت و به 418 میلیارد و 875 میلیون دلار خواهد رسید.

* کاهش رشد اقتصادی به یک سوم

بر اساس این گزارش، رشد اقتصادی ایران در سال 2017 به 4.3 (4.278) درصد کاهش یافته است. صندوق رشد اقتصادی ایران در سال 2016 را  12.5 درصد اعلام کرده است.

در عین حال این نهاد بین‌المللی از کاهش رشد اقتصادی ایران در سال 2018 به 4 (4.00) درصد خبر می‌دهد.

ادامه نوشته

شکل‌گيري قدرت در نهادهاي مدني مجازي

شرق - ليلا مرگن نوشت: محسن رناني، اقتصاددان که به گفته خود يک دهه قبل، پيش‌بيني کرده بود پول کاغذي تا ٢٠ سال آينده از اقتصاد جهان حذف مي‌شود، با توسعه فضاي مجازي و ايجاد نهادهاي مجازي، اين پيشگويي خود را تغيير داده و امروز معتقد است که کاغذ فقط تا چند سال آينده در مبادلات تجاري در قالب پول ردوبدل خواهد شد. او که ديروز در نشست «نقش نهادهاي مدني در آينده توسعه ايران» سخن مي‌گفت، از حذف پول کاغذي در يکي از کشورهاي اروپايي خبر داد. اين اقتصاددان گفت در نخستين گام‌ها پول‌هاي الکترونيک از سوی دولت‌ها تهيه مي‌شوند، اما به‌سرعت نهادهاي مدني و خود مردم توليد اين شکل از پول را برعهده خواهند گرفت. او در اين نشست، شکل‌گيري نهادهاي مدني را حاصل حرکت جامعه سنتي به سمت مدرن تعريف کرد و به بررسي تحولات نهادهاي مدني در ايران پرداخت. به گفته اين اقتصاددان، نهادهاي مدني مجازي به‌سرعت در ايران در حال شکل‌گيري‌اند. نهادهاي مجازي يکي از قدرتمندترين حوزه‌ها را شکل مي‌دهند و اين نهادها حتي بر نحوه تعاملات اقتصادي جهان نيز تأثيرگذار خواهند بود.

ادامه نوشته

گریز استارت‌آپی از ترافیک پایتخت

دنیای اقتصاد : استارت‌آپ‌‌های شهری با ارائه ۶ نوع خدمت مجازی در پایتخت، امکان خرید روزانه کالا و خدمات «بدون تردد در معابر شهر» را برای تهرانی‌ها فراهم کردند. جزئیات فعالیت ۳۲ استارت‌آپ - که فهرست آنها در سایت شهرداری آمده است - نشان می‌دهد تهرانی‌ها برای خرید مواد غذایی، خدمات خانگی و همچنین خدمات حمل‌ونقلی و حتی پزشکی می‌توانند به جای رفت و آمد فیزیکی در خیابان‌های پرترافیک، از مسیرهای مجازی نیاز خود را تامین کنند. این مسیرها به حذف حداقل ۱۰ درصد از سفرهای درون‌شهری و فراهم شدن اوقات فراغت برای شهروندان می‌انجامد.

ادامه نوشته

گذار جمعیت از تورم جوانی

دنیای اقتصاد : هرم سنی جمعیت کشور در سال ۱۳۹۵، گذار جمعیت از تورم جوانی را نمایان می‌کند. براساس گزارش مرکز آمار، پرجمعیت‌ترین گروه سنی کشور از رده خیلی جوان به جوانان و بزرگسالان در حال تغییر است. اتفاقی که معادلات را برای برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران تغییر می‌دهد؛ چراکه در آینده‌ای نه‌چندان دور، جمعیت غالب کشور می‌تواند متعلق به سالمندان باشد. همچنین با ورود متولدین دهه ۶۰ به سن باروری، اکنون جمعیت گروه سنی ۴-۰ ساله در حال رشد است که از نظر مرکز آمار، این پدیده موقتی است.

ادامه نوشته

دلار درد امروز و هر روز اقتصاد ایران

دکتر حسین توکلیان چند وقتی است که مساله ارز امان اقتصاد ایران را بریده به‌نحوی که در برخی موارد حتی خرید و فروش کالاهایی که ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با ارز دارند، به حالت تعلیق درآمده است. این نه بار اولی است که مردم ایران آن را تجربه می‌کنند و (به زعم نویسنده) نه آخرین باری خواهد بود که شاهد آن خواهیم بود. به نظر می‌رسد این درد همچون سرطانی است که در بدن بیمار اقتصاد ایران رخنه کرده است.

ادامه نوشته

سرمشق روسی در نوسان ارزی

دنیای اقتصاد : روسیه هفته گذشته یک شوک ارزی جدید را تجربه کرد. نرخ برابری دلار به روبل در کمتر از ۷۲ ساعت از ۵۸ به ۶۵ رسید. تضعیف نزدیک به ۱۲ درصدی پول ملی روسیه نسبت به دلار آمریکا تحت‌تاثیر ریسک‌های سیاسی و تنش‌های ژئوپلیتیک رخ داد. عمق شوک ارزی هفته قبل با توجه به بی‌سابقه بودن این میزان تضعیف روبل در برابر دلار از سال ۱۹۹۹ میلادی محرز می‌شود. همزمان با ریزش روبل و شاخص سهام روسیه، فشارهای زیادی از سوی منتقدان و سرمایه‌گذاران بر بانک مرکزی روسیه وارد می‌شد که خواستار مداخله سیاست‌گذاران پولی برای توقف بحران ارزی بودند؛ اما «الویرا نابیولینا»، رئیس این نهاد در برابر فشارها مقاومت کرد. استراتژی او در واکنش به شوک ارزی، «نظارت موثر، بدون مداخله» معرفی شد. استراتژی بانک مرکزی بدون دخالت دولت روسیه به اجرا درآمد. نابیولینا عدم مداخله را بهترین شیوه برخورد با بحران ارزی ناشی از ریسک‌های سیاسی، خارجی و ژئوپلیتیک عنوان کرد. او استفاده عجولانه از ابزار پولی را منجر به تشدید بحران می‌دانست. پیش‌بینی رئیس بانک مرکزی روسیه از چرخه بحران جدید، نوسان شدید در روزهای ابتدایی، تطبیق بازارهای مالی با شرایط جدید و در نهایت بازگشت به شرایط عادی بود. استراتژی نابیولینا با توجه به بازگشت بخش زیادی از قدرت روبل، موفقیت‌آمیز توصیف شده است.

 

روبل روسیه هفته گذشته با یک شوک ارزی مواجه شد. نرخ برابری دلار به روبل در طول این هفته از ۵۸ تا ۶۵ نوسان کرد که تضعیف نزدیک به ۱۲ درصدی روبل را نشان می‌داد. افت روبل در این بازه، از سال ۱۹۹۹ میلادی بی‌سابقه محسوب می‌شود. در این شرایط، واکنش بانک مرکزی روسیه به نزول تاریخی روبل بسیار جالب بود. رئیس این نهاد پولی پرسش‌های مطرح شده در رابطه با ریزش روبل را با معرفی استراتژی نظارت بدون مداخله پاسخ داد. «الویرا نابیولینا»، رئیس بانک مرکزی روسیه که فرماندهی خروج از بحران سال ۲۰۱۴ میلادی را با نمره قبولی در کارنامه خود ثبت کرده بود، عدم مداخله در مکانیزم بازار آزاد و حفظ نظام نرخ ارز شناور را به‌عنوان اولویت بانک مرکزی معرفی کرد. او روند نوسانات را طبیعی ‌دانست و پایان روند نزولی روبل را در آینده نزدیک وعده داد. عدم مداخله سیاست‌گذاران پولی در عین نظارت بر روند بازار در نهایت با فروکش تب شوک ارزی موثر واقع شد. نابیولینا استفاده از ابزارهای پولی در شرایطی که ریسک‌های خارجی و سیاسی دلیل نوسانات هستند را بی‌دلیل عنوان کرد و بیشتر بر کاهش هراس در بازارها تمرکز داشت. عدم سراسیمگی بانک مرکزی روسیه، پیشینه موفق این نهاد و اعتماد عمومی به سیاست پولی که بدون دخالت دولت اجرا می‌شود، از جمله دلایل موفقیت بانک روسیه در راستای مقابله با شوک‌های ارزی هستند. البته حساسیت بالای روبل به نااطمینانی‌های سیاسی و تنش‌های ژئوپلیتیکی که از تقابل بلوک شرق و بلوک غرب ناشی می‌شود، امکان تضعیف مجدد روبل در روزهای آتی را فراهم خواهد کرد.

ادامه نوشته

حساب سرمایه زیر ذره‌بین

دنیای اقتصاد : بررسی آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد در دو سال اخیر، میزان حساب سرمایه و تغییر در ذخایر بین‌المللی به‌شدت کاهش یافته است. مطابق این آمارها، کفه خروجی و ورودی سرمایه بیشتر به نفع خروج سرمایه سنگینی کرده است؛ در نتیجه این منابع یا به وسیله تقاضای خرد از جریان اقتصاد کشور خارج شده یا راه خروج از مرزها را در پیش گرفته است. همچنین سیاست‌های مداخله‌گرایانه برای کنترل ارز، باعث شده سطح ذخایر بین‌المللی کاهش یابد که ریشه این دو رفتار، فقدان سیاست مناسب ارزی بوده است.

ادامه نوشته

روایت رسمی از ورود برندها

دنیای اقتصاد : همکاری ۳۳ برند خارجی پوشاک با تولیدکنندگان داخلی در راستای دستورالعمل ثبت برندهای پوشاک خارجی در کشور نهایی شد. رشد قارچ‌گونه برندهای خارجی پوشاک در کشور و عدم امکان رصد این کالا موجب شد تا در راستای حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان داخلی دو طرح «شناسنامه‌دار کردن کالای وارداتی براساس کد (۱GS) و شناسایی برند‌های پوشاک در کل کشور» در دستور کار قرار گیرد.

ادامه نوشته

آخرین فرصت نظام مالی

فاطمه مهجوریان کارشناس مبارزه با پولشویی ۱۰ سال پیش در ۹ اسفند ۱۳۸۶، تعداد اندکی از کارشناسان، وب سایت گروه ویژه اقدام مالی (از این پس «گروه ویژه» نامیده می‌شود) را چک می‌کردند تا ببینند بیانیه این گروه روی سایت قرار گرفته یا خیر و از آن مهم‌تر موضع آن نسبت به ایران چیست. اما یک دهه بعد، در ۴ اسفند ۱۳۹۶، به غیر از متخصصان این حوزه، روزنامه‌نگاران، مسوولان و افراد دیگری نیز در انتظار این بیانیه بودند.

ادامه نوشته

ضرورت پایبندی به «حقوق نرم»

دکتر شکوه حسین آبادی مشاور مدير عامل بانك خاورميانه در امور حقوقي و مبارزه با پولشويي- وكيل پايه يك دادگستري گروه ویژه اقدام مالی Financial Action Task Force(FATF)i نهادی بین‌الدولی است که در سال ۱۹۸۹ میلادی با هدف مبارزه با پولشویی ایجاد شد. البته در سال‌های بعد به‌ویژه بعد از حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ میلادی، مقابله با جرائم مالی دیگر نظیر تامین مالی تروریسم و اشاعه سلاح‌های کشتار جمعی را در ماموریت کاری خود قرار داد.

ادامه نوشته

۱۰ ویژگی نسل نو شهرهای جدید

دنیای اقتصاد : تجربه کشور پیشرو در برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری برای «شهرهای جدید هوشمند»، به مدیران وزارت راه و شهرسازی ارائه شد. نسل نو شهرهای جدید مطابق استانداردهای «شهر هوشمند» باید ۱۰ ویژگی داشته باشد. اولین گام، نیازسنجی جمعیتی - کشش تقاضای سکونتی در منطقه مورد نظر برای احداث شهر جدید - است. همچنین خدمات شهری و مراکز شغلی در «شهر هوشمند» بر پایه فناوری‌های نوین و استارت‌آپ‌ها استوار است. مدل‌های متفاوت تامین مالی برای انواع ساخت‌و‌سازها و خرید مسکن نیز ویژگی‌های دیگر یک «شهر هوشمند» است.

ادامه نوشته

مدل ژاپنی جهش صنعتی

دنیای اقتصاد : بررسی تجربه ژاپن در انتقال از سیاست‌های صنعتی سنتی به سیاست‌های صنعتی دانش‌بنیان، جهش صنعتی را اثبات می‌کند. این کشور از دهه ۱۹۷۰ به سمت اقتصادی سرمایه‌محور و دانش‌بنیان حرکت کرد. یکی از جنبه‌های مهم اتخاذ این سیاست، توجه به تغییرات اقتصاد جهانی و ماهیت تولید در اقتصاد مدرن بود. با اتخاذ سیاست‌های صنعتی جدید از طریق اصلاح قوانین، ترویج ادغام و مالکیت، مقررات‌زدایی، ترویج عقلانیت و متنوع‌سازی فعالیت صنعتی و کاهش مالیات شرکت‌ها، دولت ژاپن توانست بر افزایش رقابت‌پذیری صنایع تمرکز کند.

ادامه نوشته

پل ارتباطی بازار پول و ارز

دنیای اقتصاد : کارشناسان معتقدند در سال‌های گذشته بانک مرکزی از دو ابزار تغییر نرخ سود بانکی و تزریق ارز، برای کنترل نرخ ارز استفاده کرده است؛ اما می‌توان با بهره‌گیری از روش‌های نوین شرایط مطلوب را در بازارها ایجاد کرد و در این خصوص می‌توان از توسعه بازار بدهی بهره جست. همچنین به اعتقاد این کارشناسان، تعدیل تدریجی نرخ ارز باعث می‌شود نیازی به فشار بر منابع بانکی برای کنترل این بازار وجود نداشته باشد و اصلاحات بانک‌ها، مستقل از شرایط بازار ارز صورت گیرد.

در روزهایی که تب و تاب نوسانات ارزی در کشور بالا گرفته،  سالنامه «دنیای‌اقتصاد» میز گردی با حضور پرویز عقیلی‌کرمانی اقتصاددان و محمد فطانت رئیس سابق سازمان بورس برگزار کرد که در آن به بررسی وضعیت بازار ارز، همبستگی نرخ ارز به نرخ سود بانکی و تاثیر اقدامات بانک‌مرکزی در برگرداندن آرامش به بازار پرداخته است.

ادامه نوشته

کیش بهره و دلار به اردوغان

دنیای اقتصاد : در‌حالی‌که اقتصاد ترکیه پس از اصلاحات اقتصادی از سال‌های ۲۰۰۱ میلادی به بعد روند رو‌به‌رشدی را سپری کرده است، با این‌وجود به‌نظر می‌رسد مداخله رئیس‌جمهور ترکیه در امور اقتصادی نه‌تنها می‌تواند منجر به پایان این دوران شکوفایی شود، بلکه یک عقبگرد اقتصادی برای این کشور در پی خواهد داشت. اگرچه اقتصاد ترکیه در ادامه روند ۸ ساله ثبت رشد اقتصادی مثبت توانست بیشترین رشد اقتصادی را در بین کشورهای عضو گروه ۲۰ تجربه کند، مدل رشد اقتصادی مبتنی‌بر اختیارات و دخالت‌های اردوغان در سیاست‌گذاری پولی و ارزی ترکیه در کنار تغییرات سیاسی و تهدیدات منطقه‌ای، چشم‌انداز آتی اقتصاد ترکیه را تیره و تار کرده است؛ پرده‌تاری که صعود نرخ تورم جزو اولین نشانه‌های آن است. به عقیده کارشناسان، تاکید اردوغان بر تداوم سیاست‌های انبساطی بیش از ظرفیت واقعی اقتصاد، وضعیتی موسوم به «برافروختگی اقتصادی» را در ترکیه به‌وجود آورده است. در نبود ظرفیت برای افزایش بهره‌وری متناسب با تقاضا، بخش عمده افزایش تقاضا به صورت صعود قیمت‌ها نمود پیدا خواهد کرد. افزون بر این تجربه نشان داده است که پرده‌پایانی «برافروختگی اقتصادی» یک دوره رکودی است. دورانی که هیچ سنخیتی با تجربه دهه پیشین ترکیه ندارد. «دنیای اقتصاد» در این گزارش اثر سیاست‌های اردوغان بر اقتصاد ترکیه را بررسی کرده است.

 

ادامه نوشته

چهار نابودگر کالا‌ی ایرانی

دنیای اقتصاد : دستیار ویژه رئیس‌جمهور در امور اقتصادی ۴ نابودگر تولید کالای ایرانی را معرفی کرد. مسعود نیلی «سیاست‌های ارزی نادرست»، «فقدان تعامل تجاری، مالی و تولیدی با جهان»، «نظام ناکارآمد بنگاهداری داخلی» و «محیط نامساعد اقتصاد کلان» را در چند دهه گذشته به‌عنوان عوامل تضعیف‌کننده تولید ردیابی کرده است. از نظر این اقتصاددان، هر کدام از اجزای این پازل، بخشی از زنجیره تولید را مخدوش کرده و عملا سیاست‌های حمایتی از تولید را بی‌اثر کرده‌اند. سیاست‌های تثبیت‌ ارزی طی این سال‌ها عملا قابلیت رقابت را از کالای ایرانی ربوده است. راهکار دولت‌ها برای این نقصان نیز، افزایش تعرفه واردات بوده که خود پدیدآورنده قاچاق و زمینه‌های فساد در اقتصاد کشور شده است. از طرفی عدم تعامل سازمان‌یافته تجاری با خارج از کشور و وجود قیمت‌های مختلف کالای وارداتی، فرصت محاسبات دقیق را از تولیدکننده داخلی گرفته و موقعیت رقابتی او را تضعیف کرده است. همچنین وجود جهت‌گیری‌های سیاسی در مدیریت بنگاه‌های بزرگ، صفت «بهینه» را از تولید ایران دور کرده و افت کیفیت را برای کالای ایرانی به ارمغان آورده است. در نهایت نیز وضعیت نامطلوب شاخص‌های کلیدی اقتصاد ایران، یک فضای عدم‌قطعیت شدید را برای بنگاه‌های تولیدی تصویر کرده است.

 

ادامه نوشته

چند درصد جمعیت ایران در «فقر مطلق» هستند؟

یک پژوهشگر و استاد دانشگاه خط فقر مطلق برای یک خانواده چهار نفره شهری در سال ۹۶ را حدود چهار میلیون تومان اعلام کرد و گفت: بر اساس محاسبات صورت گرفته در سالهای اخیر، ۳۳ درصد جمعیت کشور دچار «فقر مطلق» هستند.

خبرگزاری ایسنا: یک پژوهشگر و استاد دانشگاه خط فقر مطلق برای یک خانواده چهار نفره شهری در سال ۹۶ را حدود چهار میلیون تومان اعلام کرد و گفت: بر اساس محاسبات صورت گرفته در سالهای اخیر، ۳۳ درصد جمعیت کشور دچار «فقر مطلق» هستند.

حسین راغفر افزود: مطالعات نشان می‌دهد خط فقر مطلق برای مناطق محروم ۵٠ درصد مناطق شهری و حدود دو میلیون تومان است.

ادامه نوشته

کارنامه ۹۶ تجارت

دنیای اقتصاد : آمارهای رسمی از کارنامه تجارت خارجی ایران در سال ۹۶ اعلام شد. براساس آمار اعلام شده از سوی متولیان تجارت کشور، حجم کل صادرات در سال ۹۶ به ۴۷ میلیارد دلار و حجم کل واردات هم به ۵۴ میلیارد دلار رسیده که از تراز تجاری منفی هفت میلیارد دلاری حکایت دارد. اما سوال این است که چرا هدفگذاری‌ ۵۳ میلیارد دلاری برای صادرات در این سال ۹۶، محقق نشده است؟

ارزیابی کارنامه تجارت خارجی کشور نشان می‌دهد در بخش‌های صنعت و معدن صادرات رشد ۲۲ درصدی را تجربه کرده است، اما به‌گفته رئیس سازمان توسعه تجارت کشور به دلیل اینکه حجم صادرات میعانات گازی و پتروشیمی با افت مواجه شده، اهداف صادراتی سال ۹۶ نیز در کل محقق نشده است. بررسی‌ گزارش عملکرد ۱۲ ماهه سال ۹۶ حاکی از آن است که ۸۸ درصد از هدفگذاری ۵۳ میلیارد دلاری بخش صادرات محقق شده است. صورت وضعیت ۱۲ ماهه تجارت خارجی کشور از سوی رئیس سازمان توسعه تجارت ایران اعلام شد. به‌گفته مجتبی خسروتاج، حجم واردات در سال ۹۶ به ۵۴ میلیارد دلار رسیده و باتوجه به صادرات ۴۷ میلیارد دلاری، تراز تجاری کشور منفی هفت میلیارد دلار است.

ادامه نوشته

سه عدد هشداردهنده اقتصاد ایران

 

طی سال‌های ۹۱ تا ۹۶، رشد متغیر بودجه در قیاس با نقدینگی و تولید ناخالص داخلی بیشتر بوده است. در این زمان، اندازه بودجه اسمی دولت ۹/ ۲ برابر و سطح نقدینگی ۷/ ۲ برابر بوده، حال آنکه تولید ناخالص داخلی ۷/ ۱ برابر شده است. یکی از دلایل رشد بودجه اسمی، هزینه‌های بالای رفاهی، دفاعی و بهداشت و سلامت بوده است. در بودجه سال ۹۵، از کل هزینه‌های جاری سهم هزینه‌های رفاهی ۲۷ درصد، هزینه‌های دفاعی ۱۶ درصد و هزینه‌های بهداشت و سلامت ۱۰ درصد بوده است.

 

ادامه نوشته

تداوم مسیر رونق؟

دکتر تیمور رحمانی عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران اقتصاد ایران در دهه ۱۳۹۰ همانند دهه‌های گذشته از ناحیه بخش حقیقی اقتصاد، به شدت متاثر از بخش نفت و تولید و صادرات نفت بوده است و این تاثیرپذیری خود را به خوبی در اعداد رشد اقتصادی نمایان ساخته است.

پس از آنکه تشدید تحریم‌ها سبب کاهش تولید و صادرات نفت در شروع دهه ۱۳۹۰ و بنابراین رشد منفی اقتصادی سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ شد، افزایش تولید و صادرات نفت در سال ۱۳۹۳ مجددا به رشد مثبت اقتصادی منجر شد. در سال ۱۳۹۴، با کاهش شدید قیمت نفت مجددا رشد اقتصادی منفی تجربه شد، در سال ۱۳۹۵ با افزایش بسیار شدید تولید و صادرات نفت رشد مثبت اقتصادی حدود ۱۲ درصد حاصل شد و در سال ۱۳۹۶ که جهش تولید و صادرات نفت مانند سال ۱۳۹۵ مقدور نبود، رشد اقتصادی مجددا به مقادیر متوسط بلندمدت آن برگشت کرد. با این حال، این به آن معنی نیست که عوامل دیگری غیر از تولید و صادرات نفت نقشی در رشد اقتصادی ایران بازی نکرده یا نمی‌کنند. به‌عنوان مثال، در سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ ظاهر شدن تحریم‌های بانکی اثر کاهش تولید و صادرات نفت را بر رشد اقتصادی تشدید کرد یا در سال ۱۳۹۴ علاوه بر کاهش قیمت نفت، افزایش نرخ بهره و تشدید تنگنای اعتباری سبب منفی شدن رشد اقتصادی شد و این تنگنای اعتباری در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ نیز ترمزی برای رشد اقتصادی بوده است که در غیاب آن رشد اقتصادی می‌توانست رقم‌های بالاتری باشد. اکنون پرسش این است که اقتصاد ایران پس از دو سال رشد مثبت اقتصادی، در سال ۱۳۹۷ با چه وضعیتی روبه‌رو خواهد شد. گرچه در حالت کلی پیش‌بینی در اقتصاد بسیار دشوار است و همراه با خطا، در سال ۱۳۹۷ پیش‌بینی‌پذیری شرایط اقتصادی و از جمله رشد اقتصادی بسیار دشوارتر شده است.

ادامه نوشته

آیا ترامپ قصد جنگ دارد؟

دنیای اقتصاد : استفان والت، استاد سرشناس روابط بین‌الملل که در دانشگاه هاروارد تدریس می‌کند در مقاله‌ای که در مجله «فارن پالیسی» منتشر شد، با برشمردن ۵ کلید‌واژه و استدلال که از سوی تندروهای آمریکایی برای آغاز یک جنگ استفاده می‌شود، نتیجه‌گیری کرد که ترامپ قصد آغاز یک جنگ مستقیم را ندارد. این استاد نئورئالیست افزود: «رئیس‌جمهور آمریکا در تلاش است تا با تهدید، امتیازاتی را از طرف مقابل دریافت کند.» او در بخش دیگری از این مقاله، رویکرد‌های سیاست‌خارجی آمریکا را «ضعیف» توصیف و اضافه کرد که روسای جمهور آمریکا در حل مسائل پیچیده استراتژیک ناموفق هستند.

ادامه نوشته

تکـرار رکـود بـزرگ؟

تلاطم ترامپی در بازار نفت

دنیای اقتصاد : پنج‌شنبه هفته گذشته دونالدترامپ در جدیدترین اقدام خود در دوئل تعرفه‌ای با چین، پیشنهاد افزایش تعرفه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از واردات کالاهای چینی را به نماینده تجاری آمریکا ارائه کرد. در بیانیه روز پنج‌شنبه ترامپ آمده است که تعرفه‌های جدید به دنبال اقدام تلافی‌جویانه ناعادلانه دولت چین در نظر گرفته شده است

ادامه نوشته

گلوگاه بعدی دهه شصتی‌ها

دنیای اقتصاد : اگرچه مسوولان دولتی معتقدند ورود دهه شصتی‌ها به بازار کار باعث افزایش افراد جویای کار و ایجاد چالش‌هایی در اشتغال‌زایی شده است، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد این آخرین ایستگاه چالش‌آفرین این گروه نبوده و گلوگاه بعدی دهه شصتی‌ها، سن بازنشستگی خواهد بود. یک پژوهش، با بررسی وضعیت سنی در ایران، چالش‌های سالمندی ایران را در ۳۰ سال آینده بررسی کرده است؛ روندی که می‌تواند در هزینه‌های بهداشت، بازار کار، درآمدهای مالیاتی و هزینه‌های بودجه اثرگذار باشد.

ادامه نوشته

شاقول حمایت از تولید ملی

دنیای اقتصاد : واکاوی تجربه دنیا درباره تحقق سیاست «حمایت از تولید ملی» راوی دو مشاهده جالب توجه است؛ اول اینکه کشورهای موفق به‌منظور بهبود رقابت‌پذیری کالا‌های داخلی، هر دو سیاست‌های «تولیدی» و «تجاری» را به‌طور مکمل و همزمان در پیش گرفته‌اند. دوم اینکه درخصوص پی‌ریزی سیاست‌های دوگانه مذکور، کشور‌های موفق ازجمله چین و آلمان بین مکانیزم‌های درون‌زا و برون‌زا، سیاست‌های درون‌زا را انتخاب و با تمرکز بر نیرو‌های بازار در عوض دخالت‌های مخرب، در بازار‌های جهانی نفوذ پیدا کردند.

ادامه نوشته

راه و بیراهه حمایت از کالای ایرانی

علی میرزاخانی «حمایت از کالای ایرانی» به‌عنوان شعار سال ۱۳۹۷ چگونه تحقق می‌یابد؟ دستگاه‌های دولتی همراه با مجلس و نهاد‌های عمومی دیگر معمولا در مواجهه با شعارهای سال به دو شیوه کلیشه‌ای و ناکارآمد متوسل می‌شوند.

 

یک شیوه مرسوم، مصاحبه و همایش و نصب بنر و انواع تبلیغات همراه با صدور دستورات اداری است. 

گروه دیگری از بوروکرات‌ها و قانون‌گذاران هم هستند که به این شیوه منتقد هستند و آن را ماندن در مرحله شعار و حرف توصیف می‌کنند؛ اما شیوه جایگزین اینان هم توسل به راهکارهای دم‌دستی و ساده‌اندیشانه همچون توزیع امتیازات مختلف شامل وام ارزان، زمین مجانی یا دلار ارزان در کنار ممنوع‌سازی بخشنامه‌ای واردات کالای خارجی یا بلندتر کردن دیوار تعرفه‌ای است که احتمالا از هفته آینده کلید خواهد خورد.

ادامه نوشته

مسیر شاخص‌ها در سال ۹۷

دنیای اقتصاد : نشریات معتبر اقتصادی جهان همواره در ابتدای سال به ارائه پیش‌بینی‌ها و نظرسنجی‌ها از خبرگان و فعالان اقتصادی می‌پردازند که سعی دارند روند شاخص‌های مهم اقتصادی را ترسیم کنند. «دنیای‌اقتصاد» نیز بنا بر سنت سال‌های اخیر به ارائه نظرسنجی از ۸۰ اقتصاددان و فعال اقتصادی درخصوص روند شاخص‌های مهم اقتصادی شامل رشد اقتصادی، تورم و قیمت ارز پرداخته است و همچنین از این خبرگان خواسته است که عملکرد دولتمردان اقتصادی کشور را با نمره ۱ تا ۱۰ مورد ارزیابی قرار دهند. در این نظرسنجی که در اسفندماه گذشته به انجام رسید ۸۲ درصد از اقتصاددانان قیمت دلار در پایان سال ۹۷ را در محدوده ۵ تا ۶ هزار تومان و نزدیک به ۵۰ درصد و تورم را در محدوده ۱۲ تا ۱۵ درصد پیش‌بینی کرده‌اند. درخصوص رشد اقتصادی نیز ۴۶ درصد اقتصاددانان معتقدند اقتصاد ایران در سال ۹۷، یک تا ۳ درصد رشد خواهد کرد. همچنین عملکرد تیم اقتصادی دولت در سال ۹۶ نیز نمره قابل‌قبولی از سوی اقتصاددانان و فعالان اقتصادی دریافت نکرد؛ به‌طوری‌که در بازه نمره ۱ تا ۱۰ میانگین نمرات ۴ بود. نمره‌ای که از نگاه اقتصاددانان عملکرد نزولی سیاست‌گذاران اقتصادی کشور را در سه سال اخیر نشان می‌دهد.

 

طی چند ماه اخیر موسسات معتبر و نهادهایی چون صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی پیش‌بینی‌هایی را در مورد آینده اقتصاد جهان و کشورهای مختلف ارائه کردند. صندوق بین‌المللی پول درخصوص ایران نیز در اسفند ماه سال ۱۳۹۶ پیش‌بینی خود از آینده اقتصاد ایران را منتشر کرد. این نهاد رشد اقتصادی ایران در سال جاری میلادی را ۸/ ۳ درصد و تورم را ۱/ ۱۰ درصد پیش‌بینی و بر ضرورت اصلاحات ساختاری، خصوصا در بخش مالی تاکید کرد. همچنین پیش‌بینی‌ها حاکی از افزایش تورم و دورقمی شدن آن به شرط افزایش قیمت حامل‌های انرژی بود.

ادامه نوشته